Tôi là người dân sống ở nông thôn còn nhiều khó khăn, tuy nhiên khi nông nhàn, rỗi rãi tôi và bà con nơi đây cũng có ý thức tự tìm hiểu chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước hoặc...
những nội dung liên quan trực tiếp đến đời sống, công việc. Qua phương tiện thông tin đại chúng thì được biết Quốc hội đã thông qua Luật Tiếp cận thông tin. Để tìm hiểu sâu hơn về Luật Tiếp cận thông tin tôi muốn biết: Công dân có quyền và nghĩa vụ gì trong việc tiếp cận thông tin phạm vi? Trách nhiệm cung cấp thông tin của Ủy ban nhân dân cấp xã quy định như thế nào?
Trả lời:
Ngày 06/4/2016, tại kỳ họp thứ 11 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII đã thông qua Luật Tiếp cận thông tin. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2018.
- Điều 8 Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 quy định công dân có các quyền và nghĩa vụ sau đây trong việc tiếp cận thông tin:
“1. Công dân có quyền:
a) Được cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời;
b) Khiếu nại, khởi kiện, tố cáo hành vi vi phạm pháp luật về tiếp cận thông tin.
2. Công dân có nghĩa vụ:
a) Tuân thủ quy định của pháp luật về tiếp cận thông tin;
b) Không làm sai lệch nội dung thông tin đã được cung cấp;
c) Không xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức hoặc của người khác khi thực hiện quyền tiếp cận thông tin”.
- Khoản 1 Điều 9 Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 quy định “Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm cung cấp thông tin do mình tạo ra và thông tin do mình nhận được để trực tiếp thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình, trừ trường hợp quy định tại Điều 6 của Luật này; đối với trường hợp quy định tại Điều 7 của Luật này thì cung cấp thông tin khi có đủ điều kiện theo quy định »
- Điều 6 Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 quy định Thông tin công dân không được tiếp cận như sau:
“1. Thông tin thuộc bí mật nhà nước, bao gồm những thông tin có nội dung quan trọng thuộc lĩnh vực chính trị, quốc phòng, an ninh quốc gia, đối ngoại, kinh tế, khoa học, công nghệ và các lĩnh vực khác theo quy định của luật.
Khi thông tin thuộc bí mật nhà nước được giải mật thì công dân được tiếp cận theo quy định của Luật này.
2. Thông tin mà nếu để tiếp cận sẽ gây nguy hại đến lợi ích của Nhà nước, ảnh hưởng xấu đến quốc phòng, an ninh quốc gia, quan hệ quốc tế, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng; gây nguy hại đến tính mạng, cuộc sống hoặc tài sản của người khác; thông tin thuộc bí mật công tác; thông tin về cuộc họp nội bộ của cơ quan nhà nước; tài liệu do cơ quan nhà nước soạn thảo cho công việc nội bộ ».
- Điều 7 Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 quy định thông tin công dân được tiếp cận có điều kiện như sau:
“1. Thông tin liên quan đến bí mật kinh doanh được tiếp cận trong trường hợp chủ sở hữu bí mật kinh doanh đó đồng ý.
2. Thông tin liên quan đến bí mật đời sống riêng tư, bí mật cá nhân được tiếp cận trong trường hợp được người đó đồng ý; thông tin liên quan đến bí mật gia đình được tiếp cận trong trường hợp được các thành viên gia đình đồng ý.
3. Trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình, người đứng đầu cơ quan nhà nước quyết định việc cung cấp thông tin liên quan đến bí mật kinh doanh, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình trong trường hợp cần thiết vì lợi ích công cộng, sức khỏe của cộng đồng theo quy định của luật có liên quan mà không cần có sự đồng ý theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này ».
Như vậy, quyền và nghĩa vụ của công dân trong việc tiếp cận thông tin được thực hiện theo quy định tại Điều 8 Luật Tiếp cận thông tin năm 2016. Đồng thời Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm cung cấp cho công dân cư trú trên địa bàn thông tin do mình và do các cơ quan ở cấp mình tạo ra, thông tin do mình nhận được để trực tiếp thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn; cung cấp cho công dân khác thông tin này trong trường hợp liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của họ (Trách nhiệm cung cấp thông tin của Ủy ban nhân dân cấp xã tùy theo trường hợp cụ thể thực hiện theo quy định tại các Điều 6, Điều 7 và Điều 9 của Luật Tiếp cận thông tin năm 2016).
Như Quỳnh
Đỗ Như Quỳnh
