Gia đình tôi có 5 người con (04 gái, 01 trai út). Ba tôi mất sớm khi chúng tôi còn nhỏ, mẹ tôi ở vậy tảo tần nuôi 5 anh chị em tôi khôn lớn. Tôi là con gái thứ 3 và con gái thứ 4 sống chung với mẹ...
ở nhà chồng. Còn người con trai út thì từ khi lấy vợ thì chuyển đến sinh sống làm ăn ở huyện khác cũng không đoái hoài đến mẹ tôi, việc chăm sóc, phụng dưỡng mẹ do tôi và người em gái thứ tư thực hiện. Do tuổi cao sức yếu, mẹ tôi mới mất được gần 2 tháng và không có để lại di chúc. Tài sản mẹ tôi để lại gồm có căn nhà và đất vườn với tổng diện tích là 1.000 m2. Vừa qua, người con trai út có về đòi giành hết nguyên căn nhà mà tôi với em thứ 4 tôi ở nuôi bà mấy chục năm nay cùng diện tích đất vườn. Vậy cho tôi hỏi, tài sản của mẹ tôi để lại sẽ được chia như thế nào?
Trả lời:
- Điều 612 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định "Di sản bao gồm tài sản riêng của người chết, phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác."
- Điều 624 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về di chúc như sau: “Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết”.
- Điều 649 Bộ Luật Dân sự 2015 quy định thừa kế theo pháp luật như sau: “Thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định”.
- Khoản 1 Điều 650 Bộ Luật Dân sự 2015 quy định những trường hợp thừa kế theo pháp luật
“1. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp sau đây:
a) Không có di chúc;
b) Di chúc không hợp pháp;
c) Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế;
d) Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản”.
- Điều 651 Bộ Luật Dân sự 2015 quy định người thừa kế theo pháp luật như sau:
1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:
a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.
2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
Đối chiếu với quy định của pháp luật khi người chết không để lại di chúc thì phần di sản của người đó được chia theo quy định của pháp luật. Theo đó, những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự tại Điều 651 Bộ Luật dân sự 2015. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau. Như vậy, trong trường hợp này di sản của mẹ chị để lại là căn nhà và đất vường diện tích 1000 m2 sẽ được chia đều cho 5 người con (04 con gái và 01 con trai).
Như Quỳnh
Đỗ Như Quỳnh
