Trước đây, khi đăng ký khai sinh cho con trai, vợ chồng tôi đặt tên cháu là Nguyễn Hoàng Phú. Nhưng do bên họ ngoại có người cậu cũng tên là Phú chết trẻ, vì sợ kiêng cho cháu đích tôn nên bố mẹ...
Trước đây, khi đăng ký khai sinh cho con trai, vợ chồng tôi đặt tên cháu là Nguyễn Hoàng Phú. Nhưng do bên họ ngoại có người cậu cũng tên là Phú chết trẻ, vì sợ kiêng cho cháu đích tôn nên bố mẹ tôi yêu cầu cả họ gọi lái tên cháu Phú thành Phúc đồng thời buộc tôi phải đi sửa tên con trong Giấy khai sinh thành Phúc. Không muốn làm trái ý bố mẹ nên tôi đã tự điền thêm chữ “c” vào sau chữ Phú ở trong bản sao Giấy khai sinh của con, riêng bản chính Giấy khai sinh vẫn để nguyên tên là Phú. Khi con đến tuổi đi học, tôi đã nộp bản sao Giấy khai sinh của con mang tên Nguyễn Hoàng Phúc cho nhà trường, do đó tất cả hồ sơ học bạ của con tôi ở trường đều mang tên đó. Năm nay con tôi lên 10 tuổi, khi làm hồ sơ chuyển cấp, nhà trường yêu cầu nộp bản chính Giấy khai sinh để đối chiếu thì phát hiện tên của cháu trong bản chính Giấy khai sinh và học bạ khác nhau nên thông báo về cho gia đình tôi yêu cầu gia đình phải thay đổi tên trong bản chính Giấy khai sinh của cháu Phú cho phù hợp với hồ sơ và học bạ hiện nay. Từ thông báo này của nhà trường mà bố mẹ tôi biết được vợ chồng tôi chưa đổi tên cho con tại UBND xã nên rất bức xúc với vợ chồng tôi và yêu cầu vợ chồng tôi phải đi đổi tên cho con ngay nếu không sẽ từ mặt vợ chồng tôi. Xin hỏi trường hợp của con tôi có được đổi tên từ “Phú” thành “Phúc” được không? Nếu được thì tôi phải chuẩn bị những giấy tờ gì? Trình tự, thủ tục giải quyết được quy định như thế nào?
Trả lời:
Theo anh trình bày thì việc đăng ký khai sinh cho con trai của anh được thực hiện đúng pháp luật và họ tên hợp pháp của cháu được xác định là Nguyễn Hoàng Phú theo nguyên tắc quy định tại khoản 1 Điều 26 Bộ luật Dân sự 2015: “Họ, tên của một người được xác định theo họ, tên khai sinh của người đó”.
Đối với trường hợp, tên của cháu Phú trong học bạ được ghi thành Phúc do xác lập theo bản sao Giấy khai sinh đã bị anh tự ý sửa. Do đó, nếu muốn có sự thống nhất giữa Giấy khai sinh và học bạ thì nhà trường phải căn cứ vào bản chính Giấy khai sinh của cháu Phú để thực hiện việc điều chỉnh tên trong học bạ từ Phúc thành Phú theo quy tại Điều 6 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP ngày 15 tháng 11 năm 2015 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật hộ tịch quy định, cụ thể như sau:
“Điều 6. Giá trị pháp lý của Giấy khai sinh
1. Giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch gốc của cá nhân.
2. Mọi hồ sơ, giấy tờ của cá nhân có nội dung về họ, chữ đệm, tên; ngày, tháng, năm sinh; giới tính; dân tộc; quốc tịch; quê quán; quan hệ cha, mẹ, con phải phù hợp với Giấy khai sinh của người đó.
3. Trường hợp nội dung trong hồ sơ, giấy tờ cá nhân khác với nội dung trong Giấy khai sinh của người đó thì Thủ trưởng cơ quan, tổ chức quản lý hồ sơ hoặc cấp giấy tờ có trách nhiệm điều chỉnh hồ sơ, giấy tờ theo đúng nội dung trong Giấy khai sinh.”.
Tuy nhiên, nguyện vọng của vợ chồng anh muốn được đổi tên con mình từ Nguyễn Hoàng Phú thành Nguyễn Hoàng Phúc với lý do cha mẹ anh (tức ông bà nội của cháu Phú) không muốn cháu đích tôn của mình mang tên người cậu chết trẻ đó. Việc cháu Phú không được đổi tên có thể dẫn đến mâu thuẫn, ảnh hưởng đến tình cảm gia đình. Đây là lý do chính đáng để cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét giải quyết yêu cầu đổi tên cho cháu Phú theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 28 Bộ luật Dân sự 2015 về quyền thay đổi tên: “1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ, tên trong các trường hợp sau đây:
a) Theo yêu cầu của người có họ, tên mà việc sử dụng họ, tên đó gây nhầm lẫn, ảnh hưởng đến tình cảm gia đình, đến danh dự, quyền, lợi ích hợp pháp của người đó;...”
Theo quy định tại điểm a, khoản 1 Điều 28 Bộ luật Dân sự 2015 thì chủ thể có quyền yêu cầu thay đổi tên là người có họ, tên đó (trong trường hợp này là cháu Phú). Tuy nhiên, vì cháu Phú mới 10 tuổi nên cha mẹ, với tư cách người đại diện theo pháp luật có thể đứng ra thực hiện việc yêu cầu đổi tên vì lợi ích của cháu Phú theo hướng dẫn tại khoản 3 Điều 6 Luật hộ tịch: “3. Người chưa thành niên, người đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự yêu cầu đăng ký hộ tịch hoặc cấp bản sao trích lục hộ tịch thông qua người đại diện theo pháp luật.” Mặt khác, vì cháu Phú đã 10 tuổi nên việc đổi tên phải có sự đồng ý của cháu, thể hiện trong Tờ khai đăng ký thay đổi hộ tịch.
Về thẩm quyền: Cháu Phú là người dưới 14 tuổi nên cơ quan có thẩm quyền thay đổi tên là Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đã đăng ký khai sinh trước đây hoặc nơi cư trú hiện nay của cháu Phú (Điều 27 Luật hộ tịch).
Về hồ sơ đăng ký thay đổi tên được quy định tại khoản 1 Điều 28 Luật Hộ tịch, theo đó bao gồm các giấy tờ sau:
Các giấy tờ phải nộp:
- Tờ khai (theo mẫu quy định);
- Các giấy tờ liên quan để làm căn cứ cho việc thay đổi tên ( giấy tờ nhân thân của người cậu; xác nhận của những người xung quanh về việc sử dụng tên này có ảnh hưởng đến suy nghĩ, tâm lý, danh dự tình cảm của mọi người trong gia đình, việc xác nhận này phải được UBND cấp xã chứng thực chữ ký.)
Các giấy tờ xuất trình:
- Bản chính Giấy khai sinh của con anh/chị;
- Chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu hoặc Thẻ căn cước công dân và sổ hộ khẩu của người đi đăng ký.
Về thủ tục, trình tự giải quyết được quy định tại Điều 28 Luật hộ tịch, cụ thể như sau:
“1. Người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch nộp tờ khai theo mẫu quy định và giấy tờ liên quan cho cơ quan đăng ký hộ tịch.
2. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định tại khoản 1 Điều này, nếu thấy việc thay đổi, cải chính hộ tịch là có cơ sở, phù hợp với quy định của pháp luật dân sự và pháp luật có liên quan, công chức tư pháp - hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch ký vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu.
Trường hợp thay đổi, cải chính hộ tịch liên quan đến Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn thì công chức tư pháp - hộ tịch ghi nội dung thay đổi, cải chính hộ tịch vào Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn.
Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc.
3. Trường hợp đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch không phải tại nơi đăng ký hộ tịch trước đây thì Ủy ban nhân dân cấp xã phải thông báo bằng văn bản kèm theo bản sao trích lục hộ tịch đến Ủy ban nhân dân nơi đăng ký hộ tịch trước đây để ghi vào Sổ hộ tịch.”
Admin PBGDPL
