Ông Q sống một mình, không có vợ con (bố mẹ ông mất từ rất lâu rồi). Ông Q chỉ có một người em gái tên là C hiện đang sinh sống ở thành phố. Ông Q có quyền sử dụng một mảnh đất, do không có nhu cầu...
người cháu họ là anh B mượn để dựng quán bán hàng. Đầu năm 2023, ông Q bị tai nạn mất đột ngột, không để lại di chúc. Vừa qua, bà C là em gái của ông Q trở về đòi anh B trả lại đất cho bà vì bà cho rằng mình mới là người thừa kế hợp pháp mảnh đất này. Anh B không đồng ý với lý do ông Q đã cho anh mượn đất làm ăn, nay ông Q chết đi, cũng không có vợ con gì nên bà C không có quyền đòi đất. Đề nghị cho biết, bà C có được hưởng di sản thừa kế mà ông Q để lại không?
Trả lời:
- Điều 612 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định "Di sản bao gồm tài sản riêng của người chết, phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác."
- Điều 649 Bộ Luật Dân sự 2015 quy định thừa kế theo pháp luật như sau: “Thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định”.
- Khoản 1 Điều 650 Bộ Luật Dân sự 2015 quy định những trường hợp thừa kế theo pháp luật
“1. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp sau đây:
a) Không có di chúc;
b) Di chúc không hợp pháp;
c) Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế;
d) Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản”.
- Điều 651 Bộ Luật Dân sự 2015 quy định người thừa kế theo pháp luật như sau:
1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:
a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.
2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
Đối chiếu với quy định của pháp luật, trong trường hợp này bố mẹ ông Q chỉ sinh được hai người con là ông Q và bà C và nay bố mẹ ông Q cũng đã mất. Theo Điều 650 Bộ luật Dân sự năm 2015, thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp người chết không để lại di chúc. Hàng thừa kế thứ nhất của ông Q không còn ai, hàng thừa kế thứ hai của ông Q chỉ còn bà C, do đó bà C chính là người thừa kế theo pháp luật của ông Q. Do vậy, việc bà C trở về đòi quyền thừa kế mảnh đất thuộc sở hữu của ông Q là hoàn toàn đúng quy định pháp luật.
Như Quỳnh
Đỗ Như Quỳnh
