Em gái tôi lấy chồng làm nghề đi biển, đánh bắt cá. Trong một trận bão cách đây hơn 8 năm, chồng em gái tôi bị mất tích, từ đó đến nay không rõ tung tích. Thời gian qua, gia đình hai bên đều động...
có người bầu bạn khi về già. Vậy, cho tôi hỏi: Hôn nhân giữa em gái tôi và người chồng đã mất tích có còn không? Em gái tôi có thể kết hôn với người khác không?
Trả lời:
- Điều 65 Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13 quy định thời điểm chấm dứt hôn nhân như sau:
“Hôn nhân chấm dứt kể từ thời điểm vợ hoặc chồng chết.
Trong trường hợp Tòa án tuyên bố vợ hoặc chồng là đã chết thì thời điểm hôn nhân chấm dứt được xác định theo ngày chết được ghi trong bản án, quyết định của Tòa án.”
- Điều 71 Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 quy định về tuyên bố chết:
“1. Người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết trong trường hợp sau đây:
a) Sau 03 năm, kể từ ngày quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án có hiệu lực pháp luật mà vẫn không có tin tức xác thực là còn sống;
b) Biệt tích trong chiến tranh sau 05 năm, kể từ ngày chiến tranh kết thúc mà vẫn không có tin tức xác thực là còn sống;
c) Bị tai nạn hoặc thảm họa, thiên tai mà sau 02 năm, kể từ ngày tai nạn hoặc thảm hoạ, thiên tai đó chấm dứt vẫn không có tin tức xác thực là còn sống, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác;
d) Biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống. Thời hạn này được tính từ ngày biết được tin tức cuối cùng về người đó; nếu không xác định được ngày có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của tháng tiếp theo tháng có tin tức cuối cùng; nếu không xác định được ngày, tháng có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của năm tiếp theo năm có tin tức cuối cùng.
2. Căn cứ vào các trường hợp quy định tại khoản 1 nêu trên, Tòa án xác định ngày chết của người bị tuyên bố là đã chết.
3. Quyết định của Tòa án tuyên bố một người là đã chết phải được gửi cho Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người bị tuyên bố là đã chết để ghi chú theo quy định của pháp luật về hộ tịch”.
- Khoản 3, 4 Điều 27 Bộ Luật Tố tụng dân sự quy định những yêu cầu về dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án:
“3. Yêu cầu tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất tích.
4. Yêu cầu tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người là đã chết”.
- Điểm a Khoản 2 Điều 35 Bộ Luật Tố tụng dân sự quy định Thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp huyện như sau:“Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết những yêu cầu sau đây:Yêu cầu về dân sự quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9 và 10 Điều 27 của Bộ luật này”;
- Điểm b Khoản 2 Điều 39 Bộ Luật Tố tụng dân sự quy định về thẩm quyền giải quyết việc dân sự của Tòa án theo lãnh thổ như sau: “Tòa án nơi người bị yêu cầu thông báo tìm kiếm vắng mặt tại nơi cư trú, bị yêu cầu tuyên bố mất tích hoặc là đã chết có nơi cư trú cuối cùng có thẩm quyền giải quyết yêu cầu thông báo tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú và quản lý tài sản của người đó, yêu cầu tuyên bố một người mất tích hoặc là đã chết”.
- Khoản 2 Điều 2 Luật Cư trú năm 2020 quy định “Cư trú là việc công dân sinh sống tại một địa điểm thuộc đơn vị hành chính cấp xã hoặc đơn vị hành chính cấp huyện ở nơi không có đơn vị hành chính cấp xã (sau đây gọi chung là đơn vị hành chính cấp xã)”.
Như vậy, để phù hợp với quy định của pháp luật, căn cứ điểm c khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 thì em gái anh/chị cần yêu cầu Tòa án nhân dân cấp huyện nơi người chồng có nơi cư trú cuối cùng ra quyết định tuyên bố người chồng đã chết thì quan hệ hôn nhân giữa em gái anh/chị và người chồng chấm dứt kể từ ngày chết được ghi trong bản án, quyết định của Tòa án. Lúc này, em gái anh/chị có quyền kết hôn với người khác theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình.
Như Quỳnh
Đỗ Như Quỳnh
