Tôi có với anh A hai con (cháu lớn 3 tuổi, cháu bé 1 tuổi). Do chúng tôi chưa đăng ký kết hôn nên tôi đăng ký khai sinh cho các cháu theo diện con ngoài giá thú, mang họ mẹ
Vừa qua, chúng tôi có kế hoạch đăng ký kết hôn nhưng chưa kịp đăng ký thì anh A mất. Xin hỏi, nay tôi muốn thay đổi họ cho 02 cháu từ họ mẹ sang họ của bố (anh A) thì làm thủ tục như thế nào?
Trả lời:
Do chị và anh A chưa đăng ký kết hôn mà anh A hiện đã mất vì vậy để các con của chị được ghi thông tin về người cha trong Giấy khai sinh của các cháu thì chị phải làm thủ tục con nhận cha cho các cháu theo quy định của pháp luật. Theo đó, tại Khoản 1, Điều 90 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định quyền nhận cha, mẹ: “1. Con có quyền nhận cha, mẹ của mình, kể cả trong trường hợp cha, mẹ đã chết.”
Về thẩm quyền đăng ký nhận cha được quy định tại Điều 24 Luật Hộ tịch: “Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người nhận hoặc người được nhận là cha, mẹ, con thực hiện đăng ký nhận cha, mẹ, con.”
Về thủ tục đăng ký nhận cha, mẹ, con được quy định tại Điều 25 Luật Hộ tịch và Điều 14 Thông tư số 04/2020/TT-BTP ngày 28/5/2020 của Bộ Tư pháp, cụ thể như sau:
“Điều 25. Thủ tục đăng ký nhận cha, mẹ, con
1. Người yêu cầu đăng ký nhận cha, mẹ, con nộp tờ khai theo mẫu quy định và chứng cứ chứng minh quan hệ cha con hoặc mẹ con cho cơ quan đăng ký hộ tịch. Khi đăng ký nhận cha, mẹ, con các bên phải có mặt.
2. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định tại khoản 1 Điều này, nếu thấy việc nhận cha, mẹ, con là đúng và không có tranh chấp, công chức tư pháp - hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người đăng ký nhận cha, mẹ, con ký vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu.
Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 05 ngày làm việc.”
“Điều 14. Chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con
Chứng cứ để chứng minh quan hệ cha, mẹ, con theo quy định tại khoản 1 Điều 25 và khoản 1 Điều 44 của Luật hộ tịch gồm một trong các giấy tờ, tài liệu sau đây:
1. Văn bản của cơ quan y tế, cơ quan giám định hoặc cơ quan, tổ chức khác có thẩm quyền ở trong nước hoặc nước ngoài xác nhận quan hệ cha con, quan hệ mẹ con.
2. Trường hợp không có chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con theo quy định tại khoản 1 Điều này thì các bên nhận cha, mẹ, con lập văn bản cam đoan về mối quan hệ cha, mẹ, con theo quy định tại Điều 5 Thông tư này, có ít nhất hai người làm chứng về mối quan hệ cha, mẹ, con.”
Sau khi có Trích lục đăng ký nhận cha, mẹ, con, chị sẽ làm thủ tục bổ sung thông tin về người cha trong Sổ đăng ký khai sinh và bản chính Giấy khai sinh của các con (theo quy định tại Điều 29 Luật Hộ tịch).
Tiếp theo chị làm thủ tục thay đổi họ cho con từ họ mẹ sang họ cha theo quy định tại khoản 1, Điều 28 Luật Hộ tịch, theo đó hồ sơ bao gồm các giấy tờ sau:
Các giấy tờ phải nộp:
- Tờ khai (theo mẫu quy định);
- Các giấy tờ liên quan để làm căn cứ cho việc thay đổi họ ( Trích lục đăng ký nhận cha, mẹ, con).
Các giấy tờ xuất trình:
- Bản chính Giấy khai sinh của các con chị;
- Chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu hoặc Thẻ căn cước công dân hoặc giấy tờ khác có dán ảnh và thông tin cá nhân do cơ quan có thẩm quyền cấp, còn giá trị sử dụng của người đi đăng ký (theo quy định tại khoản 1, Điều 2 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP ngày 15/11/2015 của Chính phủ).
Thủ tục đăng ký thay đổi họ được quy định tại khoản 2, 3 Điều 28 Luật Hộ tịch, theo đó: “2. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định, nếu thấy việc thay đổi, cải chính hộ tịch là có cơ sở, phù hợp với quy định của pháp luật dân sự và pháp luật có liên quan, công chức tư pháp - hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch ký vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu.
Trường hợp thay đổi, cải chính hộ tịch liên quan đến Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn thì công chức tư pháp - hộ tịch ghi nội dung thay đổi, cải chính hộ tịch vào Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn.
Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc.
3. Trường hợp đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch không phải tại nơi đăng ký hộ tịch trước đây thì Ủy ban nhân dân cấp xã phải thông báo bằng văn bản kèm theo bản sao trích lục hộ tịch đến Ủy ban nhân dân nơi đăng ký hộ tịch trước đây để ghi vào Sổ hộ tịch”.
Tuấn Đạt
Nguyễn Sỹ Tuấn
