Năm 2005, bà Tuyết được Nhà nước cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng 450m2 đất đang ở. Cuối năm vừa qua, anh Sơn, con trai bà Tuyết nói với bà là Nhà nước có chính sách cấp đổi lại giấy chứng nhận...
của Luật đất đai mới. Tin lời con trai, bà Tuyết đã đưa giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho anh Sơn và cùng anh đến Văn phòng công chứng điểm chỉ (bà Tuyết không biết chữ) vào giấy làm thủ tục cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Vừa qua, bà Tuyết muốn bán 150m2 đất lấy tiền cho con gái chữa bệnh hiểm nghèo thì biết toàn bộ thửa đất đã được sang tên cho anh Sơn bằng hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất. Tức giận, bà Tuyết yêu cầu anh Sơn trả lại bà 350m2 đất phía trước, 100m2 vườn sau nhà bà đồng ý cho anh Sơn. Anh Sơn không đồng ý vì Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Nhà nước cấp mang tên anh. Đề nghị cho biết trường hợp này giải quyết như thế nào?
Trả lời:
- Điều 123 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định:
" Giao dịch dân sự vô hiệu do vi phạm điều cấm của luật, trái đạo đức xã hội
Giao dịch dân sự có mục đích, nội dung vi phạm điều cấm của luật, trái đạo đức xã hội thì vô hiệu.
Điều cấm của luật là những quy định của luật không cho phép chủ thể thực hiện những hành vi nhất định.
Đạo đức xã hội là những chuẩn mực ứng xử chung trong đời sống xã hội, được cộng đồng thừa nhận và tôn trọng.”
- Điều 127 Bộ luật dân sự năm 2015:
“Giao dịch dân sự vô hiệu do bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép
Khi một bên tham gia giao dịch dân sự do bị lừa dối hoặc bị đe dọa, cưỡng ép thì có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự đó là vô hiệu.
Lừa dối trong giao dịch dân sự là hành vi cố ý của một bên hoặc của người thứ ba nhằm làm cho bên kia hiểu sai lệch về chủ thể, tính chất của đối tượng hoặc nội dung của giao dịch dân sự nên đã xác lập giao dịch đó.
Đe dọa, cưỡng ép trong giao dịch dân sự là hành vi cố ý của một bên hoặc người thứ ba làm cho bên kia buộc phải thực hiện giao dịch dân sự nhằm tránh thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, danh dự, uy tín, nhân phẩm, tài sản của mình hoặc của người thân thích của mình.”
- Điều 131 Bộ luật dân sự 2015 quy định:
“ Hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu
1. Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập.
2. Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.
Trường hợp không thể hoàn trả được bằng hiện vật thì trị giá thành tiền để hoàn trả.
3. Bên ngay tình trong việc thu hoa lợi, lợi tức không phải hoàn trả lại hoa lợi, lợi tức đó.
4. Bên có lỗi gây thiệt hại thì phải bồi thường.
5. Việc giải quyết hậu quả của giao dịch dân sự vô hiệu liên quan đến quyền nhân thân do Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định.”
Trong trường hợp này, anh Sơn, con trai bà Tuyết nói với bà là Nhà nước có chính sách cấp đổi lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của Luật đất đai mới. Do tin lời con trai nên bà Tuyết đã đưa giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho anh Sơn và cùng anh đến Văn phòng công chứng điểm chỉ (bà Tuyết không biết chữ) vào giấy làm thủ tục cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đối chiếu với quy định của pháp luật thì hành vi của anh Sơn là hành vi lừa dối mẹ, bà Tuyết có thể khởi kiện ra Tòa để tuyên bố giao dịch dân sự đó là vô hiệu.
Như Quỳnh
Đỗ Như Quỳnh
