Sắp tới em được Công ty cử vào làm luân phiên tại các Chi nhánh ở thành phố Hồ Chí Minh. Vì không có nhà công vụ nên em được phụ cấp nhà ở nhưng lại muốn về ở nhờ nhà người quen. Xin hỏi, để thực...
Khi chuyển sang Chi nhánh khác cùng đại bàn thành phố thì em có bắt buộc phải đăng ký tạm trú mới và xin hủy tạm trú ở nơi cũ hay không?
Trả lời
Đăng ký cư trú, theo khoản 5 Điều 2 Luật Cư trú năm 2020, “là việc thực hiện thủ tục đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, khai báo tạm vắng; thông báo lưu trú và khai báo thông tin, điều chỉnh thông tin về cư trú”.
Cư trú là việc công dân sinh sống tại một địa điểm thuộc đơn vị hành chính cấp xã hoặc đơn vị hành chính cấp huyện ở nơi không có đơn vị hành chính cấp xã.
Theo khoản 1 Điều 27 của Luật này, “Công dân đến sinh sống tại chỗ ở hợp pháp ngoài phạm vi đơn vị hành chính cấp xã nơi đã đăng ký thường trú để lao động, học tập hoặc vì mục đích khác từ 30 ngày trở lên thì phải thực hiện đăng ký tạm trú”.
Như vậy, về nguyên tắc khi chuyến công tác của bạn tới thành phố Hồ Chí Minh từ 30 ngày trở lên, ở tại gia đình họ hàng thì bạn có nghĩa vụ đăng ký tạm trú.
Để thực hiện thủ tục đăng ký tạm trú, bạn cần chuẩn bị hồ sơ được quy định tại khoản 1 Điều 28 của Luật này, bao gồm:
“a) Tờ khai thay đổi thông tin cư trú; đối với người đăng ký tạm trú là người chưa thành niên thì trong tờ khai phải ghi rõ ý kiến đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ, trừ trường hợp đã có ý kiến đồng ý bằng văn bản;
b) Giấy tờ, tài liệu chứng minh chỗ ở hợp pháp”.
Sau đó, bạn nộp hồ sơ đến cơ quan đăng ký cư trú nơi mình dự kiến tạm trú. Khi tiếp nhận hồ sơ đăng ký tạm trú, cơ quan này kiểm tra và cấp phiếu tiếp nhận hồ sơ cho bạn; trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ thì bạn được hướng dẫn để bổ sung.
Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, theo khoản 2 của Điều này, “cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm thẩm định, cập nhật thông tin về nơi tạm trú mới, thời hạn tạm trú của người đăng ký vào Cơ sở dữ liệu về cư trú và thông báo cho người đăng ký về việc đã cập nhật thông tin đăng ký tạm trú; trường hợp từ chối đăng ký thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do”.
Thời hạn tối đa để cơ quan đăng ký cư trú đăng ký tạm trú cho bạn là 03 ngày. Trên thực tế, khi bạn nộp đủ hồ sơ, bạn sẽ được cấp đăng ký tạm trú ngay.
Thời hạn tạm trú tối đa là 02 năm và có thể tiếp tục gia hạn nhiều lần. Lưu ý, khoản 3 của Điều này quy định: “Trong thời hạn 15 ngày trước ngày kết thúc thời hạn tạm trú đã đăng ký, công dân phải làm thủ tục gia hạn tạm trú”. Hồ sơ, thủ tục gia hạn tạm trú thực hiện như khi đăng ký tạm trú.
Sau khi thẩm định hồ sơ, cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm cập nhật thông tin về thời hạn tạm trú mới của bạn vào Cơ sở dữ liệu về cư trú và thông báo cho bạn về việc đã cập nhật thông tin đăng ký tạm trú; trường hợp từ chối đăng ký thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Việc gia hạn tạm trú nêu trên áp dụng trong trường hợp hết thời hạn tạm trú đăng ký tại cùng một địa điểm cư trú, bạn có nhu cầu gia hạn thời gian.
Nếu trong thời gian công tác bạn chuyển chỗ ở mới, vì bất kỳ lý do gì thì bạn có nghĩa vụ thực hiện việc đăng ký tạm trú mới tại cơ quan đăng ký cư trú cấp xã nơi ở mới đó. Bởi vì, theo khoản 1 Điều 13 Thông tư số 55/2021/TT-BCA ngày 15/5/2021 của Bộ trưởng Bộ Công an, “Công dân thay đổi chỗ ở ngoài nơi đã đăng ký tạm trú có trách nhiệm thực hiện đăng ký tạm trú mới”.
Các trường hợp bị xóa đăng ký tạm trú được quy định tại khoản 1 Điều 29 Luật Cư trú, gồm có:
“a) Chết; có quyết định của Tòa án tuyên bố mất tích hoặc đã chết;
b) Đã có quyết định hủy bỏ đăng ký tạm trú quy định tại Điều 35 của Luật này;
c) Vắng mặt liên tục tại nơi tạm trú từ 06 tháng trở lên mà không đăng ký tạm trú tại chỗ ở khác;
d) Đã được cơ quan có thẩm quyền cho thôi quốc tịch Việt Nam, tước quốc tịch Việt Nam, hủy bỏ quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam;
đ) Đã được đăng ký thường trú tại chính nơi tạm trú;
e) Người đã đăng ký tạm trú tại chỗ ở do thuê, mượn, ở nhờ nhưng đã chấm dứt việc thuê, mượn, ở nhờ mà không đăng ký tạm trú tại chỗ ở khác;
g) Người đã đăng ký tạm trú tại chỗ ở hợp pháp nhưng sau đó quyền sở hữu chỗ ở đó đã chuyển cho người khác, trừ trường hợp được chủ sở hữu mới đồng ý cho tiếp tục sinh sống tại chỗ ở đó;
h) Người đăng ký tạm trú tại chỗ ở đã bị phá dỡ, tịch thu theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc tại phương tiện đã bị xóa đăng ký phương tiện theo quy định của pháp luật”.
Cơ quan đã đăng ký tạm trú có thẩm quyền xóa đăng ký tạm trú và ghi rõ lý do, thời điểm xóa đăng ký tạm trú trong Cơ sở dữ liệu về cư trú.
Theo khoản 2 Điều 8 55, “trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày hộ gia đình có người thuộc diện xóa đăng ký tạm trú thì người thuộc diện xóa đăng ký tạm trú hoặc đại diện hộ gia đình có trách nhiệm nộp hồ sơ làm thủ tục xóa đăng ký tạm trú đến cơ quan đăng ký cư trú. Hồ sơ xóa đăng ký tạm trú gồm: Tờ khai thay đổi thông tin cư trú và giấy tờ, tài liệu chứng minh thuộc một trong các trường hợp xóa đăng ký tạm trú”.
Đăng ký tạm trú vào nhà người quen, sau đó bạn đăng ký tạm trú tại nơi ở mới thì về nguyên tắc, bạn hoặc gia đình cho bạn ở nhờ phải chuẩn bị hồ sơ như trên và nộp cho cơ quan đăng ký tạm trú để xóa đăng ký tạm trú.
Tuy nhiên, theo khoản 5 của Điều này, “Cơ quan đăng ký cư trú thực hiện việc xóa đăng ký tạm trú đối với công dân khi phát hiện công dân đó thuộc một trong các trường hợp bị xóa đăng ký tạm trú. Trước khi thực hiện việc xóa đăng ký tạm trú, cơ quan đăng ký cư trú thông báo về việc xóa đăng ký tạm trú tới công dân hoặc đại diện hộ gia đình để biết và thực hiện việc nộp hồ sơ làm thủ tục xóa đăng ký tạm trú theo quy định tại khoản 2 Điều này.
Trường hợp quá 07 ngày kể từ ngày cơ quan đăng ký cư trú thông báo mà người thuộc diện xóa đăng ký tạm trú hoặc đại diện hộ gia đình không nộp hồ sơ làm thủ tục xóa đăng ký tạm trú thì cơ quan đăng ký cư trú tiến hành lập biên bản về việc công dân, đại diện hộ gia đình không nộp hồ sơ làm thủ tục xóa đăng ký tạm trú và thực hiện xóa đăng ký tạm trú đối với công dân. Cơ quan đăng ký cư trú thông báo bằng văn bản cho công dân đó hoặc chủ hộ về việc xóa đăng ký tạm trú sau khi đã thực hiện”.
Thu Hường
Vũ Thị Thanh Tú
