Em gái tôi ly hôn, được Tòa án quyết định giao nuôi con. Nay em gái tôi có bạn trai mới, người này muốn nhận con của cô ấy làm con nuôi, với nhiều lý do, trong đó có việc muốn thể hiện tình cảm...
Trong trường hợp này, giữa người nhận con nuôi và con nuôi có cần đáp ứng điều kiện khoảng cách độ tuổi và các điều kiện khác hay không?
Trả lời
Theo khoản 1 Điều 3 Luật Nuôi con nuôi năm 2010, “Nuôi con nuôi là việc xác lập quan hệ cha, mẹ và con giữa người nhận con nuôi và người được nhận làm con nuôi”.
Cha, mẹ nuôi là người nhận con nuôi sau khi việc nuôi con nuôi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký. Con nuôi là người được nhận làm con nuôi sau khi việc nuôi con nuôi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký.
Khi giải quyết việc nuôi con nuôi phải đảm bảo nguyên tắc tôn trọng quyền của trẻ em được sống trong môi trường gia đình gốc; bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người được nhận làm con nuôi và người nhận con nuôi, tự nguyện, bình đẳng, không phân biệt nam nữ, không trái pháp luật và đạo đức xã hội; chỉ cho làm con nuôi ở nước ngoài khi không thể tìm được gia đình thay thế ở trong nước.
Người được nhận làm con nuôi được quy định tại Điều 8 của Luật này như sau:
“1. Trẻ em dưới 16 tuổi
2. Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Được cha dượng, mẹ kế nhận làm con nuôi;
b) Được cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận làm con nuôi.
3. Một người chỉ được làm con nuôi của một người độc thân hoặc của cả hai người là vợ chồng.
4. Nhà nước khuyến khích việc nhận trẻ em mồ côi, trẻ em bị bỏ rơi, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khác làm con nuôi”.
Để nhận người khác làm con nuôi, người nhận con nuôi phải có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều 14 của Luật này, bao gồm:
“a) Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;
b) Hơn con nuôi từ 20 tuổi trở lên;
c) Có điều kiện về sức khỏe, kinh tế, chỗ ở bảo đảm việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con nuôi;
d) Có tư cách đạo đức tốt”.
Đáp ứng điều kiện nêu trên, bạn trai của em gái bạn có thể nhận con riêng của cô ấy làm con nuôi, trừ các trường hợp được quy định tại khoản 2 của Điều này. Đó là:
“a) Đang bị hạn chế một số quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên;
b) Đang chấp hành quyết định xử lý hành chính tại cơ sở giáo dục, cơ sở chữa bệnh;
c) Đang chấp hành hình phạt tù;
d) Chưa được xóa án tích về một trong các tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của người khác; ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu, người có công nuôi dưỡng mình; dụ dỗ, ép buộc hoặc chứa chấp người chưa thanh niên vi phạm pháp luật; mua bán, đánh tráo, chiếm đoạt trẻ em”.
Về độ tuổi, người nhận nuôi con nuôi phải hơn con nuôi từ 20 tuổi trở lên, người được nhận làm con nuôi là trẻ em dưới 16 tuổi.
Tuy nhiên, nếu bạn trai của em gái bạn và cô ấy kết hôn, khi đó, với tư cách cha dượng, con gái riêng của em gái bạn có thể được người này nhận nuôi con nuôi khi cháu dưới 18 tuổi. Thêm nữa, giữa người nhận và người được nhận làm con nuôi không phải đáp ứng điều kiện về khoảng cách độ tuổi. Bởi vì, khoản 3 của Điều này quy định: “Trường hợp cha dượng nhận con riêng của vợ, mẹ kế nhận con riêng của chồng làm con nuôi hoặc cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận cháu làm con nuôi thì không áp dụng quy định tại điểm b và điểm c khoản 1 điều này”.
Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi thường trú của người được giới thiệu làm con nuôi hoặc của người nhận con nuôi có thẩm quyền đăng ký việc nuôi con nuôi trong nước. Nếu cần thêm thông tin, gia đình bạn có thể liên hệ với Cơ quan này để hướng dẫn chi tiết.
Thu Hường
Vũ Thị Thanh Tú
