Ba, mẹ tôi tuổi đã cao nên dự định lập di chúc để phân chia bất động sản cho các con. Sắp tới, gia đình tôi sẽ tổ chức họp và dự định giao cho em Út tôi hiện đang làm công chứng viên tại Văn phòng...
cho chắc chắn. Vậy tôi muốn biết, em Út tôi là công chứng viên có được công chứng di chúc của ba, mẹ tôi không?
Trả lời:
- Điều 609 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định quyền thừa kế: Cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình; để lại tài sản của mình cho người thừa kế theo pháp luật; hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật.
Người thừa kế không là cá nhân có quyền hưởng di sản theo di chúc”.
- Điều 624 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về di chúc như sau: “Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết”.
- Khoản 1 và khoản 2 Điều 56 Luật Công chứng 2014 quy định:
“1. Người lập di chúc phải tự mình yêu cầu công chứng di chúc, không ủy quyền cho người khác yêu cầu công chứng di chúc.
2. Trường hợp công chứng viên nghi ngờ người lập di chúc bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức và làm chủ được hành vi của mình hoặc có căn cứ cho rằng việc lập di chúc có dấu hiệu bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép thì công chứng viên đề nghị người lập di chúc làm rõ, trường hợp không làm rõ được thì có quyền từ chối công chứng di chúc đó.
Trường hợp tính mạng người lập di chúc bị đe dọa thì người yêu cầu công chứng không phải xuất trình đầy đủ giấy tờ quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này nhưng phải ghi rõ trong văn bản công chứng.
- Điều 637 Bộ Luật Dân sự 2015 quy định người không được công chứng, chứng thực di chúc như sau:
Công chứng viên, người có thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp xã không được công chứng, chứng thực đối với di chúc nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
1. Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc.
2. Người có cha, mẹ, vợ hoặc chồng, con là người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật.
3. Người có quyền, nghĩa vụ về tài sản liên quan tới nội dung di chúc."
Đối chiếu với quy định của pháp luật thì em Út của bạn không thể thực hiện việc lập di chúc và công chứng bản di chúc của ba mẹ bạn được. Nếu cố tình thực hiện thủ tục công chứng thì di chúc đó sẽ không hợp pháp.
Như Quỳnh
Đỗ Như Quỳnh
