Qua các phương tiện thông tin đại chúng, tôi thấy có những người chỉ làm cùng cơ quan, doanh nghiệp hay tham dự cùng một sự kiện cũng bị cách ly tại nhà để phòng chống bệnh SARS-CoV-2.
Mong các anh chị giải đáp, trường hợp nào bị cách ly tại nhà? Nếu không tuân thủ thì việc cưỡng chế thực hiện như thế nào?
Trả lời
Bệnh truyền nhiễm là bệnh lây truyền trực tiếp hoặc gián tiếp từ người hoặc từ động vật sang người do tác nhân gây bệnh truyền nhiễm.
Theo khoản 7 Điều 2 Luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm năm 2007, “Người bị nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm là người tiếp xúc hoặc người có biểu hiện triệu chứng bệnh truyền nhiễm nhưng chưa rõ tác nhân gây bệnh”.
Điều 49 của Luật này quy định về tổ chức cách ly y tế như sau:
“1. Người mắc bệnh dịch, người bị nghi ngờ mắc bệnh dịch, người mang mầm bệnh dịch, người tiếp xúc với tác nhân gây bệnh dịch thuộc nhóm A và một số bệnh thuộc nhóm B theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế phải được cách ly.
2. Hình thức cách ly bao gồm cách ly tại nhà, tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc tại các cơ sở, địa điểm khác.
3. Cơ sở y tế trong vùng có dịch chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện việc cách ly theo chỉ đạo của Trưởng ban chỉ đạo chống dịch. Trường hợp các đối tượng quy định tại khoản 1 Điều này không thực hiện yêu cầu cách ly của cơ sở y tế thì bị áp dụng biện pháp cưỡng chế cách ly theo quy định của Chính phủ”.
Cách ly y tế là việc tách riêng người mắc bệnh truyền nhiễm, người bị nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm, người mang mầm bệnh truyền nhiễm hoặc vật có khả năng mang tác nhân gây bệnh truyền nhiễm nhằm hạn chế sự lây truyền bệnh.
Ngày 31/1/2020, Tổ chức y tế thế giới đã công bố dịch bệnh này là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại toàn cầu. Sau đó một ngày, ngày 01/02/2020 Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 173/QĐ-TTg công bố dịch viêm đường hô hấp cấp do nCoV gây ra. Trong đó nêu rõ: Công bố dịch truyền nhiễm tại Việt Nam. Tính chất, mức độ nguy hiểm của dịch: Bệnh truyền nhiễm nhóm A, nguy cơ ở mức độ khẩn cấp toàn cầu.
Các biện pháp cách ly y tế được áp dụng bao gồm cách ly y tế tại nhà, cách ly tại cơ sở y tế, cách ly y tế tại cửa khẩu và cách ly y tế tại các cơ sở, địa điểm khác.
Theo khoản 1 Điều 1 Nghị định số 101/2010/NĐ-CP ngày 30/09/2010 của Chính phủ, biện pháp cách ly y tế tại nhà được áp dụng đối với các trường hợp:
“a) Đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 49 Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm đang lưu trú tại vùng có bệnh dịch, trừ đối tượng là người mắc dịch bệnh thuộc nhóm A và một số bệnh dịch thuộc nhóm B theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế (sau đây gọi tắt là một số bệnh thuộc nhóm B);
b) Người xuất phát hoặc đi qua vùng có bệnh dịch thuộc nhóm A và một số bệnh thuộc nhóm B;
c) Người tiếp xúc với người mắc bệnh dịch thuộc nhóm A và một số bệnh thuộc nhóm B”.
Như vậy, trừ đối tượng là người mắc dịch bệnh SARS-CoV-2, người bị nghi ngờ mắc bệnh dịch, người mang mầm bệnh dịch, người tiếp xúc với tác nhân gây bệnh, tùy theo cấp độ tiếp xúc và theo quyết định của Bộ Y tế, của Trưởng Ban Chỉ đạo chống dịch, có thể được áp dụng biện pháp cách ly y tế tại nhà.
Nếu là đối tượng như trên, đang khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở y tế, người đang bị áp dụng biện pháp cách ly y tế tại nhà nhưng có dấu hiệu tiến triển thành mắc bệnh sẽ phải áp dụng biện pháp cách ly tại cơ sở y tế.
Biện pháp cách ly y tế nào cũng là để hạn chế sự lây truyền, phòng chống bệnh truyền nhiễm và người bị áp dụng có nghĩa vụ bắt buộc tuân thủ, vì chính bạn thân họ cũng như cộng đồng. Theo Điều 8 của Nghị định này, “việc áp dụng biện pháp cưỡng chế cách ly y tế được thực hiện trong trường hợp đối tượng thuộc diện phải áp dụng biện pháp cách ly y tế quy định tại Điều 1 nhưng không tuân thủ yêu cầu cách ly y tế của người có thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp cách ly y tế quy định tại Điều 2 Nghị định này”.
Ngoài việc bị cưỡng chế áp dụng biện pháp cách ly, theo điểm b khoản 2 Điều 10 Nghị định số 176/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 của Chính phủ, “Từ chối hoặc trốn tránh việc áp dụng quyết định cách ly y tế, cưỡng chế cách ly y tế của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với người mắc bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A, đối tượng kiểm dịch y tế biên giới mắc bệnh hoặc mang tác nhân gây bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A” sẽ bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng. Đồng thời, bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc thực hiện việc cách ly y tế, cưỡng chế cách ly y tế.
Thu Hường
Vũ Thị Thanh Tú
