Bố tôi đã tìm ra nguồn gốc, huyết thông nên đã được thay đổi họ sang họ của bố đẻ. Tuy nhiên, sau khi thay đổi họ xong thì bố tôi mất vì tai nạn giao thông.
Bố tôi đã tìm ra nguồn gốc, huyết thông nên đã được thay đổi họ sang họ của bố đẻ. Tuy nhiên, sau khi thay đổi họ xong thì bố tôi mất vì tai nạn giao thông. Nay, anh em chúng tôi (đều trên 20 tuổi) có nguyện vọng muốn được thay đổi họ theo họ mới của bố tôi. Xin hỏi nguyện vọng này của anh em tôi có được giải quyết không khi bố tôi đã mất? Nếu được thì chúng tôi phải chuẩn bị những giấy tờ gì? Thủ tục giải quyết như thế nào?
Trả lời:
Tại điểm g, khoản 1, Điều 27 Bộ luật dân sự 2015 quy định về quyền thay đổi họ như sau:
“Điều 27. Quyền thay đổi họ
1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ trong trường hợp sau đây:
…
g) Thay đổi họ của con khi cha, mẹ thay đổi họ”
Mặt khác, Điều 45 Luật Hộ tịch quy định phạm vi thay đổi hộ tịch: “Phạm vi thay đổi hộ tịch theo quy định tại Điều 26 của Luật này."
Khoản 1 Điều 26 Luật hộ tịch quy định về phạm vi thay đổi hộ tịch như sau:
“1. Thay đổi họ, chữ đệm và tên của cá nhân trong nội dung khai sinh đã đăng ký khi có căn cứ theo quy định của pháp luật dân sự.”
Tại khoản 1, Điều 7 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP ngày 15 tháng 11 năm 2015 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật hộ tịch quy định về điều kiện thay đổi hộ tịch như sau:
“1. Việc thay đổi họ, chữ đệm, tên cho người dưới 18 tuổi theo quy định tại Khoản 1 Điều 26 của Luật Hộ tịch phải có sự đồng ý của cha, mẹ người đó và được thể hiện rõ trong Tờ khai; đối với người từ đủ 9 tuổi trở lên thi còn phải có sự đồng ý của người đó.”
Như vậy, theo các quy định nêu trên, do anh em bạn đều trên 18 tuổi nên các bạn có quyền thay đổi họ theo họ mới của bố bạn mà không phụ thuộc vào việc bố bạn còn sống hay đã chết.
Để giải quyết nguyện vọng thay đổi họ cho mình, anh em bạn cần đến Ủy ban nhân dân cấp huyện nơi đã đăng ký hộ tịch trước đây hoặc nơi cư trú của mình hiện nay theo quy định tại khoản 3, Điều 46 Luật Hộ tịch: “ 3. Ủy ban nhân dân cấp huyện nơi đã đăng ký hộ tịch trước đây hoặc nơi cư trú của cá nhân có thẩm quyền giải quyết việc thay đổi, cải chính hộ tịch cho công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên cư trú ở trong nước; xác định lại dân tộc.”
Về hồ sơ đăng ký thay đổi họ được quy định tại khoản 1 Điều 47 Luật Hộ tịch, theo đó bao gồm các giấy tờ sau:
* Các giấy tờ phải nộp:
- Tờ khai (theo mẫu quy định);
- Các giấy tờ liên quan để làm căn cứ cho việc thay đổi họ (trường hợp của anh em bạn thì Trích lục thay đổi họ của bố các bạn sẽ là căn cứ cho việc thay đổi họ);
* Các giấy tờ xuất trình:
- Bản chính Giấy khai sinh của anh, em bạn;
- Chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu hoặc Thẻ căn cước công dân của người đi đăng ký.
Thủ tục đăng ký thay đổi họ được quy định tại khoản 2, 3 Điều 47 Luật Hộ tịch, theo đó: trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định tại khoản 1 Điều này, nếu thấy việc thay đổi hộ tịch là có cơ sở, phù hợp với quy định của pháp luật dân sự và pháp luật có liên quan, công chức làm công tác hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu đăng ký thay đổi hộ tịch ký vào Sổ hộ tịch. Phòng Tư pháp báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện cấp trích lục cho người yêu cầu.
Trường hợp thay đổi hộ tịch liên quan đến Giấy khai sinh thì công chức làm công tác hộ tịch ghi nội dung thay đổi hộ tịch vào Giấy khai sinh.
Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc.
Trường hợp đăng ký thay đổi hộ tịch không phải tại nơi đăng ký hộ tịch trước đây thì Ủy ban nhân dân cấp huyện phải thông báo bằng văn bản kèm theo bản sao trích lục hộ tịch đến Ủy ban nhân dân nơi đăng ký hộ tịch trước đây để ghi vào Sổ hộ tịch.
Khánh Chi
Nguyễn Sỹ Tuấn
