Bố mẹ tôi có một căn nhà, dự định sẽ để lại cho con cháu sau này làm nơi thờ cúng.
Mới đây, em trai tôi ngỏ ý muốn bố mẹ làm thủ tục cho tặng tạm thời trong vòng 3 năm, mục đích để có thể thế chấp vay vốn ngân hàng làm ăn.
Theo tôi được biết, việc cho tặng chính là chuyển quyền sở hữu, người được tặng cho có quyền định đoạt tài sản thì việc giới hạn thời gian cho tặng có giá trị pháp lý hay không?
Trả lời
Hợp đồng tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù, bên được tặng cho đồng ý nhận.
Việc tặng cho bất động sản được quy định tại Điều 459 Bộ luật Dân sự năm 2015 như sau:
“1. Tặng cho bất động sản phải được lập thành văn bản có công chứng, chứng thực hoặc phải đăng ký, nếu bất động sản phải đăng ký quyền sở hữu theo quy định của luật.
2. Hợp đồng tặng cho bất động sản có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký; nếu bất động sản không phải đăng ký quyền sở hữu thì hợp đồng tặng cho có hiệu lực kể từ thời điểm chuyển giao tài sản”.
Về việc công chứng, chứng thực hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, điểm a, d khoản 3 Điều 167 Luật Đất đai năm 2013 quy định:
"a. Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp kinh doanh bất động sản quy định tại điểm b khoản này.
d. Việc công chứng thực hiện tại các tổ chức hành nghề công chứng, việc chứng thực thực hiện tại ủy ban nhân dân cấp xã".
Theo khoản 1 Điều 5 Luật Công chứng năm 2014, “văn bản công chứng có hiệu lực kể từ ngày được công chứng viên ký và đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng”.
Hợp đồng tặng cho căn nhà như thông tin bạn đề nghị tư vấn phải được lập thành văn bản, có công chứng hoặc chứng thực. Tuy nhiên, vì là giao dịch cho tặng bất động sản, sau khi công chứng hoặc chứng thực, phải thực hiện đăng ký tại Văn phòng đăng ký đất đai mới có hiệu lực.
Thực hiện đầy đủ các thủ tục nêu trên, vợ chồng em trai bạn có quyền sử dụng đất và sở hữu nhà hợp pháp theo quy định của pháp luật, bao gồm quyền định đoạt chuyển nhượng, cho thuê, thế chấp…
Pháp luật hiện nay không có quy định về việc cho tặng trong một thời hạn nhất định, mà chỉ quy định tặng cho tài sản có điều kiện.
Cụ thể, Điều 462 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định tặng cho tài sản có điều kiện như sau:
“1. Bên tặng cho có thể yêu cầu bên được tặng cho thực hiện một hoặc nhiều nghĩa vụ trước hoặc sau khi tặng cho. Điều kiện tặng cho không được vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.
2. Trường hợp phải thực hiện nghĩa vụ trước khi tặng cho, nếu bên được tặng cho đã hoàn thành nghĩa vụ mà bên tặng cho không giao tài sản thì bên tặng cho phải thanh toán nghĩa vụ mà bên được tặng cho đã thực hiện.
3. Trường hợp phải thực hiện nghĩa vụ sau khi tặng cho mà bên được tặng cho không thực hiện thì bên tặng cho có quyền đòi lại tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại”.
Tóm lại, nếu hợp đồng tặng cho ghi rõ vợ chồng em trai bạn phải thực hiện một số nghĩa vụ mà họ không thực hiện, về nguyên tắc bố mẹ bạn có quyền đòi lại căn nhà.
Hùng Phi
Vũ Thị Thanh Tú
