Ông bà tôi mất có để lại nhà và đất, nhưng không lập di chúc. Trên thực tế, bác cả của tôi đang là người quản lý, sử dụng số tài sản này.
Ông bà tôi mất có để lại nhà và đất, nhưng không lập di chúc. Trên thực tế, bác cả của tôi đang là người quản lý, sử dụng số tài sản này.
Nay chú tôi có ý kiến về việc phân chia, hoặc là bằng tách thửa đất, hoặc bác cả có trách nhiệm trả cho mỗi anh chị em là con ruột của ông bà một khoản tiền tương ứng. Không biết, nếu tất cả mọi người đồng thuận thì phương án này có đúng quy định của pháp luật hay không? Bởi vì, giả sử lựa chọn phương án tách thửa đất sẽ liên quan đến thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng riêng cho mỗi người. Trường hợp nào bị hạn chế phân chia di sản?
Trả lời
Sau khi có thông báo về việc mở thừa kế, theo khoản 1 Điều 656 Bộ luật Dân sự năm 2015, những người thừa kế có thể họp mặt để thỏa thuận những việc sau đây:
“a) Cử người quản lý di sản, người phân chia di sản, xác định quyền, nghĩa vụ của những người này, nếu người để lại di sản không chỉ định trong di chúc;
b) Cách thức phân chia di sản”.
Mọi thỏa thuận của những người thừa kế phải được lập thành văn bản. Trong đó có nội dung về người quản lý di sản chờ phân chia; cách thức phân chia. Khi ông bà của bạn mất không để lại di chúc, di sản của ông bà sẽ được chia theo quy định của pháp luật.
Theo Điều 649 của Bộ luật này, “Thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định”. Những người thừa kế của ông bà có thể thỏa thuận cách thức phân chia di sản theo nguyên tắc được quy định tại Điều 660 của Bộ luật này. Đó là:
“1. Khi phân chia di sản, nếu có người thừa kế cùng hàng đã thành thai nhưng chưa sinh ra thì phải dành lại một phần di sản bằng phần mà người thừa kế khác được hưởng để nếu người thừa kế đó còn sống khi sinh ra được hưởng; nếu chết trước khi sinh ra thì những người thừa kế khác được hưởng.
2. Những người thừa kế có quyền yêu cầu phân chia di sản bằng hiện vật; nếu không thể chia đều bằng hiện vật thì những người thừa kế có thể thỏa thuận về việc định giá hiện vật và thỏa thuận về người nhận hiện vật; nếu không thỏa thuận được thì hiện vật được bán để chia”.
Có nghĩa là, người thừa kế của ông bà có quyền thỏa thuận phân chia di sản nhà đất bằng cách tách thửa đất. Họ cũng có thể thỏa thuận về việc định giá nhà đất, như thông tin của bạn thì bác cả sẽ nhận số di sản này và trả lại phần giá trị tương ứng cho những người thừa kế còn lại. Trường hợp không thỏa thuận được, số di sản này có thể được bán để chia cho mọi người thuộc diện được thừa kế.
Cũng cẩn lưu ý về các nghĩa vụ tài sản và các khoản chi phí liên quan đến thừa kế của người để lại di sản sẽ được thanh toán theo thứ tự như chi phí hợp lý theo tập quán cho việc mai tang; tiền cấp dưỡng còn thiếu; chi phí cho việc bảo quản di sản; tiền trợ cấp cho người sống nương nhờ; tiền công lao động; tiền bồi thường thiệt hại; thuế và các khoản phải nộp khác vào ngân sách nhà nước; các khoản nợ khác đối với cá nhân, pháp nhân; tiền phạt; các chi phí khác (nếu có).
Việc hạn chế phân chia di sản được quy định tại Điều 661 của Bộ luật này. Cụ thể: “Trường hợp theo ý chí của người lập di chúc hoặc theo thỏa thuận của tất cả những người thừa kế, di sản chỉ được phân chia sau một thời hạn nhất định thì chỉ khi đã hết thời hạn đó di sản mới được đem chia.
Trường hợp yêu cầu chia di sản thừa kế mà việc chia di sản ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của bên vợ hoặc chồng còn sống và gia đình thì bên còn sống có quyền yêu cầu Tòa án xác định phần di sản mà những người thừa kế được hưởng nhưng chưa cho chia di sản trong một thời hạn nhất định. Thời hạn này không quá 03 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn 03 năm mà bên còn sống chứng minh được việc chia di sản vẫn ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của gia đình họ thì có quyền yêu cầu Tòa án gia hạn một lần nhưng không quá 03 năm”.
Bên cạnh đó, trường hợp đã phân chia di sản mà xuất hiện người thừa kế mới thì không thực hiện việc phân chia lại di sản bằng hiện vật, nhưng những người thừa kế đã nhận di sản phải thanh toán cho người thừa kế mới một khoản tiền tương ứng với phần di sản của người đó tại thời điểm chia thừa kế theo tỷ lệ tương ứng với phần di sản đã nhận, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Ngược lại, trường hợp đã phân chia di sản mà có người thừa kế bị bác bỏ quyền thừa kế thì người đó phải trả lại di sản hoặc thanh toán một khoản tiền tương đương với giá trị di sản được hưởng tại thời điểm chia thừa kế cho những người thừa kế, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
Ngọc Đức
Admin PBGDPL
