Tôi và anh Y yêu nhau và chúng tôi có với nhau một cháu trai. Vì chúng tôi không đăng ký kết hôn nên tôi khai sinh cho cháu theo diện con ngoài giá thú, họ của cháu theo họ mẹ
Khi con tôi được 2 tuổi thì anh Y kết hôn với người khác. Hiện, con tôi đã 5 tuổi. Xin hỏi tôi muốn thay đổi họ cho con trai từ họ mẹ sang họ cha có được không? (anh Y cũng đồng ý việc đổi họ này) Thủ tục đăng ký thay đổi họ như thế nào?
Trả lời:
Tại điểm a, khoản 1 Điều 27 Bộ luật dân sự 2015 quy định về quyền thay đổi họ như sau:
“Điều 27. Quyền thay đổi họ
1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ trong trường hợp sau đây:
a) Thay đổi họ cho con đẻ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại;”
Như vậy, theo quy định trên bạn có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ cho con chưa thành niên từ họ mẹ sang họ cha đã được đăng ký đúng trong bản chính Giấy khai sinh được cấp cho con bạn.
Tuy nhiên, do bạn sinh con ngoài giá thú, trong Giấy khai sinh của con bạn chỉ có thông tin về người mẹ, không có thông tin về người cha. Vì vậy, đầu tiên bạn và người cha của con bạn phải làm thủ tục đăng ký cha nhận con.
Thủ tục đăng ký cha nhận con được thực hiện tại UBND cấp xã nơi cư trú của người nhận hoặc người được nhận là cha, mẹ, con (theo quy định tại Điều 24 Luật Hộ tịch).
Hồ sơ đăng ký cha nhận con được quy định tại Khoản 1 Điều 25 Luật hộ tịch, cụ thể như sau:
“1. Người yêu cầu đăng ký nhận cha, mẹ, con nộp tờ khai theo mẫu quy định và chứng cứ chứng minh quan hệ cha con hoặc mẹ con cho cơ quan đăng ký hộ tịch. Khi đăng ký nhận cha, mẹ, con các bên phải có mặt.”
Điều 14 Thông tư số 04/2020/TT-BTP ngày 28/5/2020 của Bộ Tư pháp quy định về chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con như sau:
“Chứng cứ để chứng minh quan hệ cha, mẹ, con theo quy định tại khoản 1 Điều 25 và khoản 1 Điều 44 của Luật hộ tịch gồm một trong các giấy tờ, tài liệu sau đây:
1. Văn bản của cơ quan y tế, cơ quan giám định hoặc cơ quan, tổ chức khác có thẩm quyền ở trong nước hoặc nước ngoài xác nhận quan hệ cha con, quan hệ mẹ con.
2. Trường hợp không có chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con theo quy định tại khoản 1 Điều này thì các bên nhận cha, mẹ, con lập văn bản cam đoan về mối quan hệ cha, mẹ, con theo quy định tại Điều 5 Thông tư này, có ít nhất hai người làm chứng về mối quan hệ cha, mẹ, con.”
Sau khi giải quyết xong thủ tục đăng ký cha nhận con, căn cứ vào trích lục đăng ký cha nhận con, Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đã đăng ký khai sinh cho con bạn sẽ thực hiện việc ghi bổ sung phần khai về người cha trong Sổ đăng ký khai sinh và bản chính Giấy khai sinh của con bạn.
Sau khi hoàn thành thủ tục đăng ký cha nhận con, bạn có thể yêu cầu Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đã đăng ký khai sinh cho con bạn trước đây hoặc nơi cư trú của con bạn hiện nay thay đổi họ cho con từ họ mẹ sang họ cha (theo quy định tại Điều 27 Luật Hộ tịch).
Hồ sơ đăng ký thay đổi họ được quy định tại Điều 28 Luật Hộ tịch, theo đó bao gồm các giấy tờ sau:
Các giấy tờ phải nộp:
- Tờ khai (theo mẫu quy định);
- Các giấy tờ liên quan để làm căn cứ cho việc thay đổi họ ( Trích lục đăng ký cha nhận con)
Các giấy tờ xuất trình:
- Bản chính Giấy khai sinh của con bạn;
- Chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu hoặc Thẻ căn cước công dân hoặc giấy tờ khác có dán ảnh và thông tin cá nhân do cơ quan có thẩm quyền cấp, còn giá trị sử dụng của người đi đăng ký (theo quy định tại khoản 1, Điều 2 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP ngày 15/11/2015 của Chính phủ).
Thủ tục đăng ký thay đổi họ được quy định tại khoản 2, 3 Điều 28 Luật Hộ tịch, theo đó: “2. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định, nếu thấy việc thay đổi, cải chính hộ tịch là có cơ sở, phù hợp với quy định của pháp luật dân sự và pháp luật có liên quan, công chức tư pháp - hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch ký vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu.
Trường hợp thay đổi, cải chính hộ tịch liên quan đến Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn thì công chức tư pháp - hộ tịch ghi nội dung thay đổi, cải chính hộ tịch vào Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn.
Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc.
3. Trường hợp đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch không phải tại nơi đăng ký hộ tịch trước đây thì Ủy ban nhân dân cấp xã phải thông báo bằng văn bản kèm theo bản sao trích lục hộ tịch đến Ủy ban nhân dân nơi đăng ký hộ tịch trước đây để ghi vào Sổ hộ tịch”.
Nguyễn Đạt
Nguyễn Sỹ Tuấn
