Em rể tôi có mâu thuẫn với các anh chị về chia tài sản thừa kế do bố mất không để lại di chúc. Để rõ ràng mọi chuyện, mọi người có thể thông suốt quy định của pháp luật, đỡ ẫm nẫm hơn thiệt, từ đó...
Tuy nhiên, tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, em rể tôi là quân nhân phải trực chiến đấu nên việc xin nghỉ phép, ra ngoài đơn vị không được chấp nhận.
Không biết với lý di nêu trên, em rể tôi có thể gửi đơn khởi kiện bằng phương thức điện tử được không?
Trả lời
Theo Điều 186 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, “Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện vụ án (sau đây gọi chung là người khởi kiện) tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình”.
Căn cứ quy định nêu trên, về nguyên tắc em rể của bạn có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp, ví dụ ủy quyền cho vợ, để khởi kiện vụ án tranh chấp về di sản thừa kế.
Đơn khởi kiện phải có các nội dung chính như Ngày, tháng, năm làm đơn khởi kiện; Tên Tòa án nhận đơn khởi kiện; Tên, nơi cư trú, làm việc của người khởi kiện là cá nhân hoặc trụ sở của người khởi kiện là cơ quan, tổ chức; số điện thoại, fax và địa chỉ thư điện tử (nếu có). Trường hợp các bên thỏa thuận địa chỉ để Tòa án liên hệ thì ghi rõ địa chỉ đó; Tên, nơi cư trú, làm việc của người có quyền và lợi ích được bảo vệ là cá nhân hoặc trụ sở của người có quyền và lợi ích được bảo vệ là cơ quan, tổ chức; số điện thoại, fax và địa chỉ thư điện tử (nếu có); Tên, nơi cư trú, làm việc của người bị kiện là cá nhân hoặc trụ sở của người bị kiện là cơ quan, tổ chức; số điện thoại, fax và địa chỉ thư điện tử (nếu có). Trường hợp không rõ nơi cư trú, làm việc hoặc trụ sở của người bị kiện thì ghi rõ địa chỉ nơi cư trú, làm việc hoặc nơi có trụ sở cuối cùng của người bị kiện; Tên, nơi cư trú, làm việc của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là cá nhân hoặc trụ sở của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là cơ quan, tổ chức; số điện thoại, fax và địa chỉ thư điện tử (nếu có). Trường hợp không rõ nơi cư trú, làm việc hoặc trụ sở của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan thì ghi rõ địa chỉ nơi cư trú, làm việc hoặc nơi có trụ sở cuối cùng của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; Quyền, lợi ích hợp pháp của người khởi kiện bị xâm phạm; những vấn đề cụ thể yêu cầu Tòa án giải quyết đối với người bị kiện, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; Họ, tên, địa chỉ của người làm chứng (nếu có); Danh mục tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn khởi kiện.
Theo khoản 1 Điều 190 của Bộ luật này, người khởi kiện gửi đơn khởi kiện kèm theo tài liệu, chứng cứ mà mình hiện có đến Tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ án bằng các phương thức sau đây:
“a) Nộp trực tiếp tại Tòa án;
b) Gửi đến Tòa án theo đường dịch vụ bưu chính;
c) Gửi trực tuyến bằng hình thức điện tử qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu có)”.
Như vậy, em rể bạn có thể gửi đơn khởi kiện, kèm giấy tờ, tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu đó là có căn cứ và hợp pháp tuyến bằng hình thức điện tử qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án.
Theo khoản 3 của Điều này, “trường hợp người khởi kiện gửi đơn khởi kiện bằng phương thức gửi trực tuyến thì ngày khởi kiện là ngày gửi đơn”.
Nhận đơn khởi kiện được gửi bằng phương thức gửi trực tuyến của em rể bạn, Tòa án in ra bản giấy và ghi vào sổ nhận đơn, đồng thời thông báo ngay việc nhận đơn cho em rể bạn thông qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án.
Cũng cần lưu ý, việc gửi đơn khởi kiện bằng phương thức điện tử trực tuyến chỉ thực hiện được khi Tòa án có thẩm quyền thụ lý, giải quyết đã xây dựng, vận hành Cổng thông tin điện tử.
Việc gửi, nhận đơn khởi kiện, tài liệu, chứng cứ và cấp, tống đạt, thông báo văn bản tố tụng bằng phương tiện điện tử trong thủ tục giải quyết vụ án dân sự, vụ án hành chính phải tuân theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự, Luật tố tụng hành chính, Nghị quyết này và pháp luật về giao dịch điện tử.
Theo khoản 2 Điều 4 Nghị quyết số 04/2016/NQ-HĐTP ngày 30/12/2016 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, người khởi kiện, người tham gia tố tụng được lựa chọn giao dịch điện tử với Tòa án theo một trong các hình sức sau:
“a) Gửi và nhận thông điệp dữ liệu điện tử với Tòa án;
b) Chỉ nhận thông điệp dữ liệu điện tử do Tòa án cấp, tống đạt, thông báo”.
Thông điệp dữ liệu điện tử là dữ liệu điện tử được tạo ra, gửi đi, nhận và lưu trữ bằng phương tiện điện tử từ đơn khởi kiện, tài liệu, chứng cứ, văn bản tố tụng đã được ban hành theo quy định của pháp luật.
Người khởi kiện, người tham gia tố tụng thực hiện giao dịch điện tử với Tòa án kể từ ngày nhận được thông báo chấp nhận của Tòa án. Trường hợp này, Tòa án có trách nhiệm thực hiện cấp, tống đạt, thông báo bằng phương tiện điện tử cho họ. Người khởi kiện, người tham gia tố tụng vẫn có quyền gửi, nhận đơn khởi kiện, tài liệu, chứng cứ bằng phương thức khác theo quy định của pháp luật tố tụng. Người khởi kiện, người tham gia tố tụng, Tòa án đã thực hiện giao dịch điện tử thành công thì được xác định là đã hoàn thành thủ tục tố tụng tương ứng theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.
Là người khởi kiện, lựa chọn gửi và nhận thông điệp dữ liệu điện tử với Tòa án, em rể bạn phải có các điều kiện được quy định tại Điều 5 của Nghị quyết này. Bao gồm:
“a) Có địa chỉ thư điện tử để gửi và nhận thông điệp dữ liệu điện tử đến và đi từ Cổng thông tin điện tử của Tòa án;
b) Có chữ ký điện tử được chứng thực bằng chứng thư điện tử đang còn hiệu lực do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp, công nhận;
c) Đã đăng ký giao dịch thành công theo hướng dẫn tại Điều 12 Nghị quyết này;
d) Đáp ứng các điều kiện khác theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử và hướng dẫn tại Nghị quyết này”.
Vì nộp đơn khởi kiện trực tuyến bằng phương thức điện tử, nên người khởi kiện được thực hiện 24 giờ trong ngày và 7 ngày trong tuần, bao gồm cả ngày nghỉ, ngày lễ và ngày Tết. Ngày gửi thông điệp dữ liệu điện tử của người khởi kiện được xác định là ngày Cổng thông tin điện tử của Tòa án xác nhận đã nhận được thông điệp dữ liệu điện tử do người khởi kiện gửi đến.
Tóm lại, em rể bạn có quyền tự mình hoặc ủy quyền cho người khác khởi kiện tại Tòa án để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Trường hợp lựa chọn tự mình gửi đơn, kèm theo giấy tờ, tài liệu, chứng cứ chứng minh bằng phương thức điện tử, em rể bạn cần đáp ứng các điều kiện và thực hiện theo trình tự, thủ tục nêu trên.
Hùng Phi
Vũ Thị Thanh Tú
