Vợ tôi sắp sinh em bé. Theo kế hoạch, bố mẹ hai bên sẽ sắp xếp thay phiên nhau lên Hà Nội để giúp vợ chồng tôi chăm cháu. Xin hỏi, tôi có phải đăng ký tạm trú cho bố mẹ trong những ngày ở nhà tôi...
Trả lời:
Tự do cư trú là quyền cơ bản của công dân. Bên cạnh đó, công dân có các nghĩa vụ về cư trú như chấp hành các quy định của pháp luật về cư trú, cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin, tài liệu về cư trú của mình cho cơ quan, người có thẩm quyền và chịu trách nhiệm về thông tin, tài liệu đã cung cấp, nộp lệ phí đăng ký cư trú, xuất trình sổ hộ khẩu, sổ tạm trú, giấy tờ khác liên quan đến cư trú khi cơ quan, người có thẩm quyền yêu cầu, báo ngay với cơ quan đã đăng ký cư trú khi sổ hộ khẩu, sổ tạm trú, giấy tờ khác liên quan đến cư trú bị mất hoặc bị hư hỏng.
Khoản 1, khoản 2 Điều 30 Luật Cư trú năm 2006 quy định:
“1. Đăng ký tạm trú là việc công dân đăng ký nơi tạm trú của mình với cơ quan nhà nước có thẩm quyền và được cơ quan này làm thủ tục đăng ký tạm trú, cấp sổ tạm trú cho họ.
2. Người đang sinh sống, làm việc, lao động, học tập tại một địa điểm thuộc xã, phường, thị trấn nhưng không thuộc trường hợp được đăng ký thường trú tại địa phương đó thì trong thời hạn ba mươi ngày, kể từ ngày đến phải đăng ký tạm trú tại Công an xã, phường, thị trấn”.
Về nguyên tắc, khi lên Hà Nội chăm con cho vợ chồng bạn, không thuộc trường hợp đăng ký hộ khẩu tại đây, trong thời hạn ba mươi ngày, bố mẹ hai bên của vợ chồng bạn phải thực hiện thủ tục đăng ký tạm trú tại Công an xã, phường, thị trấn nơi gia đình bạn đang sinh sống.
Khi đi đăng ký tạm trú, bố mẹ bạn cần mang theo những giấy tờ sau:
- Bản khai nhân khẩu;
- Phiếu báo thay đổi hộ khẩu, nhân khẩu;
- Xuất trình CMND hoặc giấy tờ có xác nhận của Công an xã, phường, thị trấn nơi bố mẹ bạn đăng ký thường trú.
Trong thời hạn ba ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ nêu trên, Trưởng Công an xã, phường, thị trấn phải cấp sổ tạm trú theo mẫu quy định của Bộ Công an.
Nếu bố mẹ hai bên của vợ chồng bạn lên chăm cháu nhưng chỉ ở lại thời gian ngắn, mang tính nhất thời, bạn có thể nghiên cứu quy định về lưu trú và thông báo lưu trú, với thủ tục thực hiện đơn giản hơn đăng ký tạm trú.
Cụ thể, Điều 31 của Luật Cư trú năm 2006 quy định về lưu trú và thông báo lưu trú như sau:
“1. Lưu trú là việc công dân ở lại trong một thời gian nhất định tại địa điểm thuộc xã, phường, thị trấn ngoài nơi cư trú của mình và không thuộc trường hợp phải đăng ký tạm trú.
2. Gia đình, nhà ở tập thể, cơ sở chữa bệnh, khách sạn, nhà nghỉ, cơ sở khác khi có người từ đủ mười bốn tuổi trở lên đến lưu trú có trách nhiệm thông báo việc lưu trú với Công an xã, phường, thị trấn. Việc thông báo lưu trú được thực hiện trực tiếp hoặc bằng điện thoại. Công an xã, phường, thị trấn có trách nhiệm thông báo địa điểm, số điện thoại nơi tiếp nhận thông báo lưu trú cho nhân dân biết.
3. Việc thông báo lưu trú được thực hiện trước 23 giờ, nếu người đến lưu trú sau 23 giờ thì thông báo lưu trú vào sáng ngày hôm sau; trường hợp ông, bà, cha, mẹ, vợ, chồng, con, cháu, anh, chị, em ruột đến lưu trú nhiều lần thì chỉ cần thông báo lưu trú một lần.
4. Việc thông báo lưu trú được ghi vào sổ tiếp nhận lưu trú”.
Khi đó, chỉ cần bạn thông báo cho Công an xã, phường, thị trấn về việc có người đến lưu trú tại gia đình bạn. Bố mẹ hai bên của vợ chồng bạn đến lưu trú nhiều lần cũng chỉ cần thông báo một lần.
Tùy thuộc trường hợp nêu trên để xác định cần đăng ký tạm trú hay thông báo lưu trú. Đó là nghĩa vụ bắt buộc của công dân về cư trú. Nếu không thực hiện, theo khoản 1 Điều 8 Nghị định số 167/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ, người vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
“a) Cá nhân, chủ hộ gia đình không thực hiện đúng quy định về đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú hoặc điều chỉnh những thay đổi trong sổ hộ khẩu, sổ tạm trú;
b) Cá nhân, chủ hộ gia đình không thực hiện đúng quy định về thông báo lưu trú, khai báo tạm vắng;
c) Không chấp hành việc kiểm tra hộ khẩu, kiểm tra tạm trú, kiểm tra lưu trú hoặc không xuất trình sổ hộ khẩu, sổ tạm trú, giấy tờ khác liên quan đến cư trú theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền”.
Thu Hường
Vũ Thị Thanh Tú
