Tôi mở cửa hàng siêu thị mini bán các đồ sữa, hàng hoá da dụng, bánh kẹo… tại khu dân cư nơi tôi sinh sống. Xin hỏi, cửa hàng chúng tôi có phải thực hiện biện pháp giảm phát thải nhựa không? Nếu...
Trả lời:
Điều 3. Giải thích từ ngữ
Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
1. Môi trường bao gồm các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, kinh tế, xã hội, sự tồn tại, phát triển của con người, sinh vật và tự nhiên.
2. Hoạt động bảo vệ môi trường là hoạt động phòng ngừa, hạn chế tác động xấu đến môi trường; ứng phó sự cố môi trường; khắc phục ô nhiễm, suy thoái môi trường, cải thiện chất lượng môi trường; sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Tại khoản 1 Điều 4 Luật Bảo vệ môi trường quy định như sau:
Điều 4. Nguyên tắc bảo vệ môi trường
1. Bảo vệ môi trường là quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của mọi cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình và cá nhân.
Theo Điều 3, Điều 4 Nghị quyết số 22/2025/NQ-HĐND ngày 10/7/2025 của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội có hiệu lực thi hành từ ngày 20/7/2025 quy định như sau:
Điều 3. Giải thích từ ngữ
Trong Nghị quyết này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
1. Nhựa (hay còn gọi là chất dẻo hoặc polymer) là các chất cao phân tử và chứa các đơn vị tái lặp trong suốt chiều dài mạch, được dùng làm vật liệu để sản xuất nhiều loại vật dụng trong đời sống hàng ngày cho đến những sản phẩm công nghiệp.
2. Phát thải nhựa là hoạt động thải nhựa ra môi trường gây hại, ô nhiễm môi trường.
3. Nhựa khó phân hủy sinh học: là loại nhựa có thành phần chính là Polyme có nguồn gốc từ dầu mỏ như nhựa Polyme Etylen (PE), Polypropylen (PP), Polyme Styren (PS), Polyme Vinyl Clorua (PVC), Polyethylene Terephthalate (PET) và thường khó phân hủy, lâu phân hủy trong môi trường thải bỏ (môi trường nước, môi trường đất hoặc tại bãi chôn lấp chất thải rắn).
4. Sản phẩm thân thiện với môi trường: gồm sản phẩm, hàng hóa, bao bì được sản xuất từ nhựa phân hủy sinh học hoặc nhựa tái chế, đã được chứng nhận về chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo quy định hoặc được cấp Nhãn sinh thái Việt Nam.
a) Nhựa phân hủy sinh học là loại vật liệu có khả năng phân hủy sinh học hiếu khí hoặc yếm khí (trong môi trường tự nhiên, compost hoặc trong bãi chôn lấp chất thải rắn) thành dioxide carbon (CO2), nước (H2O), các hợp chất vô cơ và sinh khối tối thiểu 90% trong vòng 02 năm.
b) Nhựa tái chế là nhựa được sản xuất từ vật liệu nhựa tổng hợp Polyethylene (nhựa PE) hoặc Polypropylene (nhựa PP), có tỷ lệ sử dụng nguyên liệu nhựa PE hoặc nhựa PP tái chế tối thiểu 20% và có khả năng thu hồi, tái chế.
5. Sản phẩm, hàng hóa chứa vi nhựa là sản phẩm, hàng hóa chứa các hạt nhựa rắn, không tan trong nước có đường kính nhỏ hơn 05 mm với thành phần chính là polyme tổng hợp hoặc bán tổng hợp, vi nhựa được phối trộn có chủ đích trong các sản phẩm, hàng hóa bao gồm: kem đánh răng, bột giặt, xà phòng, mỹ phẩm, dầu gội đầu, sữa tắm, sữa rửa mặt và các sản phẩm tẩy da khác.
Theo khoản 14 Điều 3 Nghị định số 08/2022/NĐ-CP ngày 10/01/2022 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường như sau: “Sản phẩm nhựa sử dụng một lần là các sản phẩm (trừ sản phẩm gắn kèm không thể thay thế) bao gồm khay, hộp chứa đựng thực phẩm, bát, đũa, ly, cốc, dao, thìa, dĩa, ống hút, dụng cụ ăn uống khác có thành phần nhựa được thiết kế và đưa ra thị trường với chủ đích để sử dụng một lần trước khi thải bỏ ra môi trường”.
Điều 4. Nguyên tắc giảm thiểu phát thải nhựa
1. Giảm phát thải nhựa là trách nhiệm của mọi cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình, cá nhân.
2. Chất thải nhựa phải được phân loại, tái sử dụng, tái chế, xử lý và thu hồi năng lượng từ chất thải nhựa hoặc chuyển giao cho cơ sở có chức năng, giấy phép môi trường phù hợp để xử lý.
3. Hạn chế tối đa và hướng đến việc dừng sản xuất, nhập khẩu và sử dụng sản phẩm nhựa sử dụng một lần (trừ sản phẩm được chứng nhận Nhãn sinh thái Việt Nam), bao bì nhựa khó phân hủy sinh học và sản phẩm, hàng hóa chứa vi nhựa; có giải pháp thay thế bằng sản phẩm an toàn, thân thiện với môi trường. Thu hồi, tái sử dụng, tái chế đối với bao bì nhựa khó phân hủy sinh học, sản phẩm nhựa sử dụng một lần.
Như vậy, trách nhiệm bảo vệ môi trường trong đó có trách nhiệm giảm phát nhựa là trách nhiệm của mọi cơ quan, tổ chức, cộng đồng, dân cư, hộ gia đình và cá nhân.
Tại Điều 2 Nghị quyết số 22/2025/NQ-HĐND ngày 10/7/2025 của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội có hiệu lực thi hành từ ngày 20/7/2025 quy định như sau:
Điều 2. Đối tượng áp dụng
Các cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình, cá nhân có hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và sinh hoạt sử dụng các sản phẩm, nguyên liệu, vật liệu nhựa trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Tại khoản 2 Điều 5 Nghị quyết số 22/2025/NQ-HĐND ngày 10/7/2025 của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội quy định biện pháp giảm phát thải nhựa trên địa bàn thành phố Hà Nội thực hiện điểm d khoản 2 Điều 28 Luật Thủ đô) có hiệu lực thi hành từ ngày 20/7/2025 quy định như sau:
Điều 5. Giảm phát thải nhựa trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ
…
2. Giảm phát thải nhựa trong hoạt động kinh doanh, dịch vụ
a) Chợ, cửa hàng tiện lợi không cung cấp miễn phí túi ni-lông khó phân hủy sinh học kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2026; đơn vị bán hàng trực tuyến có trách nhiệm giảm thiểu sử dụng bao bì nhựa, vật liệu chống sốc bằng nhựa hoặc thu hồi các bao bì nhựa, vật liệu chống sốc không để thất thoát ra môi trường.
b) Chợ, cửa hàng tiện lợi không lưu hành và sử dụng sản phẩm nhựa sử dụng một lần, bao bì nhựa khó phân hủy sinh học (gồm túi ni-lông khó phân hủy sinh học, hộp nhựa xốp đóng gói, chứa đựng thực phẩm), trừ sản phẩm, hàng hóa có bao bì nhựa khó phân hủy sinh học kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2028.
…
Tại khoản 2 Điều 6 Nghị quyết số 22/2025/NQ-HĐND ngày 10/7/2025 của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội quy định biện pháp giảm phát thải nhựa trên địa bàn thành phố Hà Nội thực hiện điểm d khoản 2 Điều 28 Luật Thủ đô) có hiệu lực thi hành từ ngày 20/7/2025 quy định như sau:
Điều 6. Giảm phát thải nhựa trong hoạt động sinh hoạt
…
2. Không sử dụng bao bì nhựa khó phân hủy sinh học (gồm túi ni-lông khó phân hủy sinh học, hộp nhựa xốp đóng gói, chứa đựng thực phẩm) để chứa đựng, tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, trừ sản phẩm, hàng hóa có bao bì nhựa khó phân hủy sinh học kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2028.
Theo quy định tại Khoản 10 Điều 3 Nghị định 09/2018/NĐ-CP về quy định chi tiết Luật thương mại và Luật Quản lý ngoại thương về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam thì khái niệm cửa hàng tiện lợi được quy định cụ thể như sau:
Cửa hàng tiện lợi là cơ sở bán lẻ các mặt hàng tiêu dùng nhanh, bao gồm: Thực phẩm, đồ uống, dược phẩm không kê đơn, thực phẩm chức năng và các sản phẩm bổ dưỡng sức khỏe, hóa mỹ phẩm và các sản phẩm khác phục vụ tiêu dùng hàng ngày.
Trong đó, cơ sở bán lẻ là địa điểm thực hiện hoạt động bán lẻ. (Khoản 8 Điều 3 Nghị định 09/2018/NĐ-CP)
Nghị định 09/2018/NĐ-CP còn giải thích một số thuật ngữ khác như:
- Siêu thị mini là cơ sở bán lẻ có diện tích dưới 500 m2 và thuộc loại hình siêu thị tổng hợp theo quy định pháp luật.
- Trung tâm thương mại là địa điểm bao gồm nhiều cơ sở bán lẻ và cung cấp dịch vụ được bố trí tập trung, liên hoàn trong một hoặc một số công trình kiến trúc liền kề.
Như vậy, gia đình bạn mở siêu thi mini thuộc cửa hàng tiện lợi để bán lẻ các mặt hàng tiêu dùng nhanh, bao gồm: Thực phẩm, đồ uống, dược phẩm không kê đơn, thực phẩm chức năng và các sản phẩm bổ dưỡng sức khỏe, hóa mỹ phẩm và các sản phẩm khác phục vụ tiêu dùng hàng ngày. Theo quy đinh tại Nghị quyết số 22/2025/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội thì bạn phải thực hiện biện pháp giảm phát thải nhựa. Cụ thể: Không cung cấp miễn phí túi nilông khó phân hủy sinh học kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2026; Không lưu hành và sử dụng sản phẩm nhựa sử dụng một lần, bao bì nhựa khó phân hủy sinh học (gồm túi nilông khó phân hủy sinh học, hộp nhựa xốp đóng gói, chứa đựng thực phẩm), trừ sản phẩm, hàng hóa có bao bì nhựa khó phân hủy sinh học kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2028.
Lưu ý tại khoản 1 Điều 7 Nghị quyết số 22/2025/NQ-HĐND ngày 10/7/2025 quy định thực hiện các biện pháp khác nhằm giảm phát thải nhựa như sau: “Khuyến khích các cơ quan, tổ chức, cá nhân trên địa bàn Thành phố thực hiện các biện pháp giảm phát thải nhựa sớm hơn lộ trình ban hành tại Nghị quyết này, áp dụng kỹ thuật hiện có tốt nhất cho hoạt động tái chế chất thải nhựa để được hưởng hỗ trợ, ưu đãi theo các chính sách hỗ trợ, ưu đãi của Thành phố và Trung ương ban hành”.
Thu Hường
Vũ Thị Thanh Tú
