Tiêu chí xác định doanh nghiệp vừa và nhỏ theo quy định

Nhằm thúc đẩy sự phát triển của các thành phần kinh tế, Nhà nước Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách ưu đãi dành cho khối doanh nghiệp quy mô nhỏ. Việc xác định đúng quy mô doanh nghiệp là điều kiện tiên quyết để đơn vị tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ từ ngân sách và các chương trình phát triển kinh tế. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các tiêu chí xác định doanh nghiệp vừa và nhỏ theo quy định pháp luật tại thời điểm năm 2021.

Căn cứ pháp lý

• Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017;
• Nghị định số 39/2018/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa

Theo quy định tại Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017, nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa (bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa) được xác định dựa trên giới hạn số lao động tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bình quân năm không quá 200 người, đồng thời phải đáp ứng một trong hai điều kiện về tài chính sau đây:

• Tổng nguồn vốn không vượt quá 100 tỷ đồng;
• Tổng doanh thu của năm trước liền kề không vượt quá 300 tỷ đồng.

Để xác định chính xác quy mô, doanh nghiệp cần căn cứ vào lĩnh vực hoạt động cụ thể. Theo Nghị định 39/2018/NĐ-CP, các tiêu chí được phân loại như sau:

Lĩnh vực Nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp và xây dựng

• Doanh nghiệp nhỏ: Số lao động tham gia BHXH bình quân năm từ trên 10 đến 100 người; Tổng doanh thu từ trên 3 đến 50 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn từ trên 3 đến 20 tỷ đồng.
• Doanh nghiệp vừa: Số lao động tham gia BHXH bình quân năm từ trên 100 đến 200 người; Tổng doanh thu từ trên 50 đến 200 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn từ trên 20 đến 100 tỷ đồng.

Lĩnh vực Thương mại và Dịch vụ

• Doanh nghiệp nhỏ: Số lao động tham gia BHXH bình quân năm từ trên 10 đến 50 người; Tổng doanh thu từ trên 10 đến 100 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn từ trên 3 đến 50 tỷ đồng.
• Doanh nghiệp vừa: Số lao động tham gia BHXH bình quân năm từ trên 50 đến 100 người; Tổng doanh thu từ trên 100 đến 300 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn từ trên 50 đến 100 tỷ đồng.

Có thể thấy, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ thường có ngưỡng yêu cầu về doanh thu cao hơn nhưng số lượng lao động tham gia BHXH lại thấp hơn so với nhóm ngành công nghiệp và xây dựng.

Cách xác định các chỉ số kinh tế của doanh nghiệp

Xác định lĩnh vực hoạt động

Lĩnh vực hoạt động được căn cứ vào quy định pháp luật về hệ thống ngành kinh tế và pháp luật chuyên ngành. Trong trường hợp một doanh nghiệp hoạt động đa ngành, việc xác định quy mô sẽ dựa trên lĩnh vực có doanh thu cao nhất. Nếu không thể xác định được lĩnh vực có doanh thu cao nhất, doanh nghiệp sẽ được tính theo lĩnh vực sử dụng nhiều lao động nhất.

Xác định số lao động tham gia BHXH bình quân năm

Số lao động này bao gồm toàn bộ nhân sự do doanh nghiệp quản lý, sử dụng và trả lương, có đóng bảo hiểm xã hội theo quy định. Chỉ số được tính bằng tổng số lao động tham gia BHXH của cả năm chia cho số tháng hoạt động trong năm, dựa trên chứng từ nộp bảo hiểm của năm trước liền kề. Đối với doanh nghiệp hoạt động dưới 01 năm, chỉ số này được tính bằng tổng số lao động tham gia BHXH các tháng hoạt động chia cho số tháng thực tế hoạt động.

Xác định tổng nguồn vốn

Tổng nguồn vốn được xác định dựa trên bảng cân đối kế toán thể hiện trong Báo cáo tài chính của năm trước liền kề mà doanh nghiệp đã nộp cho cơ quan quản lý thuế. Đối với các đơn vị mới thành lập (hoạt động dưới 01 năm), tổng nguồn vốn sẽ được xác định tại thời điểm cuối quý liền kề trước thời điểm đăng ký hưởng các nội dung hỗ trợ.

Việc nắm vững các chỉ số này giúp doanh nghiệp có kế hoạch năng lực tài chính ổn định và tận dụng tối đa các chính sách ưu đãi từ Nhà nước.

Xác định tổng doanh thu

Tổng doanh thu là tổng giá trị bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp được ghi nhận trên Báo cáo tài chính năm trước liền kề đã nộp cho cơ quan thuế. Trường hợp doanh nghiệp hoạt động dưới 01 năm hoặc chưa phát sinh doanh thu, việc xác định quy mô sẽ dựa vào tiêu chí tổng nguồn vốn theo quy định tại Nghị định 39/2018/NĐ-CP.

Quy định về việc tự kê khai quy mô doanh nghiệp

Các doanh nghiệp nhỏ và vừa thực hiện việc tự xác định và kê khai quy mô (siêu nhỏ, nhỏ hoặc vừa) theo mẫu tại Phụ lục kèm theo Nghị định 39/2018/NĐ-CP để gửi tới cơ quan, tổ chức hỗ trợ. Doanh nghiệp phải hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của nội dung kê khai.

Trong quá trình thực hiện, nếu doanh nghiệp tự phát hiện sai sót, cần tiến hành điều chỉnh và kê khai lại trước thời điểm được hưởng các nội dung hỗ trợ. Ngược lại, nếu cố ý kê khai không trung thực nhằm trục lợi chính sách, doanh nghiệp sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lý và có nghĩa vụ hoàn trả toàn bộ kinh phí, chi phí đã nhận hỗ trợ.