Tôi muốn hỏi Luật Phòng cháy, chữa cháy năm 2024 quy định việc báo cháy như thế thế nào? Luật Phòng cháy, chữa cháy năm 2024 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025 quy định hành vi báo cháy giả bị...
Trả lời:
Theo khoản 1, 2, 3 Điều 2 Luật Phòng cháy, chữa cháy năm 2024 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025 có hiệu lực thi hành quy định như sau:
Điều 2. Giải thích từ ngữ
Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
1. Cháy là phản ứng hóa học có tỏa nhiệt, phát ra ánh sáng hoặc khói, gây thiệt hại hoặc có khả năng gây thiệt hại về người, tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân, ảnh hưởng đến kinh tế, môi trường, an ninh, trật tự.
2. Phòng cháy là tổng hợp các hoạt động, biện pháp, giải pháp để hạn chế, loại trừ nguyên nhân, điều kiện, nguy cơ xảy ra cháy nhằm bảo đảm an toàn, giảm thiểu thiệt hại do cháy gây ra.
3. Chữa cháy là tổng hợp các hoạt động chống cháy lan, dập tắt đám cháy và các hoạt động khác để giảm thiểu thiệt hại do cháy gây ra.
Theo Điều 5 Luật Phòng cháy, chữa cháy năm 2024 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025 quy định như sau:
Điều 5. Nguyên tắc phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ
1. Tuân thủ Hiến pháp, pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên. Trường hợp giữa Việt Nam và nước ngoài chưa có điều ước quốc tế thì hoạt động phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ được thực hiện trên nguyên tắc có đi có lại hoặc yêu cầu đối ngoại nhưng không trái pháp luật Việt Nam, phù hợp với pháp luật và tập quán quốc tế.
2. Huy động sức mạnh tổng hợp của toàn dân tham gia hoạt động phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
3. Chủ động phòng ngừa, lấy phòng ngừa là chính; kịp thời phát hiện sơ hở, thiếu sót về phòng cháy, chữa cháy và có biện pháp khắc phục; xác định phòng cháy, phòng ngừa tai nạn, sự cố là nhiệm vụ thường xuyên.
....
7. Mọi hành vi vi phạm pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ phải được phát hiện, ngăn chặn kịp thời và xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật.
Tại khoản 6 Điều 14 Luật Phòng cháy, chữa cháy quy đinh như sau:
Điều 14. Các hành vi bị nghiêm cấm
…..
6. Báo cháy giả; báo tình huống cứu nạn, cứu hộ giả.
Theo Điều 6 Luật Phòng cháy, chữa cháy năm 2024 quy định việc báo cháy như sau:
Điều 6. Báo cháy, báo tình huống cứu nạn, cứu hộ
1. Người phát hiện cháy, tình huống cứu nạn, cứu hộ thì báo ngay cho lực lượng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, cơ quan Công an hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã nơi gần nhất.
2. Thông tin báo cháy, báo tình huống cứu nạn, cứu hộ được thực hiện bằng hiệu lệnh, điện thoại hoặc tín hiệu từ thiết bị truyền tin báo cháy hoặc báo trực tiếp cho cơ quan, lực lượng quy định tại khoản 1 Điều này.
Số điện thoại báo cháy, báo tình huống cứu nạn, cứu hộ được quy định thống nhất trong cả nước là 114.
3. Lực lượng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, cơ quan Công an hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã nhận được tin báo phải thông tin ngay cho lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ có thẩm quyền để giải quyết.
Như vậy, người phát hiện cháy, tình huống cứu nạn, cứu hộ thì báo ngay cho lực lượng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, cơ quan Công an hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã nơi gần nhất. Số điện thoại báo cháy, báo tình huống cứu nạn, cứu hộ được quy định thống nhất trong cả nước là 114.
Luật quy định hành vi báo cháy giả là hành vi vi phạm pháp luật. Theo đó, tại khoản 4 Điều 27 Nghị định số 106/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ quy định như sau:
Điều 27. Vi phạm quy định về chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ
…
4. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Lấn chiếm hoặc bố trí vật cản gây cản trở hoạt động của phương tiện chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cơ giới;
b) Cố ý báo cháy giả hoặc cố ý báo tình huống cứu nạn, cứu hộ giả;
c) Không báo cháy hoặc không báo tình huống cứu nạn, cứu hộ.
….
7. Biện pháp khắc phục hậu quả:
Buộc duy trì đường giao thông cho phương tiện chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ hoạt động đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 6 Điều này.
Như vậy, hành vi báo cháy giả theo quy định từ ngày 1/7/2025 sẽ bị phạt tiền từ từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng. Hiện nay, theo quy định tại khoản 2 Điều 42 Nghị định 144/2021/NĐ-CP thì người có hành vi báo cháy giả, báo tin sự cố, tai nạn giả có thể bị xử phạt hành chính từ 4 triệu đồng đến 6 triệu đồng.
Tại Điều 42 Nghị định 144/2021/NĐ-CP của Chính phủ quy định như sau:
Điều 42. Vi phạm quy định về thông tin báo cháy, sự cố, tai nạn
1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Không có phương tiện, thiết bị phát hiệu lệnh hoặc thông tin báo cháy theo quy định của pháp luật;
b) Không thay thế phương tiện, thiết bị thông tin báo cháy bị hỏng hoặc mất tác dụng.
2. Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Không báo cháy, sự cố, tai nạn hoặc ngăn cản, gây cản trở việc thông tin báo cháy, sự cố, tai nạn;
b) Báo cháy giả; báo tin sự cố, tai nạn giả.
Hùng Phi
Vũ Thị Thanh Tú
