Bạn em cầm cố chiếc máy tính cho cửa hàng cầm đồ để vay nóng tiền. Do không trả nợ đúng hạn, nên chủ cửa hàng nhắn tin thông báo cho bạn em về việc họ sẽ bán chiếc máy tính để thu lại tiền. Mong...
Trả lời
Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.
Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn. Thông tin cho thấy, bạn của bạn đã vi phạm nghĩa vụ này với người cho vay là chủ cửa hàng cầm đồ. Tuy nhiên, trong phạm vi cần giải đáp của bạn về việc chuộc lại chiếc máy tính cầm cố để vay tiển, chúng tôi xin trả lời như sau:
Theo Điều 309 Bộ luật Dân sự năm 2015, “Cầm cố tài sản là việc một bên (sau đây gọi là bên cầm cố) giao tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho bên kia (sau đây gọi là bên nhận cầm cố) để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ”.
Bên cầm cố có nghĩa vụ giao tài sản cầm cố cho bên nhận cầm cố theo đúng thỏa thuận; báo cho bên nhận cầm cố về quyền của người thứ ba đối với tài sản cầm cố, nếu có; trường hợp không thông báo thì bên nhận cầm cố có quyền hủy hợp đồng cầm cố tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại hoặc duy trì hợp đồng và chấp nhận quyền của người thứ ba đối với tài sản cầm cố; thanh toán cho bên nhận cầm cố chi phí hợp lý để bảo quản tài sản cầm cố, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
Một trong các quyền của bên cầm cố, theo khoản 2 Điều 312 của Bộ luật này là “yêu cầu bên nhận cầm cố trả lại tài sản cầm cố và giấy tờ liên quan, nếu có khi nghĩa vụ được bảo đảm bằng cầm cố chấm dứt”. Tưng ứng, bên nhận cầm cố có nghĩa vụ được quy định tại khoản 4 Điều 313 của Bộ luật này là “trả lại tài sản cầm cố và giấy tờ liên quan, nếu có khi nghĩa vụ được bảo đảm bằng cầm cố chấm dứt hoặc được thay thế bằng biện pháp bảo đảm khác”.
Bên cầm cố có quyền xử lý tài sản cầm cố theo phương thức đã thỏa thuận hoặc theo quy định của pháp luật như bán đấu giá tài sản; bên nhận cầm cố tự bán tài sản; bên nhận cầm cố nhận chính tài sản để thay thế cho việc thực hiện nghĩa vụ của bên vay…
Theo Điều 302 của Bộ luật này, “trước thời điểm xử lý tài sản bảo đảm mà bên bảo đảm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình đối với bên nhận bảo đảm và thanh toán chi phí phát sinh do việc chậm thực hiện nghĩa vụ thì có quyền nhận lại tài sản đó, trừ trường hợp luật có quy định khác”.
Hướng dẫn cụ thể về việc nhận lại tài sản bảo đảm, Điều 57 Nghị định số 21/2021/NĐ-CP ngày 19/03/2021 của Chính phủ quy định:
“1. Bên bảo đảm được nhận lại tài sản bảo đảm trong trường hợp sau đây:
a) Hoàn thành nghĩa vụ quy định tại Điều 302 của Bộ luật Dân sự;
b) Tài sản bảo đảm đã được thay thế, được trao đổi bằng tài sản khác;
c) Nghĩa vụ được bảo đảm đã được thanh toán bằng phương thức bù trừ nghĩa vụ;
d) Trường hợp khác theo thỏa thuận hoặc do Bộ luật Dân sự, luật khác liên quan quy định tài sản bảo đảm không bị xử lý.
2. Trường hợp thuộc khoản 1 Điều này mà pháp luật về đấu giá tài sản, pháp luật khác liên quan có quy định về nghĩa vụ phải thực hiện trước khi được nhận lại tài sản bảo đảm thì bên bảo đảm chỉ được nhận lại tài sản sau khi nghĩa vụ này được hoàn thành”.
Tóm lại, cầm cố là một biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ. Khi bên có nghĩa vụ vi phạm, tài sản cầm cố có thể được xử lý như trên. Tuy nhiên, trường hợp chiếc máy tính chưa được bán, nếu trả được cả tiền gốc, lãi vay, lãi quá hạn thì bạn của bạn có quyền nhận lại chiếc máy tính đó.
Thu Hường
Vũ Thị Thanh Tú
