Vợ chồng tôi thuê giúp việc gia đình qua Trung tâm môi giới, nhưng lại ký hợp đồng lao động trực tiếp với người giúp việc.
Theo tư vấn của Trung tâm môi giới, với tư cách người sử dụng lao động, ngoài tiền lương, hàng tháng vợ chồng tôi phải trả cho người giúp việc một khoản tiền để họ tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế. Thêm nữa, khi họ bị ốm đau, bệnh tật, vợ chồng tôi có trách nhiệm hỗ trợ chi phí điều trị phù hợp.
Tôi thấy tư vấn nêu trên không giống với thông lệ thuê giúp việc gia đình mà mọi người đang thực hiện. Xin hỏi các anh chị, vợ chồng tôi có bắt buộc phải thực hiện hay không? (vì có chăm sóc trẻ con, nên mức lương vợ chồng tôi đồng ý trả đã cao gấp rưỡi đề nghị của Trung tâm môi giới).
Trả lời
Điều 179 Bộ luật lao động năm 2012 quy định về lao động là người giúp việc gia đình như sau:
Điều 179. Lao động là người giúp việc gia đình
1. Lao động là người giúp việc gia đình là người lao động làm thường xuyên các công việc trong gia đình của một hoặc nhiều hộ gia đình.
Các công việc trong gia đình bao gồm công việc nội trợ, quản gia, chăm sóc trẻ, chăm sóc người bệnh, chăm sóc người già, lái xe, làm vườn và các công việc khác cho hộ gia đình nhưng không liên quan đến hoạt động thương mại.
2. Người làm các công việc giúp việc gia đình theo hình thức khoán việc thì không thuộc đối tượng áp dụng của Bộ luật này.
Theo đó, lao động là người giúp việc gia đình là người lao động làm thường xuyên các công việc trong gia đình của một hoặc nhiều hộ gia đình như nội trợ, quản gia, chăm sóc trẻ, chăm sóc người bệnh, chăm sóc người già, lái xe, làm vườn và các công việc khác cho hộ gia đình nhưng không liên quan đến hoạt động thương mại.
Nghĩa vụ của người sử dụng lao động được quy định tại Điều 181 của Bộ luật này bao gồm:
1. Thực hiện đầy đủ thỏa thuận đã giao kết trong hợp đồng lao động.
2. Trả cho người giúp việc gia đình khoản tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật để người lao động tự lo bảo hiểm.
3. Tôn trọng danh dự, nhân phẩm của người giúp việc gia đình.
4. Bố trí chỗ ăn, ở sạch sẽ, hợp vệ sinh cho người giúp việc gia đình, nếu có thoả thuận.
5. Tạo cơ hội cho người giúp việc gia đình được tham gia học văn hóa, học nghề.
6. Trả tiền tàu xe đi đường khi người giúp việc gia đình thôi việc về nơi cư trú, trừ trường hợp người giúp việc gia đình chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn.
Với tư cách người sử dụng lao động, vợ chồng bạn phải ký kết hợp đồng lao động bằng văn bản với người giúp việc gia đình.
Nội dung hợp đồng do hai bên thỏa thuận, trong đó ghi rõ về hình thức trả lương, kỳ hạn trả lương, thời giờ làm việc hằng ngày, chỗ ở. Mức lương bạn nêu cũng do hai bên thỏa thuận và vợ chồng bạn có trách nhiệm trả cho người giúp việc gia đình theo hợp đồng.
Ngoài ra, một trong những nghĩa vụ quan trọng của vợ chồng bạn là phải trả cho người giúp việc gia đình khoản tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật để họ tự lo bảo hiểm. Khoản tiền này không được bao gồm trong tiền lương nói trên.
Hướng dẫn cụ thể nội dung này, Điều 19 Nghị định số 27/2014/NĐ-CP ngày 07/4/2014 của Chính phủ quy định: “Người sử dụng lao động có trách nhiệm chi trả thêm cùng lúc với kỳ trả lương của người lao động một khoản tiền tương đương với mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế để người lao động tự lo bảo hiểm”.
Tư vấn của Trung tâm môi giới về trách nhiệm bắt buộc của vợ chồng bạn phải hỗ trợ chi phí điều trị khi người giúp việc gia đình bị ốm đau, bệnh tật là không đúng. Bởi lẽ, theo Điều 20 của Nghị định này quy định:
“1. Trường hợp người lao động sống cùng gia đình người sử dụng lao động bị ốm, bị bệnh, người sử dụng lao động tạo điều kiện để người lao động nghỉ ngơi, khám, chữa bệnh. Chi phí khám, chữa bệnh do người lao động chi trả, trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận khác.
2. Người sử dụng lao động không phải trả lương cho những ngày người lao động phải nghỉ việc do bị ốm, bị bệnh”.
Khi ốm đau, bệnh tật, người giúp việc gia đình được tạo điều kiện để nghỉ ngơi, khám chữa bệnh và về nguyên tắc, mọi chi phí khám, chữa bệnh do họ chi trả. Vợ chồng bạn có thể hỗ trợ, chia sẻ, chứ không phải là nghĩa vụ bắt buộc.
Hùng Phi
Vũ Thị Thanh Tú
