Tôi là người có hộ khẩu thường trú, giúp việc cho một gia đình thuộc quận Tây Hồ, Hà Nội đã hơn 01 năm nay. Tôi được biết ngày 23/5/2021 là Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội...
Trả lời:
Tại Điều 1, Điều 2, khoản 1 Điều 29, khoản 1 Điều 30 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân quy định như sau:
Điều 1. Nguyên tắc bầu cử
Việc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân được tiến hành theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín
Điều 2. Tuổi bầu cử và tuổi ứng cử
Tính đến ngày bầu cử được công bố, công dân nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đủ mười tám tuổi trở lên có quyền bầu cử và đủ hai mươi mốt tuổi trở lên có quyền ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp theo quy định của Luật này.
Điều 29. Nguyên tắc lập danh sách cử tri
1. Mọi công dân có quyền bầu cử đều được ghi tên vào danh sách cử tri và được phát thẻ cử tri, trừ các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 30 của Luật này.
Điều 30. Những trường hợp không được ghi tên, xóa tên hoặc bổ sung tên vào danh sách cử tri
1. Người đang bị tước quyền bầu cử theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, người bị kết án tử hình đang trong thời gian chờ thi hành án, người đang chấp hành hình phạt tù mà không được hưởng án treo, người mất năng lực hành vi dân sự thì không được ghi tên vào danh sách cử tri.
Theo quy định, một trong nguyên tắc bầu cử của Nhà nước ta là phổ thông, bình đằng. Vì vậy, tất cả mọi người là công dân Việt Nam không phân biệt giới tính, sang hèn, địa vị, tôn giáo.. từ đủ 18 tuổi trở lên, không thuộc người đang bị tước quyền bầu cử theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, người bị kết án tử hình đang trong thời gian chờ thi hành án, người đang chấp hành hình phạt tù mà không được hưởng án treo, người mất năng lực hành vi dân sự thì đều được ghi tên vào danh sách cử tri và có quyền tham gia bầu cử. Quyền bầu cử là quyền cơ bản của công dân theo quy định của pháp luật trong việc được lựa chọn người đại biểu của mình vào cơ quan quyền lực nhà nước. Như vậy, trường hợp Bác là người giúp việc thì đương nhiên vẫn có quyền bầu cử bình đẳng như các công dân khác. Tại khoản 1 Điều 15 Hiến pháp năm 2013 quy định: “Quyền công dân không tách rời nghĩa vụ công dân". Vì vậy, bầu cử còn là nghĩa vụ của công dân đối với nhà nước, thể hiện trách nhiệm của công dân trong việc tham gia xây dựng chính quyền, xây dựng bộ máy nhà nước. Vì vậy, bầu cử còn là trách nhiệm, nghĩa vụ của Bác.
Tại khoản 2, khoản 3 Điều 29 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân quy định như sau:
Điều 29. Nguyên tắc lập danh sách cử tri
12. Mỗi công dân chỉ được ghi tên vào một danh sách cử tri ở nơi mình thường trú hoặc tạm trú.
3. Cử tri là người tạm trú và có thời gian đăng ký tạm trú tại địa phương chưa đủ 12 tháng, cử tri là quân nhân ở các đơn vị vũ trang nhân dân được ghi tên vào danh sách cử tri để bầu đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện ở nơi tạm trú hoặc đóng quân.
Một trong những nguyên tắc của bầu cử là trực tiếp, như vậy, trường hợp bác không về nơi cư trú là nơi thường trú của mình ở Thanh Hóa để thực hiện quyền bầu cử thì bác sẽ tham gia bầu cử tại nơi cư trú là nơi tạm trú tại phường (nhà nơi bác đang giúp việc) thuộc quận Tây Hồ, Hà Nội. Trường hợp cư trú trên 12 tháng tại nơi tạm trú thì có quyền bầu cử như đối với công dân diện thường trú là bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã. Tuy nhiên, hành phố Hà Nội thực hiện thí điểm mô hình chính quyền đô thị từ ngày 1/7/2021 nên nhiệm kỳ 2021-2026, thành phố Hà Nội không tổ chức bầu đại biểu Hội đồng nhân dân phường, vì vậy Bác tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV, đại biểu Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội, đại biểu Hội đồng nhân dân quận Tây Hồ.
Hùng Phi
Vũ Thị Thanh Tú
