Cháu ruột tôi được ông bà nội trực tiếp cho tặng một số tài sản, có làm giấy tờ đầy đủ ghi tên cháu. Xin hỏi, trường hợp cháu chưa đủ tuổi thành niên, bố mẹ đẻ cháu có đương nhiên được quản lý, sử...
Trả lời
Thông tin của bạn cho thấy, ông bà đã làm thủ tục cho tặng cháu tài sản, nghĩa là, cháu của bạn là người được sở hữu số tài sản này.
Theo Điều 158 Bộ luật Dân sự năm 2015, “Quyền sở hữu bao gồm quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt tài sản của chủ sở hữu theo quy định của luật”.
Quyền sở hữu là một trong những nội dung năng lực pháp luật dân sự của cá nhân. Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân không bị hạn chế, trừ trường hợp pháp luật có liên quan quy định khác, ví dụ: Trường hợp thật cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh hoặc vì lợi ích quốc gia, tình trạng khẩn cấp, phòng chống thiên tai, Nhà nước trưng mua hoặc trưng dụng có bồi thường tài sản của tổ chức, cá nhân theo giá thị trường.
Chủ sở hữu được thực hiện mọi hành vi theo ý chí của mình đối với tài sản nhưng không được trái với quy định của luật, gây thiệt hại hoặc làm ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.
Bên cạnh đó, Điều 75 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về 1uyền có tài sản riêng của con như sau:
“1. Con có quyền có tài sản riêng. Tài sản riêng của con bao gồm tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng, thu nhập do lao động của con, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng của con và thu nhập hợp pháp khác. Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của con cũng là tài sản riêng của con.
2. Con từ đủ 15 tuổi trở lên sống chung với cha mẹ phải có nghĩa vụ chăm lo đời sống chung của gia đình; đóng góp vào việc đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình nếu có thu nhập.
3. Con đã thành niên có nghĩa vụ đóng góp thu nhập vào việc đáp ứng nhu cầu của gia đình theo quy định tại khoản 4 Điều 70 của Luật này”.
Ông bà cho cháu tài sản chính là tài sản riêng thuộc sở hữu của cháu bạn, không phụ thuộc vào độ tuổi của cháu. Việc quản lý tài sản riêng của con được quy định tại Điều 76 của Luật này. Cụ thể:
“1. Con từ đủ 15 tuổi trở lên có thể tự mình quản lý tài sản riêng hoặc nhờ cha mẹ quản lý.
2. Tài sản riêng của con dưới 15 tuổi, con mất năng lực hành vi dân sự do cha mẹ quản lý. Cha mẹ có thể ủy quyền cho người khác quản lý tài sản riêng của con. Tài sản riêng của con do cha mẹ hoặc người khác quản lý được giao lại cho con khi con từ đủ 15 tuổi trở lên hoặc khi con khôi phục năng lực hành vi dân sự đầy đủ, trừ trường hợp cha mẹ và con có thỏa thuận khác.
3. Cha mẹ không quản lý tài sản riêng của con trong trường hợp con đang được người khác giám hộ theo quy định của Bộ luật dân sự; người tặng cho tài sản hoặc để lại tài sản thừa kế theo di chúc cho người con đã chỉ định người khác quản lý tài sản đó hoặc trường hợp khác theo quy định của pháp luật.
4. Trong trường hợp cha mẹ đang quản lý tài sản riêng của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự mà con được giao cho người khác giám hộ thì tài sản riêng của con được giao lại cho người giám hộ quản lý theo quy định của Bộ luật dân sự”.
Chúng ta thấy, nếu con cái chưa đến tuổi thành niên, đối với các tài sản có giá trị được người khác cho tặng, thông thường bố mẹ sẽ là người quản lý. Tuy nhiên, pháp luật quy định nếu đã đủ 15 tuổi trở lên, cháu có thể thể tự mình quản lý tài sản riêng hoặc nhờ cha mẹ quản lý. Với tư cách là người giám hộ đương nhiên, chỉ trong trường hợp con dưới 15 tuổi, con mất năng lực hành vi dân sự thì tài sản của con sẽ do cha mẹ quản lý.
Việc định đoạt tài sản riêng của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự cũng áp dụng nguyên tắc như trên và được quy định tại Điều 77 của Luật này. Đó là:
“1. Trường hợp cha mẹ hoặc người giám hộ quản lý tài sản riêng của con dưới 15 tuổi thì có quyền định đoạt tài sản đó vì lợi ích của con, nếu con từ đủ 09 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.
2. Con từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi có quyền định đoạt tài sản riêng, trừ trường hợp tài sản là bất động sản, động sản có đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng hoặc dùng tài sản để kinh doanh thì phải có sự đồng ý bằng văn bản của cha mẹ hoặc người giám hộ.
3. Trong trường hợp con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự thì việc định đoạt tài sản riêng của con do người giám hộ thực hiện”.
Theo đó, trường hợp cháu của bạn dưới 15 tuổi, đang quản lý tài sản của cháu, cha mẹ cháu có quyền định đoạt thông qua việc bán cho người khác, với điều kiện mục đích của việc định đoạt này là vì lợi của cháu. Thậm chí, nếu cháu đủ 09 tuổi trở lên, cha mẹ cháu còn phải xem xét nguyện vọng của con như thế nào.
Cháu có quyền tự định đoạt tài sản riêng của mình nếu đã đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi, trừ trường hợp tài sản là bất động sản, động sản có đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng hoặc dùng tài sản để kinh doanh thì phải có sự đồng ý bằng văn bản của cha mẹ hoặc người giám hộ.
Tóm lại, quyển, nghĩa vụ của bố mẹ trong việc quản lý, định đoạt tài sản của con chưa thành niên được pháp luật về dân sự, hôn nhân và gia đình quy định như trên trên. Về nguyên tắc, bố mẹ không cần có sự đồng ý của ông bà vì sau khi làm thủ tục cho tặng, tài sản đã thuộc quyền sở hữu của cháu. Tuy vậy, về mặt tình cảm gia đình, nếu thấy cần thiết, bố mẹ cháu có thể trao đổi, thông báo với ông bà của cháu.
Thu Hường
Vũ Thị Thanh Tú
