Vợ chồng em trai tôi ly hôn năm 2000. Theo phán quyết của Tòa án, em dâu tôi nuôi con. Mới đây, cô ấy tái giá. Theo thông tin gia đình tôi nắm được, chồng mới của cô ấy là người không tử tế, thậm...
Lo lắng rủi ro có thể xảy ra với con gái, không biết, em trai tôi có quyền đề nghị thay đổi người nuôi con hay không? Cơ quan nào sẽ giải quyết đề nghị của em trai tôi?
Trả lời
Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.
Theo khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, “Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con”.
Thông tin của bạn cho thấy, Tòa án đã quyết định giao con cho mẹ cháu trực tiếp nuôi sau khi vợ chồng em trai bạn ly hôn.
Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn được quy định tại Điều 84 của Luật này như sau:
“1. Trong trường hợp có yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân, tổ chức được quy định tại khoản 5 Điều này, Tòa án có thể quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con.
2. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau đây:
a) Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;
b) Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.
3. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi trở lên.
4. Trong trường hợp xét thấy cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con thì Tòa án quyết định giao con cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật dân sự.
5. Trong trường hợp có căn cứ theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều này thì trên cơ sở lợi ích của con, cá nhân, cơ quan, tổ chức sau có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con:
a) Người thân thích;
b) Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình;
c) Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em;
d) Hội liên hiệp phụ nữ”.
Như vậy, về nguyên tắc với tư cách là bố đẻ, em trai bạn có quyền yêu cầu Tòa án quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con, nếu có một trong các căn cứ như:
- Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;
- Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.
Tốt nhất, em trai bạn nên thỏa thuận với vợ cũ về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con gái, vì chính lợi ích của con. Nếu không, chỉ khi vợ cũ của em trai bạn không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con, yêu cầu của anh ấy mới được Tòa án quyết định thay đổi người trực tiếp nuôi con từ mẹ của cháu sang bố của cháu.
Theo khoản 3 Điều 28 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, “tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.
Thêm nữa, theo điểm i khoản 2 Điều 39 của Bộ luật này, “Tòa án nơi một trong các bên thỏa thuận về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn cư trú, làm việc có thẩm quyền giải quyết yêu cầu công nhận sự thỏa thuận về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.
Trường hợp cơ quan, tổ chức, cá nhân yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn thì Tòa án nơi người con đang cư trú có thẩm quyền giải quyết”.
Căn cứ các quy định nêu trên, nếu hai người thỏa thuận được về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn từ mẹ sang bố, em trai bạn có thể gửi đơn yêu cầu đến Tòa án nơi một trong hai người cư trú, làm việc. Trường hợp khác, Tòa án nơi con gái em trai bạn đang cư trú có thẩm quyền giải quyết yêu cầu của em trai bạn.
Thu Hường
Vũ Thị Thanh Tú
