Bác Lan năm nay 39 tuổi là lao động tự do, có nhu cầu tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện để được hưởng lưong hưu. Bác cũng hay đau yếu. Xin hỏi trường hợp tham gia bảo hiệm xã hội tự nguyện bác có...
Trả lời:
Tại khoản 1, khoản 4 Điều 3 Luật Bảo hiệm xã hội năm 2024 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025 quy định như sau:
Điều 3. Giải thích từ ngữ
Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
1. Bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người tham gia bảo hiểm xã hội khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, khi nghỉ hưu hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội hoặc do ngân sách nhà nước bảo đảm.
...
4. Bảo hiểm xã hội tự nguyện là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà công dân Việt Nam tự nguyện tham gia và được lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình.
Điều 4. Loại hình, các chế độ bảo hiểm xã hội
.,,,,,
3. Bảo hiểm xã hội tự nguyện có các chế độ sau đây:
a) Trợ cấp thai sản;
b) Hưu trí;
c) Tử tuất;
d) Bảo hiểm tai nạn lao động theo quy định của Luật An toàn, vệ sinh lao động.
Như vậy, Bảo hiểm xã hội tự nguyện là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà công dân Việt Nam tự nguyện tham gia và được lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình, vì . Khi Bác tham gia Bảo hiểm xã hội Bác được hưởng các chế độ, trợ cấp thai sản, hưu trí, tử tuất, bảo hiểm tai nạn lao động theo quy định của Luật An toàn, vệ sinh lao động. Bác không được hưởng chế độ ốm đau.
Để hưởng quyền lợi khi khám bệnh, chữa bệnh khi ốm đau , Bác có thể tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện
Theo Luật Bảo hiểm y tế thì Bảo hiểm y tế là hình thức bảo hiểm bắt buộc được áp dụng đối với các đối tượng theo quy định của Luật này để chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận do Nhà nước tổ chức thực hiện.”
Theo khoản 5 Điều 12 Luật Bảo hiểm ý tế năm 2008 đước sửa đổi, bổ sung Luật Bảo hiểm y tế năm 2024, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025 như sau:
Điều 12. Đối tượng tham gia bảo hiểm y tế
...
5. Nhóm tự đóng bảo hiểm y tế bao gồm:
a) Người thuộc hộ gia đình tham gia bảo hiểm y tế theo hình thức hộ gia đình;
b) Người sinh sống và làm việc, người được nuôi dưỡng, chăm sóc trong các tổ chức, cơ sở từ thiện, tôn giáo;
c) Người lao động trong thời gian nghỉ không hưởng lương hoặc tạm hoãn hợp đồng lao động;
d) Người không thuộc các trường hợp quy định tại các điểm a, b và c khoản này.
Tại khoản 4 Điều 13 Luật Bảo hiểm y tế năm 2028 được sửa đổi, bổ sung Luật Bảo hiểm y tế năm 2024 quy đinh mức đống và trách nhiệm đóng bảo hiểm y tế như sau:
“Điều 13. Mức đóng và trách nhiệm đóng bảo hiểm y tế
...
4. Mức đóng hằng tháng của đối tượng quy định tại khoản 5 Điều 12 của Luật này tối đa bằng 6% mức tham chiếu và do đối tượng đóng theo hộ gia đình hoặc đóng theo cá nhân tham gia.
Tại Khoản 5 Điều 6 Nghị định 188/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Bảo hiểm y tế có hiệu lực từ ngày 15/08/2025
Điều 6. Mức đóng, mức hỗ trợ đóng và trách nhiệm đóng bảo hiểm y tế
...
5. Mức đóng hằng tháng của đối tượng quy định tại khoản 5 Điều 12 của Luật Bảo hiểm y tế được quy định như sau:
a) Mức đóng hằng tháng bằng 4,5% mức lương cơ sở và do đối tượng đóng theo hộ gia đình hoặc tự đóng theo cá nhân tham gia;
b) Thành viên hộ gia đình quy định tại điểm a khoản 5 Điều 12 của Luật Bảo hiểm y tế cùng tham gia bảo hiểm y tế theo hình thức hộ gia đình trong năm tài chính thì được giảm trừ mức đóng như sau: người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở; người thứ hai, thứ ba, thứ tư đóng lần lượt bằng 70%, 60%, 50% mức đóng của người thứ nhất; từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất.
Căn cứ theo Khoản 11 Điều 1 Luật BHYT sửa đổi năm 2024, từ ngày 1/7/2025, giá mua BHYT theo diện hộ gia đình sẽ tăng tối đa bằng 6% mức tham chiếu.
Trong đó, mức tham chiếu đóng BHYT là mức tiền do Chính phủ quyết định dùng để tính mức đóng và mức hưởng của một số trường hợp tham gia BHYT.
Bên cạnh đó, căn cứ theo Nghị quyết số 159/2024/QH15, mức tham chiếu đóng BHYT năm 2025 được quy định là 2.340.000 đ/tháng.
Từ ngày 1/7/2025, mức tham chiếu này sẽ được áp dụng thay vì mức lương cơ sở như hiện nay. Do vậy, mức giá mua BHYT theo diện hộ gia đình được giảm trừ theo số thành viên cùng tham gia BHYT theo diện hộ gia đình như sau:
- Người thứ nhất mua BHYT với giá tối đa bằng 6% mức tham chiếu, tức khoảng 1.684.800 đồng/năm.
- Người thứ hai, thứ ba, thứ tư mua với giá lần lượt bằng 70%, 60%, 50% mức mua của người thứ nhất.
- Từ người thứ năm trở đi giá mua BHYT bằng 40% mức mua của người thứ nhất.
Như vậy, với mức tham chiếu mới, mức đóng BHYT hộ gia đình từ ngày 1/7/2025 sẽ có sự thay đổi tăng lên, cụ thể như sau:
Người thứ 1: Giá mua theo tháng: 140.400đ; Giá mua theo năm: 1.684.800đ
Người thứ 2: Giá mua theo tháng: 98.280đ; Giá mua theo năm: 1.179.360đ
Người thứ 3: Giá mua theo tháng: 84.240đ; Giá mua theo năm: 1.010.800đ
Người thứ 4: Giá mua theo tháng: 70.200đ; Giá mua theo năm: 842.400đ
Người thứ 5 trở đi: Giá mua theo tháng: 56.160đ; Giá mua theo năm: 673.920đ
Như vậy, mức đóng BHYT hộ gia đình từ ngày 1/7/2025 cao nhất là 140.400 đồng/tháng và mức đóng thấp nhất là 56.160 đồng/tháng.
Bác có thể tham khảo để quyết định mức mua Bảo hiểm y tế tự nguyện theo các mức trên để được hưởng quyền lợi khám bệnh, chữa bệnh khi ôm đau.
Thu Hường
Vũ Thị Thanh Tú
