Tôi đang ở quê thì nhận điện thoại của Trưởng Phòng Tổ chức - Hành chính yêu cầu có mặt tại Công ty để nhận quyết định buộc thôi việc. Tuy nhiên, khi gặp trực tiếp Giám đốc, ông ấy cho tôi thêm một...
Sau thời gian này, nếu hoàn thành tốt sản lượng, tôi sẽ không bị nghỉ việc nữa, mọi điều khoản của hợp đồng lao động trước đó sẽ được giữ nguyên.
Trên thực tế, thời gian làm việc không hưởng lương cũng không nhiều, chưa chắc trong thời gian này tôi có thể xin được việc mới. Chỉ có điều, nếu không được nhận lương, tôi sẽ gặp khó khăn trong việc trang trải chi phí thuê nhà, tiền điện, nước… Chính vì vậy, tôi đã chấp nhận yêu cầu của ông ấy, nhưng đề nghị Công ty hỗ trợ một khoản tiền bằng các chi phí này.
Tôi hơi phân vân vì mình đã đi làm ở Công ty được hơn 5 năm, không biết Công ty có quyền yêu cầu tôi tiếp tục làm việc mà không được trả lương, chỉ nhận trợ cấp như trên hay không?
Trả lời
Thông tin của bạn không đề cập rõ lý do vì sao Công ty quyết định sa thải bạn. Theo quy định tại Điều 126 Bộ luật Lao động năm 2012, người sử dụng lao động chỉ được áp dụng hình thức xử lý kỷ luật sa thải người lao động trong những trường hợp sau đây:
“1. Người lao động có hành vi trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma tuý trong phạm vi nơi làm việc, tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động, có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe doạ gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động;
2. Người lao động bị xử lý kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương mà tái phạm trong thời gian chưa xoá kỷ luật hoặc bị xử lý kỷ luật cách chức mà tái phạm.
Tái phạm là trường hợp người lao động lặp lại hành vi vi phạm đã bị xử lý kỷ luật mà chưa được xóa kỷ luật theo quy định tại Điều 127 của Bộ luật này.
3. Người lao động tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong 01 tháng hoặc 20 ngày cộng dồn trong 01 năm mà không có lý do chính đáng.
Các trường hợp được coi là có lý do chính đáng bao gồm: thiên tai, hoả hoạn, bản thân, thân nhân bị ốm có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền và các trường hợp khác được quy định trong nội quy lao động”.
Ngoài sa thải, hình thức xử lý kỷ luật lao động còn có khiển trách hoặc kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06 tháng; cách chức.
Áp dụng hình thức kỷ luật nào, người sử dụng lao động vẫn phải đảm bảo thực hiện nguyên tắc, trình tự được quy định tại Điều 123 của Bộ luật này. Đó là:
“1. Việc xử lý kỷ luật lao động được quy định như sau:
a) Người sử dụng lao động phải chứng minh được lỗi của người lao động;
b) Phải có sự tham gia của tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở;
c) Người lao động phải có mặt và có quyền tự bào chữa, nhờ luật sư hoặc người khác bào chữa; trường hợp là người dưới 18 tuổi thì phải có sự tham gia của cha, mẹ hoặc người đại diện theo pháp luật;
d) Việc xử lý kỷ luật lao động phải được lập thành biên bản.
2. Không được áp dụng nhiều hình thức xử lý kỷ luật lao động đối với một hành vi vi phạm kỷ luật lao động.
3. Khi một người lao động đồng thời có nhiều hành vi vi phạm kỷ luật lao động thì chỉ áp dụng hình thức kỷ luật cao nhất tương ứng với hành vi vi phạm nặng nhất.
4. Không được xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động đang trong thời gian sau đây:
a) Nghỉ ốm đau, điều dưỡng; nghỉ việc được sự đồng ý của người sử dụng lao động;
b) Đang bị tạm giữ, tạm giam;
c) Đang chờ kết quả của cơ quan có thẩm quyền điều tra xác minh và kết luận đối với hành vi vi phạm được quy định tại khoản 1 Điều 126 của Bộ luật này;
d) Lao động nữ có thai, nghỉ thai sản, người lao động nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi
5. Không xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động vi phạm kỷ luật lao động trong khi mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình”.
Bên cạnh đó, cũng cần lưu ý, thời hiệu xử lý kỷ luật lao động tối đa là 06 tháng, kể từ ngày xảy ra hành vi vi phạm; trường hợp hành vi vi phạm liên quan trực tiếp đến tài chính, tài sản, tiết lộ bí mật công nghệ, bí mật kinh doanh của người sử dụng lao động thì thời hiệu xử lý kỷ luật lao động tối đa là 12 tháng. Việc kéo dài thời hiệu xử lý kỷ luật lao động phải thuộc các trường hợp được pháp luật quy định. Quyết định xử lý kỷ luật lao động phải được ban hành trong thời hạn này.
Điều 128 của Bộ luật này quy định những điều cấm khi xử lý kỷ luật lao động bao gồm:
“1. Xâm phạm thân thể, nhân phẩm của người lao động.
2. Dùng hình thức phạt tiền, cắt lương thay việc xử lý kỷ luật lao động.
3. Xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động có hành vi vi phạm không được quy định trong nội quy lao động”.
Theo đó, ngay cả khi bạn bị áp dụng hình thức kỷ luật cao nhất là sa thải, Công ty cũng không được thay thế hình thức kỷ luật này bằng việc phạt tiền, cắt lương của bạn. Nếu không, họ đã vi phạm điều cấm nêu trên và bị xử lý theo quy định của pháp luật.
Cụ thể, theo điểm b khoản 3 Điều 18 Nghị định số 28/2020/NĐ-CP ngày 01/03/2020 của Chính phủ, hành vi “dùng hình thức phạt tiền, cắt lương thay việc xử lý kỷ luật lao động” sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng.
Đồng thời, người vi phạm còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả được quy định tại điểm a khoản 4 Điều 18 Nghị định số 28/2020/NĐ-CP. Đó là: “Buộc trả lại khoản tiền đã thu hoặc trả đủ tiền lương cho người lao động đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm b khoản 3 Điều này”.
Thu Hường
Vũ Thị Thanh Tú
