Em Q (15 tuổi), trong 6 tháng đã hai lần bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi gây rối trật tự công cộng. Lần này là lần thứ 3, em Q lại tiếp tục thực hiện hành vi vi phạm nêu trên nhưng chưa...
Em Q đã có nhiều tiến bộ, được cha mẹ khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại. Đồng thời, cha mẹ Q là người có nhân thân tốt, có điều kiện và thời gian thuận lợi để quản lý, giáo dục Q. Do vậy, Q đã được đưa về quản lý, giáo dục tại nhà. Khi chính quyền địa phương nơi Q cư trú tổ chức các chương trình dạy nghề và lớp tham vấn, phát triển kỹ năng sống cho các thanh thiếu niên trên địa bàn, Q muốn hỏi xem liệu mình có thể tham dự các lớp học này hay không? Pháp luật quy định quyền và nghĩa vụ của người chưa thành niên đang áp dụng biện pháp quản lý tại gia đình như thế nào?
Trả lời:
Điều 4 Nghị định số 111/2013/NĐ-CP ngày 30 tháng 9 năm 2013 của Chính phủ về chế độ áp dụng biện pháp xử lý hành chính giáo dục tại xã, phường, thị trấn và Khoản 1 Điều 1 Nghị định 56/2016/NĐ-CP ngày 29/6/2016 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 111/2013/NĐ-CP quy định đối tượng, thời hiệu, thời hạn áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn như sau:
“1. Biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn được áp dụng đối với các đối tượng quy định tại Khoản 2 Điều này để giám sát, quản lý, giáo dục họ tại nơi cư trú, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm, khắc phục các nguyên nhân và điều kiện dẫn đến vi phạm pháp luật.
2. Đối tượng áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn quy định tại Điều 90 Luật xử lý vi phạm hành chính và thời hiệu áp dụng quy định tại Điểm a Khoản 2 Điều 6 Luật xử lý vi phạm hành chính đối với các đối tượng này được xác định như sau:
a) Đối tượng là người từ đủ 12 tuổi đến dưới 14 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu của một tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý quy định tại Bộ luật hình sự, thì thời hiệu là 01 năm, kể từ ngày thực hiện hành vi vi phạm;
b) Đối tượng là người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu của một tội phạm nghiêm trọng do cố ý quy định tại Bộ luật hình sự, thì thời hiệu là 06 tháng, kể từ ngày thực hiện hành vi vi phạm;
c) Đối tượng là người từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi, trong thời hạn 06 tháng đã hai lần bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi trộm cắp, lừa đảo, đánh bạc, gây rối trật tự công cộng mà lại tiếp tục thực hiện một trong các hành vi vi phạm nêu trên đến lần thứ ba nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự và đã bị lập biên bản vi phạm hành chính tại lần vi phạm này, thì thời hiệu là 06 tháng, kể từ ngày thực hiện lần cuối một trong những hành vi vi phạm hành chính nêu trên;
d) Đối tượng là người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên có nơi cư trú ổn định, thì thời hiệu là 03 tháng, kể từ ngày đối tượng có hành vi sử dụng ma túy bị phát hiện.
Người nghiện ma túy đang tham gia chương trình cai nghiện tự nguyện tại gia đình hoặc cộng đồng hoặc tham gia chương trình điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế theo quy định của pháp luật mà bị phát hiện sử dụng trái phép chất ma túy thì cũng bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn. Việc áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn đối với đối tượng này được tiến hành đồng thời với việc cai nghiện tự nguyện tại gia đình hoặc cộng đồng hoặc điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế;
đ) Đối tượng là người từ đủ 18 tuổi trở lên, trong thời hạn 06 tháng đã hai lần bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi xâm phạm tài sản của cơ quan, tổ chức; tài sản, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của công dân hoặc người nước ngoài; vi phạm trật tự, an toàn xã hội mà lại tiếp tục thực hiện một trong các hành vi vi phạm nêu trên đến lần thứ ba nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự và đã bị lập biên bản vi phạm hành chính đối với lần vi phạm này, thì thời hiệu là 06 tháng, kể từ ngày thực hiện lần cuối một trong những hành vi vi phạm hành chính nêu trên.”
Điều 5 Nghị định số 111/2013/NĐ-CP ngày 30 tháng 9 năm 2013 của Chính phủ quy định Điều kiện chuyển sang áp dụng biện pháp quản lý tại gia đình như sau:
“1. Đối tượng quy định tại Điểm c Khoản 2 Điều 4 của Nghị định này nếu đáp ứng các điều kiện sau đây, thì được xem xét, quyết định áp dụng biện pháp quản lý tại gia đình:
a) Tự nguyện khai báo, thành thật hối lỗi về hành vi vi phạm của mình;
b) Có môi trường sống thuận lợi cho việc thực hiện biện pháp này;
c) Cha mẹ hoặc người giám hộ có nhân thân tốt, có điều kiện thuận lợi để quản lý, giáo dục người chưa thành niên và có bản cam kết theo quy định tại Khoản 2 Điều 20 của Nghị định này.
2. Thời hạn áp dụng biện pháp quản lý tại gia đình từ 03 tháng đến 06 tháng”.
Điều 40 Nghị định số 111/2013/NĐ-CP ngày 30 tháng 9 năm 2013 của Chính phủ quy định:
“1. Người chưa thành niên được áp dụng biện pháp quản lý tại gia đình có các quyền sau đây:
a) Không bị phân biệt đối xử; được lao động, học tập, sinh hoạt tại nơi cư trú;
b) Được tham gia các chương trình học tập hoặc dạy nghề; các chương trình tham vấn, phát triển kỹ năng sống phù hợp được tổ chức tại địa phương;
c) Được các cơ sở giáo dục xem xét, tiếp nhận học tập;
d) Khiếu nại, khởi kiện quyết định quản lý tại gia đình và các hành vi vi phạm trong quá trình thi hành quyết định.
2. Người được áp dụng biện pháp quản lý tại gia đình có nghĩa vụ sau đây:
a) Chấp hành nghiêm chỉnh chính sách, pháp luật của Nhà nước;
b) Tham gia lao động, học tập, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ công dân, nội quy, quy định của địa phương nơi cư trú;
c) Chịu sự quản lý, giám sát của gia đình và người được phân công phối hợp giám sát.”
Đối chiếu với các quy định pháp luật, em Q đã 3 lần bị xử lý về hành vi gây rối trật tự công cộng nên bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn. Sau khi bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn. Em Q có nhiều tiến bộ, được cha mẹ khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại. Cha mẹ Q là người có nhân thân tốt, có điều kiện và thời gian thuận lợi để quản lý, giáo dục Q. Do vậy, Q đã được đưa về quản lý, giáo dục tại nhà theo quy định tại Khoản 1 Điều 5 Nghị định số 111/2013/NĐ-CP; Đồng thời, em Q được tham gia các chương trình học tập hoặc dạy nghề; các chương trình tham vấn, kỹ năng sống được tổ chức tại địa phương và có các quyền và nghĩa vụ như đã nêu ở trên.
Như Quỳnh
Đỗ Như Quỳnh
