Em gái tôi có một căn hộ chung cư do bố mẹ mua cho trước khi kết hôn. Đây cũng là căn hộ mà vợ chồng em gái tôi đang ở. Nay do nhu cầu làm ăn, em gái tôi muốn chuyển nhượng cho người khác, tạm thời...
Em gái tôi có một căn hộ chung cư do bố mẹ mua cho trước khi kết hôn. Đây cũng là căn hộ mà vợ chồng em gái tôi đang ở. Nay do nhu cầu làm ăn, em gái tôi muốn chuyển nhượng cho người khác, tạm thời đi thuê nhà mặt phố để vừa làm văn phòng giao dịch, vừa để ở. Chỉ có điều, em rể tôi không đồng ý.
Khi tham vấn văn phòng luật hì được trả lời rằng, nếu căn hộ là nơi ở duy nhất của hai vợ chồng, mặc dù là tài sản riêng nhưng em gái tôi vẫn cần sự đồng ý của chồng mới có thể chuyển nhượng được.
Xin hỏi, luật sư trả lời như vậy có đúng hay không?
Trả lời
Nguyên tắc chung về chế độ tài sản của vợ chồng là vợ, chồng bình đẳng với nhau về quyền, nghĩa vụ trong việc tạo lập, chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung; không phân biệt giữa lao động trong gia đình và lao động có thu nhập. Vợ, chồng có nghĩa vụ bảo đảm điều kiện để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình. Việc thực hiện quyền, nghĩa vụ về tài sản của vợ chồng mà xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của vợ, chồng, gia đình và của người khác thì phải bồi thường.
Theo Điều 30 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, quyền và nghĩa vụ của vợ, chồng trong việc đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình được quy định như sau:
“1. Vợ, chồng có quyền, nghĩa vụ thực hiện giao dịch nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình.
2. Trong trường hợp vợ chồng không có tài sản chung hoặc tài sản chung không đủ để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình thì vợ, chồng có nghĩa vụ đóng góp tài sản riêng theo khả năng kinh tế của mỗi bên”.
Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng và tài sản khác mà theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu riêng của vợ, chồng. Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của vợ, chồng cũng là tài sản riêng của vợ, chồng.
Về nguyên tắc, theo Điều 44 của Luật này, việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản riêng của vợ, chồng được thực hiện như sau:
“1. Vợ, chồng có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản riêng của mình; nhập hoặc không nhập tài sản riêng vào tài sản chung.
2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng không thể tự mình quản lý tài sản riêng và cũng không ủy quyền cho người khác quản lý thì bên kia có quyền quản lý tài sản đó. Việc quản lý tài sản phải bảo đảm lợi ích của người có tài sản.
3. Nghĩa vụ riêng về tài sản của mỗi người được thanh toán từ tài sản riêng của người đó.
4. Trong trường hợp vợ, chồng có tài sản riêng mà hoa lợi, lợi tức từ tài sản riêng đó là nguồn sống duy nhất của gia đình thì việc định đoạt tài sản này phải có sự đồng ý của chồng, vợ”.
Vợ, chồng có nghĩa vụ bảo đảm điều kiện để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình. Nơi ở là một trong những nhu cầu thiết yếu đó. Cho nên, theo Điều 31 của Luật này, “việc xác lập, thực hiện, chấm dứt các giao dịch liên quan đến nhà là nơi ở duy nhất của vợ chồng phải có sự thỏa thuận của vợ chồng. Trong trường hợp nhà ở thuộc sở hữu riêng của vợ hoặc chồng thì chủ sở hữu có quyền xác lập, thực hiện, chấm dứt giao dịch liên quan đến tài sản đó nhưng phải bảo đảm chỗ ở cho vợ chồng”.
Căn cứ quy định nêu trên, có thể hiểu:
Thứ nhất, việc chuyển nhượng căn hộ là nơi ở duy nhất của vợ chồng phải có sự thỏa thuận của vợ chồng. Cụ thể, cần có sự đồng ý bằng văn bản của người chồng để vợ thực hiện giao dịch này.
Thứ hai, đó là tài sản riêng, nhưng khi chuyển nhượng cho người khác em gái bạn phải bảo đảm chỗ ở cho hai vợ chồng họ.
Không chỉ là nơi ở duy nhất của hai vợ chồng, khi hai người không thống nhất có thể dẫn đến mâu thuẫn khác nếu em gái bạn sử dụng quyền của chủ sở hữu để định đoạt tài sản riêng của mình. Theo chúng tôi, giải pháp tốt nhất là em gái bạn cần thuyết phục và nhận được sự đồng ý của chồng cô ấy, vì mục đích sử dụng cũng là để đầu tư kinh doanh.
Ngọc Đức
Admin PBGDPL