Vợ chồng tôi sinh được 05 người con, hoàn cảnh kinh tế rất khó khăn. Chị chồng tôi đang ở nước ngoài, lại không có con. Nay chị chồng muốn nhận con đầu lòng của vợ chồng tôi làm con nuôi (cháu đã 9...
Trả lời:
- Khoản 1 Điều 3 Luật nuôi con nuôi năm 2010 quy định “Nuôi con nuôi là việc xác lập quan hệ cha, mẹ và con giữa người nhận con nuôi và người được nhận làm con nuôi”.
- Điều 24 Luật nuôi con nuôi năm 2010 quy định :
« 1. Kể từ ngày giao nhận con nuôi, giữa cha mẹ nuôi và con nuôi có đầy đủ các quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con; giữa con nuôi và các thành viên khác của gia đình cha mẹ nuôi cũng có các quyền, nghĩa vụ đối với nhau theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, pháp luật dân sự và các quy định khác của pháp luật có liên quan.
2. Theo yêu cầu của cha mẹ nuôi, cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định việc thay đổi họ, tên của con nuôi.
Việc thay đổi họ, tên của con nuôi từ đủ 09 tuổi trở lên phải được sự đồng ý của người đó.
3. Dân tộc của con nuôi là trẻ em bị bỏ rơi được xác định theo dân tộc của cha nuôi, mẹ nuôi.
4. Trừ trường hợp giữa cha mẹ đẻ và cha mẹ nuôi có thỏa thuận khác, kể từ ngày giao nhận con nuôi, cha mẹ đẻ không còn quyền, nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, cấp dưỡng, đại diện theo pháp luật, bồi thường thiệt hại, quản lý, định đoạt tài sản riêng đối với con đã cho làm con nuôi ».
- Khoản 1 Điều 9 Nghị định số 19/2011/NĐ-CP ngày 21/3/2011 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Nuôi con nuôi quy định: “Khi kiểm tra hồ sơ, công chức tư pháp - hộ tịch phải nghiên cứu, tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng và hoàn cảnh của những người liên quan. Trường hợp người được nhận làm con nuôi có cha mẹ đẻ, thì công chức tư pháp - hộ tịch kiểm tra việc cha mẹ đẻ có thỏa thuận với cha mẹ nuôi để giữ lại quyền, nghĩa vụ đối với con và cách thức thực hiện quyền, nghĩa vụ đó sau khi đã cho làm con nuôi”.
- Khoản 1 Điều 9 Luật nuôi con nuôi năm 2010 quy định « Khi kiểm tra hồ sơ, công chức tư pháp – hộ tịch phải nghiên cứu, tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng và hoàn cảnh của những người liên quan. Trường hợp người được nhận làm con nuôi có cha mẹ đẻ, thì công chức tư pháp – hộ tịch kiểm tra việc cha mẹ đẻ có thỏa thuận với cha mẹ nuôi để giữ lại quyền, nghĩa vụ đối với con và cách thức thực hiện quyền, nghĩa vụ đó sau khi đã cho làm con nuôi”.
Đối chiếu với quy định của pháp luật thì kể từ ngày giao nhận con nuôi, trẻ em được nhận là con nuôi là thành viên của gia đình bố mẹ nuôi, có đầy đủ các quyền, nghĩa vụ của con với cha mẹ; và với các thành viên khác (với anh chị em, với ông bà...). Thậm chí, cha mẹ nuôi có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền thay đổi họ, tên của con nuôi. Cha mẹ đẻ không còn quyền, nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, cấp dưỡng, đại diện theo pháp luật, bồi thường thiệt hại, quản lý, định đoạt tài sản riêng đối với con đã cho làm con nuôi trừ trường hợp giữa cha mẹ đẻ và cha mẹ nuôi có thỏa thuận về việc cha mẹ đẻ giữ lại quyền và nghĩa vụ đối với con đẻ đã cho làm con nuôi. Như vậy anh/chị có thể thỏa thuận với chị chồng về việc muốn giữ lại các quyền và nghĩa vụ với con (như thăm nom,...).
Như Quỳnh
Đỗ Như Quỳnh
