Tôi làm việc tại công ty sản xuất thời trang. Thời gian làm việc theo hợp đồng lao động là 8 giờ/ngày và theo yêu cầu công việc. Công ty luôn yêu cầu người lao động (bằng miệng và cả văn bản) phải...
kể cả ngày lễ, tết. Nếu ai không đồng ý làm thì công ty yêu cầu nghỉ việc. Vậy công ty tôi có vi phạm luật lao động không, và tôi có thể khởi kiện công ty đòi quyền lợi của mình trong những năm đã làm việc không?
Trả lời:
- Điều 105 Bộ Luật lao động 2019 quy định thời giờ làm việc bình thường như sau:
“1. Thời giờ làm việc bình thường không quá 08 giờ trong 01 ngày và không quá 48 giờ trong 01 tuần.
2. Người sử dụng lao động có quyền quy định thời giờ làm việc theo ngày hoặc tuần nhưng phải thông báo cho người lao động biết; trường hợp theo tuần thì thời giờ làm việc bình thường không quá 10 giờ trong 01 ngày và không quá 48 giờ trong 01 tuần.
Nhà nước khuyến khích người sử dụng lao động thực hiện tuần làm việc 40 giờ đối với người lao động.
3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm bảo đảm giới hạn thời gian làm việc tiếp xúc với yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại đúng theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và pháp luật có liên quan”.
- Điều 106 Bộ Luật lao động 2019 quy định giờ làm việc ban đêm “Giờ làm việc ban đêm được tính từ 22 giờ đến 06 giờ sáng ngày hôm sau”.
- Điều 107 Bộ Luật lao động 2019 quy định làm thêm giờ như sau:
“1. Thời gian làm thêm giờ là khoảng thời gian làm việc ngoài thời giờ làm việc bình thường theo quy định của pháp luật, thỏa ước lao động tập thể hoặc nội quy lao động.
2. Người sử dụng lao động được sử dụng người lao động làm thêm giờ khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu sau đây:
a) Phải được sự đồng ý của người lao động;
b) Bảo đảm số giờ làm thêm của người lao động không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong 01 ngày; trường hợp áp dụng quy định thời giờ làm việc bình thường theo tuần thì tổng số giờ làm việc bình thường và số giờ làm thêm không quá 12 giờ trong 01 ngày; không quá 40 giờ trong 01 tháng;
c) Bảo đảm số giờ làm thêm của người lao động không quá 200 giờ trong 01 năm, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này.
3. Người sử dụng lao động được sử dụng người lao động làm thêm không quá 300 giờ trong 01 năm trong một số ngành, nghề, công việc hoặc trường hợp sau đây:
a) Sản xuất, gia công xuất khẩu sản phẩm hàng dệt, may, da, giày, điện, điện tử, chế biến nông, lâm, diêm nghiệp, thủy sản;
b) Sản xuất, cung cấp điện, viễn thông, lọc dầu; cấp, thoát nước;
c) Trường hợp giải quyết công việc đòi hỏi lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao mà thị trường lao động không cung ứng đầy đủ, kịp thời;
d) Trường hợp phải giải quyết công việc cấp bách, không thể trì hoãn do tính chất thời vụ, thời điểm của nguyên liệu, sản phẩm hoặc để giải quyết công việc phát sinh do yếu tố khách quan không dự liệu trước, do hậu quả thời tiết, thiên tai, hỏa hoạn, địch họa, thiếu điện, thiếu nguyên liệu, sự cố kỹ thuật của dây chuyền sản xuất;
đ) Trường hợp khác do Chính phủ quy định.
4. Khi tổ chức làm thêm giờ theo quy định tại khoản 3 Điều này, người sử dụng lao động phải thông báo bằng văn bản cho cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
5. Chính phủ quy định chi tiết Điều này”.
- Điều 108 Bộ Luật lao động 2019 quy định làm thêm giờ trong trường hợp đặc biệt như sau:
“Người sử dụng lao động có quyền yêu cầu người lao động làm thêm giờ vào bất kỳ ngày nào mà không bị giới hạn về số giờ làm thêm theo quy định tại Điều 107 của Bộ luật này và người lao động không được từ chối trong trường hợp sau đây:
1. Thực hiện lệnh động viên, huy động bảo đảm nhiệm vụ quốc phòng, an ninh theo quy định của pháp luật;
2. Thực hiện các công việc nhằm bảo vệ tính mạng con người, tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng ngừa, khắc phục hậu quả thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm và thảm họa, trừ trường hợp có nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe của người lao động theo quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động”.
Như vậy, có thể hiểu là công ty yêu cầu bạn phải làm việc kể cả ngày lễ, tết và ngày nghỉ. Hợp đồng lao động quy định thời gian làm việc là 8 giờ/ngày và theo yêu cầu công việc. Căn cứ theo quy định tại Khoản 1 và 2 Ðiều 105 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động thể hiện thời giờ làm việc trong một ngày là 8 giờ và theo yêu cầu làm việc hoàn toàn phù hợp với các quy định hiện hành. Ngoài ra, công ty và người lao động còn có thể thỏa thuận về việc làm thêm giờ, nhưng không được quá không quá 12 giờ trong 01 ngày; không quá 40 giờ trong 01 tháng, 200 giờ trong một năm, trừ một số trường hợp đặc biệt. Do bạn không nói cụ thể số giờ làm việc trong ngày, số ngày làm việc trong tuần phải làm thêm nên chúng tôi không thể kết luận rằng công ty của bạn có vi phạm pháp luật về yêu cầu làm thêm giờ hay không.
Lưu ý rằng, pháp luật lao động hiện hành không có quy định cấm người sử dụng lao động yêu cầu người lao động phải làm việc ở những ngày nghỉ lễ. Nếu do yêu cầu và tính chất của công việc, công ty bạn đã có yêu cầu bằng văn bản thông báo cho người lao động về việc phải làm thêm trong những ngày nghỉ lễ thì công ty bạn không vi phạm các quy định của pháp luật về lao động. Thời gian làm việc vào các ngày nghỉ lễ được tính là thời gian làm thêm và được tính vào tiền lương làm thêm giờ. Tuy nhiên, công ty chỉ có thể sử dụng người lao động làm thêm giờ với điều kiện được sự đồng ý của người lao động. Sự đồng ý của người lao động có thể thể hiện thông qua hợp đồng lao động và văn bản thỏa thuận làm thêm giờ được ký bởi hai bên.
Như Quỳnh
Đỗ Như Quỳnh
