Chú ruột tôi tham gia chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị (Xã Vĩnh Sơn, huyện Vĩnh Linh) trong hai năm 1971 và 1972, sau xuất ngũ về địa phương sinh sống.
Thời gian chú tôi chiến đấu tại đây, quân đội Mỹ sử dụng chất độc hóa học nên chú tôi bị nhiễm và hiện nay bị mắc bệnh đái tháo đường type 2 và bị thoái hóa nhiều đốt sống, con gái đầu của chú tôi sinh năm 1975 cũng không bình thường về mặt trí tuệ. Tôi thấy ở địa phương có hướng dẫn làm thủ tục chế độ, chính sách cho người bị nhiễm chất độc màu da cam. Vậy tôi muốn hỏi điều kiện để người người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học được hưởng chế độ ưu đãi ? Chế độ ưu đãi như thế nào? Hồ sơ làm thủ tục này gồm những loại giấy tờ gì?
Trả lời: Về vấn đề anh (chị) hỏi chúng tôi xin trao đổi như sau:
*. Điều kiện để người người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học được hưởng chế độ ưu đãi được quy định tại Điều 39 Nghị định số 31/2013/NĐ-CP ngày 09/4/2013, như sau:
- Đã công tác, chiến đấu, phục vụ chiến đấu từ ngày 01 tháng 8 năm 1961 đến 30 tháng 4 năm 1975 tại các vùng mà quân đội Mỹ đã sử dụng chất độc hóa học ở chiến trường B, C, K (kể cả 10 xã: Vĩnh Quang, Vĩnh Giang, Vĩnh Tân, Vĩnh Thành, Vĩnh Ô, Vĩnh Khê, Vĩnh Hà, Vĩnh Lâm, Vĩnh Sơn và Vĩnh Thủy thuộc huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị).
- Do nhiễm chất độc hóa học dẫn đến một trong các trường hợp bệnh tật sau:
+ Mắc bệnh theo danh mục bệnh tật được quy định tại Điều 7 Thông tư 20/2016/TTLT-BYT-BLĐTBXH quy định làm suy giảm khả năng lao động từ 21% trở lên, bao gồm: Ung thư phần mềm (Soft tissue sarcoma); U lympho không Hodgkin (Non - Hodgkin’s lymphoma); U lympho Hodgkin (Hodgkin’s disease); Ung thư phế quản - phổi (Lung and Bronchus cancer); Ung thư khí quản (Trachea cancer); Ung thư thanh quản (Larynx cancer); Ung thư tiền liệt tuyến (Prostate cancer); Ung thư gan nguyên phát (Primary liver cancers); Bệnh đa u tủy xương ác tính (Kahler’s disease); Bệnh thần kinh ngoại biên cấp tính hoặc bán cấp tính (Acute, subacute peripheral neuropathy); Bệnh trứng cá do clo (Chloracne); Bệnh đái tháo đường type 2 (Type 2 Diabetes); Bệnh Porphyrin xuất hiện chậm (Porphyria cutanea tarda); Bất thường sinh sản (Unusual birth): Vô sinh; Các rối loạn tâm thần (Mental disorders); Các dị dạng, dị tật bẩm sinh; Tật gai sống chẻ đôi (Spina Bifida).
+ Vô sinh;
+ Sinh con dị dạng, dị tật theo danh mục dị dạng, dị tật do Bộ Y tế quy định tại Khoản 3 Điều 8 Thông tư 20/2016/TTLT-BYT-BLĐTBXH và Quyết định số 319/QĐ-BYT ngày 12/7/2017 , bao gồm: thai vô sọ; thoát vị não tủy; thoát vị não - màng não; tật đầu nhỏ; tật não úng thủy bẩm sinh; thiếu/không phát triển một phần não; tật nứt đốt sống, tật gai sống chẻ đôi, hội chứng Arnold-Chiari; không có mí mắt; tật khuyết mí mắt; tật nhãn cầu bé; không có nhãn cầu; tật không có mống mắt; dị tật thiếu tai ngoài bẩm sinh; tật không tai; thiếu, teo hoặc chít hẹp bẩm sinh ống tai ngoài; dị tật thừa ở vành tai; dị tật tai bé; tật sứt môi kèm hoặc không kèm nứt khẩu cái; tật đa ngón; tật dính ngón; bàn tay vẹo bẩm sinh, các khuyết tật hoặc thiếu hụt của chi trên; bàn tay vẹo xương quay ác; khuyết tật hoặc thiếu hụt của chi dưới; hội chứng Down; Dị tật bẩm sinh về tâm thần (chậm phát triển trí tuệ Martin - Bell)
*. Chế độ ưu đãi đối với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học được quy định tại Điều 42 Nghị định số 31/2013/NĐ-CP ngày 09/4/2013 quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành một số điều của pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng quy định, như sau:
“1. Trợ cấp hàng tháng theo mức độ suy giảm khả năng lao động từ ngày Hội đồng giám định y khoa có thẩm quyền kết luận, cụ thể như sau:
a) Suy giảm khả năng lao động từ 21% - 40%: Mức trợ cấp bằng 0,76 lần mức chuẩn;
b) Suy giảm khả năng lao động từ 41% - 60%: Mức trợ cấp bằng 1,27 lần mức chuẩn;
c) Suy giảm khả năng lao động từ 61% - 80%: Mức trợ cấp bằng 1,78 lần mức chuẩn;
d) Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên: Mức trợ cấp bằng 2,28 lần mức chuẩn.
2. Người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học suy giảm khả năng lao động do bệnh tật từ 81 % trở lên được hưởng phụ cấp như bệnh binh cùng tỷ lệ suy giảm khả năng lao động.
3. Người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, sống ở gia đình được trợ cấp người phục vụ bằng một lần mức chuẩn.
4. Khi người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học chết, người tổ chức mai táng được nhận mai táng phí; đại diện thân nhân được hưởng trợ cấp một lần bằng ba tháng trợ cấp, phụ cấp ưu đãi.
5. Khi người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên chết, thân nhân được hưởng trợ cấp tiền tuất hàng tháng như thân nhân của bệnh binh suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên chết.
Trường hợp con đẻ từ đủ 18 tuổi trở lên nếu đang hưởng trợ cấp hàng tháng đối với con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học thì không hưởng trợ cấp tiền tuất hàng tháng đối với thân nhân người có công từ trần.
6. Người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học được công nhận và đang hưởng chế độ trước ngày 01 tháng 9 năm 2012 thì thực hiện như sau:
a) Nếu đang hưởng trợ cấp hàng tháng theo mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên thì tiếp tục hưởng theo chế độ hiện hưởng;
b) Nếu đang hưởng trợ cấp hàng tháng theo mức suy giảm khả năng lao động dưới 81% và trong biên bản giám định y khoa đã xác định tỷ lệ suy giảm khả năng lao động thì chuyển hưởng trợ cấp hàng tháng theo các mức quy định;
c) Nếu đang hưởng trợ cấp hàng tháng theo mức suy giảm khả năng lao động dưới 81% và chưa được xác định tỷ lệ suy giảm khả năng lao động thì tạm thời được bảo lưu mức trợ cấp đang hưởng. Trong thời gian bảo lưu, những trường hợp có nguyện vọng được giám định thì Sở Lao động - Thương binh và Xã hội giới thiệu đến Hội đồng giám định y khoa có thẩm quyền và ra quyết định điều chỉnh trợ cấp theo các mức quy định từ ngày Hội đồng giám định y khoa có thẩm quyền kết luận.
Sau ngày 31 tháng 12 năm 2013, những trường hợp không giám định tỷ lệ suy giảm khả năng lao động thì chuyển hưởng trợ cấp như người suy giảm khả năng lao động từ 41% đến 60%;
d) Nếu đang hưởng trợ cấp hàng tháng theo mức suy giảm khả năng lao động, dưới 81% đồng thời sinh con dị dạng, dị tật hoặc vô sinh do nhiễm chất độc hóa học mà giám định không kết luận được tỷ lệ suy giảm khả năng lao động hoặc kết luận tỷ lệ suy giảm khả năng lao động do nhiễm chất độc hóa học dưới 61% thì chuyển hưởng trợ cấp như người suy giảm khả năng lao động từ 41% đến 60% từ ngày 01 tháng 01 năm 2013.
7. Người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học được công nhận từ ngày 01 tháng 9 năm 2012 được hưởng chế độ trợ cấp theo quy định tại Khoản 1 Điều này”.
*. Hồ sơ hưởng chế độ ưu đãi đối với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học thực hiện theo Điều 41 Nghị định số 31/2013/NĐ-CP ngày 09/4/2013, gồm các loại giấy tờ sau:
- Giấy tờ chứng minh có thời gian tham gia kháng chiến ở vùng quân đội Mỹ sử dụng chất độc hóa học.
- Bản sao bệnh án điều trị tại cơ sở y tế có thẩm quyền do Bộ Y tế quy định.
- Biên bản giám định của Hội đồng giám định y khoa có thẩm quyền.
- Giấy chứng nhận bệnh tật; dị dạng, dị tật do nhiễm chất độc hóa học của cơ quan có thẩm quyền theo quy định của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an đối với cán bộ, chiến sĩ, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân viên quốc phòng thuộc quân đội nhân dân Việt Nam; cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên thuộc lực lượng Công an nhân dân hoặc của Giám đốc Sở Y tế đối với cán bộ, công nhân viên trong các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội; thanh niên xung phong tập trung; công an xã; dân quân; du kích; tự vệ; dân công; cán bộ thôn, ấp, xã, phường.
- Quyết định trợ cấp, phụ cấp của cơ quan có thẩm quyền.
Như vậy, đối chiếu với các quy định của pháp luật thì chú ruột của anh (chị) có đầy đủ các điều kiện được hưởng chế độ ưu đãi đối với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học. Để thực hiện thủ tục hưởng chế độ ưu đãi đối với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, đề nghị anh (chị) đến Phòng Lao động -Thương binh và Xã hội nơi chú ruột anh (chị) cư trú để được hướng dẫn, giải quyết./.
Đỗ Như Quỳnh
