Chị Nguyễn H và anh Trần T kết hôn và chung sống với nhau được gần 12 năm, anh chị có 01 con gái chung là cháu Hồng (10 tuổi). Do có nhiều mâu thuẫn trong quá trình chung sống, chị Nguyễn H và anh...
huyện Z. Theo quyết định ly hôn của Tòa án thì chị Nguyễn H được quyền nuôi cháu Hồng. Nay chị Nguyễn H có dự định muốn đổi họ của con từ họ Trần của người cha sang họ Nguyễn của chị. Đề nghị cho biết: chị H có quyền được đổi họ cho con không?
Trả lời:
”a) Thay đổi họ cho con đẻ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại;
b) Thay đổi họ cho con nuôi từ họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ sang họ của cha nuôi hoặc họ của mẹ nuôi theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi;
c) Khi người con nuôi thôi làm con nuôi và người này hoặc cha đẻ, mẹ đẻ yêu cầu lấy lại họ cho người đó theo họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ;
d) Thay đổi họ cho con theo yêu cầu của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc của con khi xác định cha, mẹ cho con;
đ) Thay đổi họ của người bị lưu lạc đã tìm ra nguồn gốc huyết thống của mình;
e) Thay đổi họ theo họ của vợ, họ của chồng trong quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài để phù hợp với pháp luật của nước mà vợ, chồng người nước ngoài là công dân hoặc lấy lại họ trước khi thay đổi;
g) Thay đổi họ của con khi cha, mẹ thay đổi họ;
h) Trường hợp khác do pháp luật về hộ tịch quy định.
Việc thay đổi họ cho người từ đủ chín tuổi trở lên phải có sự đồng ý của người đó.
Việc thay đổi họ của cá nhân không làm thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự được xác lập theo họ cũ”.
- Khoản 10 Điều 2 Luật Hộ tịch quy định “Thay đổi hộ tịch là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký thay đổi những thông tin hộ tịch của cá nhân khi có lý do chính đáng theo quy định của pháp luật dân sự hoặc thay đổi thông tin về cha, mẹ trong nội dung khai sinh đã đăng ký theo quy định của pháp luật”.
- Khoản 1 Điều 26 Luật Hộ tịch 2014 quy định phạm vi thay đổi hộ tịch như sau: “Thay đổi họ, chữ đệm và tên của cá nhân trong nội dung khai sinh đã đăng ký khi có căn cứ theo quy định của pháp luật dân sự”.
- Khoản 1 Điều 7 Nghị định Nghị định số 123/2015/NĐ-CP ngày 15/11/2015 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch Điều kiện thay đổi, cải chính hộ tịch như sau: "Việc thay đổi họ, chữ đệm, tên cho người dưới 18 tuổi theo quy định tại Khoản 1 Điều 26 của Luật Hộ tịch phải có sự đồng ý của cha, mẹ người đó và được thể hiện rõ trong Tờ khai; đối với người từ đủ 9 tuổi trở lên thi còn phải có sự đồng ý của người đó”.
Đối chiếu vào quy định trên của pháp luật, thì chị Nguyễn H có quyền đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền thay đổi họ cho con là cháu Hồng từ họ của người cha sang họ của người mẹ. Tuy nhiên, việc thay đổi họ cho con chị H cần phải có sự đồng ý của người cha và của người con được thể hiện trong Tờ khai.
Như Quỳnh
Đỗ Như Quỳnh