Vợ chồng tôi kết hôn gần 5 năm và có 01 con chung được gần 4 tuổi. Chúng tôi hiện đang sống bên gia đình chồng. Sau một thời gian thì nhiều vấn đề phát sinh nên đã hơn 1 năm nay vợ chồng chúng tôi...
không còn tình cảm. Chồng tôi thừơng xuyên rượu chè, không thể chịu đựng hơn nữa nổi nên tôi muốn ly hôn. Tuy nhiên, mẹ chồng không đồng ý, vì sợ hàng xóm dị nghị, mẹ chồng tôi thường dùng lời lẽ không hay và cùng chồng tôi đánh tôi mỗi khi tôi nhắc đến muốn ly hôn. Vừa qua, vì không chịu nỗi nên tôi có báo chính quyền nên mẹ chồng đã bị xử phạt hành chính. Nay tôi muốn biết, việc mẹ chồng tôi cản trở không cho ly hôn có bị phạt tù không? Pháp luật quy định vấn đề này như thế nào?
Trả lời:
- Điều 5 Luật Hôn nhân và Gia đình quy định bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình như sau:
“1. Quan hệ hôn nhân và gia đình được xác lập, thực hiện theo quy định của Luật này được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ.
2. Cấm các hành vi sau đây:
a) Kết hôn giả tạo, ly hôn giả tạo;
b) Tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn, cản trở kết hôn;
c) Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ;
d) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ; giữa những người có họ trong phạm vi ba đời; giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi; giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng;
đ) Yêu sách của cải trong kết hôn;
e) Cưỡng ép ly hôn, lừa dối ly hôn, cản trở ly hôn;
g) Thực hiện sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản vì mục đích thương mại, mang thai hộ vì mục đích thương mại, lựa chọn giới tính thai nhi, sinh sản vô tính;
h) Bạo lực gia đình;
i) Lợi dụng việc thực hiện quyền về hôn nhân và gia đình để mua bán người, bóc lột sức lao động, xâm phạm tình dục hoặc có hành vi khác nhằm mục đích trục lợi.
3. Mọi hành vi vi phạm pháp luật về hôn nhân và gia đình phải được xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật.
Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền yêu cầu Tòa án, cơ quan khác có thẩm quyền áp dụng biện pháp kịp thời ngăn chặn và xử lý người có hành vi vi phạm pháp luật về hôn nhân và gia đình.
4. Danh dự, nhân phẩm, uy tín, bí mật đời tư và các quyền riêng tư khác của các bên được tôn trọng, bảo vệ trong quá trình giải quyết vụ việc về hôn nhân và gia đình”.
- Theo quy định tại Điều 181 Bộ luật hình sự 2015, tội cưỡng ép kết hôn, ly hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, cản trở ly hôn tự nguyện được quy định như sau:
“Người nào cưỡng ép người khác kết hôn trái với sự tự nguyện của họ, cản trở người khác kết hôn hoặc duy trì quan hệ hôn nhân tự nguyện, tiến bộ hoặc cưỡng ép hoặc cản trở người khác ly hôn bằng cách hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần, yêu sách của cải hoặc bằng thủ đoạn khác, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 03 năm”.
- Điều 59 Nghị định số 82/2020/NĐ-CP ngày 15/7/2020 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp; hành chính tư pháp; hôn nhân và gia đình; thi hành án dân sự; phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã. Trong đó quy định hành vi vi phạm quy định về kết hôn, ly hôn và vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng bị xử phạt như sau:
“1. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:
a) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;
b) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác;
c) Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;
d) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng;
đ) Cản trở kết hôn, yêu sách của cải trong kết hôn hoặc cản trở ly hôn”.
Đối chiếu với quy định pháp luật thì việc cản trở ly hôn là hành vi vi phạm pháp luật. Có lẽ do mẹ chồng bạn do ảnh hưởng của tư tưởng lạc hậu, việc ly hôn được xem là bất bình thường, bị xã hội lên án và bị hạn chế tối đa, đặc biệt là đối với người phụ nữ, việc chủ động xin ly hôn là điều khó chấp nhận được, nên dẫn đến những hành vi như thế. Hành vi cản trở ly hôn sẽ bị xử phạt hành chính bị Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng. Bộ Luật hình sự 2015 (có hiệu lực từ 01/01/2018) quy định biện pháp xử lý việc cản trở ly hôn là tùy theo mức độ, tính chất vi phạm mà có thể bị phạt tù đến 3 năm.
Như Quỳnh
Đỗ Như Quỳnh
