Qua các phương tiện truyền thông và khuyến cáo tại địa phương, chúng tôi được biết: Do tình hình dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp SARS-COV-2 diễn biến phức tạp, có nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng...
Tuy vậy, quan sát cho thấy, không phải ai cũng chấp hành nghiêm yêu cầu nêu trên, dẫn đến tiềm ẩn việc lây lan dịch bệnh cho người khác.
Xin hỏi các anh chị, có người vi phạm sẽ bị xử lý như thế nào? Trường hợp bị phạt thì ai là người có thẩm quyền?
Trả lời
Bệnh truyền nhiễm là bệnh lây truyền trực tiếp hoặc gián tiếp từ người hoặc từ động vật sang người do tác nhân gây bệnh truyền nhiễm.
Điều 8 Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2007 quy định những hành vi bị nghiêm cấm bao gồm:
“1. Cố ý làm lây lan tác nhân gây bệnh truyền nhiễm.
2. Người mắc bệnh truyền nhiễm, người bị nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm và người mang mầm bệnh truyền nhiễm làm các công việc dễ lây truyền tác nhân gây bệnh truyền nhiễm theo quy định của pháp luật.
3. Che giấu, không khai báo hoặc khai báo không kịp thời các trường hợp mắc bệnh truyền nhiễm theo quy định của pháp luật.
4. Cố ý khai báo, thông tin sai sự thật về bệnh truyền nhiễm.
5. Phân biệt đối xử và đưa hình ảnh, thông tin tiêu cực về người mắc bệnh truyền nhiễm.
6. Không triển khai hoặc triển khai không kịp thời các biện pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm theo quy định của Luật này.
7. Không chấp hành các biện pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền”.
Ngày 01/02/2020 Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 173/QĐ-TTg về việc công bố dịch viêm đường hô hấp cấp do nCoV gây ra: Công bố dịch truyền nhiễm tại Việt Nam; tính chất, mức độ nguy hiểm của dịch: Bệnh truyền nhiễm nhóm A, nguy cơ ở mức độ khẩn cấp toàn cầu.
Do tình hình dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp SARS-COV-2 diễn biến phức tạp, có nguy cơ cao lây nhiễm trong cộng đồng, ngày 14/3/2020, Văn phòng Chính phủ đã ban hành Thông báo số 98/TB-VPCP, kết luận của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại cuộc họp thường trực Chính phủ về phòng, chống dịch COVID-19. Trong đó, theo điểm e mục 2 của Thông báo này, “từ ngày 16 tháng 3 năm 2020, thực hiện nghiêm việc đeo khẩu trang tại các nơi công cộng có tập trung đông người (như tại siêu thị, sân bay, nhà ga, bến xe, trên các phương tiện giao thông công cộng...)”.
Có nghĩa là, việc đeo khẩu trang tại các nơi công cộng có tập trung đông người là yêu cầu bắt buộc. Người nào không thực hiện là vi phạm quy định của Luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm năm 2007 như không chấp hành các biện pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền. Thậm chí, có thể được coi là hành vi cố ý làm lây lan tác nhân gây bệnh truyền nhiễm, nếu như họ đang bị bệnh này.
Tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi, người không đeo khẩu trang tại các nơi công cộng có tập trung đông người bị xử lý vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự như sau:
Xử lý vi phạm hành chính:
Theo điểm a khoản 1 Điều 11 Nghị định số 176/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 của Chính phủ, hành vi “Không thực hiện biện pháp bảo vệ cá nhân đối với người tham gia chống dịch và người có nguy cơ mắc bệnh dịch theo hướng dẫn của cơ quan y tế” bị phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng.
Thẩm quyền xử phạt hành vi nêu trên được quy định tại Điều 89, Điều 90 của Nghị định này bao gồm Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, huyện, tỉnh và Thanh tra y tế.
Người đang mắc bệnh, không đeo khẩu trang để cố tình làm lây lan dịch bệnh SARS-COV-2 cho người khác có thể phải chịu trách nhiệm hình sự về Tội làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người, được quy định tại Điều 240 Bộ luật Hình sự năm 2015. Đó là:
“1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
a) Đưa ra hoặc cho phép đưa ra khỏi vùng có dịch bệnh động vật, thực vật, sản phẩm động vật, thực vật hoặc vật phẩm khác có khả năng lây truyền dịch bệnh nguy hiểm cho người, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác;
b) Đưa vào hoặc cho phép đưa vào lãnh thổ Việt Nam động vật, thực vật hoặc sản phẩm động vật, thực vật bị nhiễm bệnh hoặc mang mầm bệnh nguy hiểm có khả năng lây truyền cho người;
c) Hành vi khác làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:
a) Dẫn đến phải công bố dịch thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc Bộ trưởng Bộ Y tế;
b) Làm chết người.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 12 năm:
a) Dẫn đến phải công bố dịch thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ;
b) Làm chết 02 người trở lên.
4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm”.
Trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến ngày càng phức tạp, mỗi người cần tự ý thức trong việc chung tay tham gia thực hiện các biện pháp phòng, chống, đẩy lùi dịch bệnh theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Việc đeo khẩu trang đúng cách tại nơi công cộng có tập trung đông người là một trong những hành vi bất kỳ ai cũng có thể làm được để bảo vệ bản thân, gia đình và góp phần bảo vệ cộng đồng.
Thu Hường
Vũ Thị Thanh Tú
