Thủ tục phá sản doanh nghiệp 2020

Điều kiện và trình tự thủ tục phá sản doanh nghiệp theo quy định pháp luật

Trong hoạt động kinh doanh, việc đối mặt với tình trạng mất khả năng thanh toán là rủi ro mà bất kỳ đơn vị nào cũng có thể gặp phải. Khi doanh nghiệp không còn khả năng duy trì các nghĩa vụ tài chính, việc thực hiện thủ tục phá sản theo đúng quy định của pháp luật là cần thiết để bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan và giải quyết dứt điểm các nghĩa vụ nợ. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết về điều kiện công nhận phá sản và trình tự thực hiện thủ tục này dựa trên khung pháp lý hiện hành.

Điều kiện để doanh nghiệp được công nhận phá sản

Theo quy định tại Luật Phá sản 2014, phá sản không đơn thuần là việc dừng hoạt động kinh doanh mà là một trạng thái pháp lý cụ thể. Một doanh nghiệp hoặc hợp tác xã chỉ được coi là phá sản khi đáp ứng đồng thời hai điều kiện tiên quyết sau đây:

• Mất khả năng thanh toán: Đây là tình trạng doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ thanh toán các khoản nợ trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày đến hạn thanh toán. Tình trạng mất khả năng thanh toán có thể xảy ra dưới hai hình thức: Doanh nghiệp không có tài sản để thực hiện nghĩa vụ thanh toán các khoản nợ đã đến hạn. Doanh dụng có tài sản nhưng không thực hiện việc thanh toán các khoản nợ đúng thời hạn theo thỏa thuận hoặc quy định pháp luật.
• Có quyết định tuyên bố phá sản của Tòa án: Doanh nghiệp chỉ chính thức bị coi là phá sản khi có quyết định từ Tòa án nhân dân có thẩm quyền sau khi đã trải qua quá trình xem xét, thụ lý và giải quyết theo trình tự luật định.

Việc xác định chính xác tình trạng mất khả năng thanh toán đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá năng lực tài chính của doanh nghiệp được hiểu như thế nào trước khi tiến hành các bước pháp lý tiếp theo.

Trình tự, thủ tục phá sản doanh nghiệp hiện nay

Quy trình giải quyết phá sản tại Tòa án là một quá trình phức tạp, bao gồm nhiều giai đoạn từ khâu nộp đơn cho đến khi thanh lý tài sản. Cụ thể bao gồm các bước sau:

Bước 1: Nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản

Chỉ những chủ thể có quyền và nghĩa vụ liên quan (như chủ nợ, người lao động hoặc chính doanh nghiệp) mới có quyền thực hiện việc nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản theo quy định. Việc xác định đúng đối tượng nộp đơn là yếu tố then chốt để đảm bảo tính hợp pháp của hồ sơ.

Bước 2: Tòa án tiếp nhận đơn

Sau khi nhận được đơn, Tòa án nhân dân sẽ tiến hành xem xét tính hợp lệ của hồ sơ. Nếu đơn đã đầy đủ và đúng quy định, Tòa án sẽ thông báo cho người nộp đơn về việc thực hiện nghĩa vụ nộp lệ phí và tạm ứng chi phí phá sản. Trong trường hợp đơn chưa hợp lệ, Tòa án sẽ yêu cầu sửa đổi, bổ bổ sung. Nếu người nộp đơn không có quyền nộp đơn hoặc từ chối việc sửa đổi theo yêu cầu, Tòa án sẽ ra quyết định trả lại đơn.

Bước 3: Thụ lý đơn yêu cầu

Tòa án nhân dân chính thức thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi người nộp đơn đã hoàn thành nghĩa vụ nộp biên lai lệ phí phá sản và biên lai nợ tạm ứng chi phí phá sản. Sau khi thụ lý, Tòa án sẽ ra quyết định mở hoặc không mở thủ tục phá sản (ngoại trừ các trường hợp áp dụng thủ tục rút gọn).

Bước 4: Mở thủ tục phá sản

Khi có quyết định mở thủ tục phá sản, Tòa án phải gửi thông báo đến tất cả các bên liên quan. Trong giai đoạn này, để đảm bảo quyền lợi cho các chủ nợ và người mắc nợ, Tòa án có thể áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời như: tuyên bố giao dịch vô hiệu hoặc tạm đình chỉ thực hiện hợp đồng. Đồng thời, Quản tài viên hoặc doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản sẽ tiến hành kiểm kê tài sản, lập danh sách chủ nợ và danh sách người mắc nợ.

Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên, đặc biệt là vai trò của cố vấn pháp lý doanh nghiệp trong việc kiểm soát danh mục tài sản và nghĩa vụ nợ.

Bước 5: Tổ chức Hội nghị chủ nợ

Hội nghị chủ nợ là giai đoạn quan trọng để các bên thảo luận về phương án xử lý tình trạng phá sản. Quá trình này thường diễn ra qua hai lần họp:

• Hội nghị chủ nợ lần thứ nhất: Được coi là hợp lệ nếu có số lượng chủ nợ tham gia đại diện cho ít nhất 51% tổng số nợ không có bảo đảm. Nếu không đạt được tỷ lệ này, hội nghị sẽ bị hoãn và phải tổ chức họp lần hai.
• Hội nghị chủ nợ lần thứ hai: Tại đây, các chủ nợ sẽ đưa ra các quyết định quan trọng bao gồm: Đình chỉ tiến hành thủ tục phá sản; Đề nghị áp dụng biện pháp phục hồi hoạt động kinh doanh; hoặc Đề nghị Tòa án tuyên bố phá sản.

Bước 6: Ra quyết định tuyên bố doanh nghiệp bị phá sản

Nếu doanh nghiệp không thực hiện được phương án phục hồi hoạt động kinh doanh, hoặc hết thời hạn thực hiện phương án nhưng tình trạng mất khả năng thanh toán vẫn tiếp diễn, Thẩm phán sẽ ra quyết định tuyên bố doanh nghiệp phá sản.

Bước 7: Thi hành quyết định tuyên bố phá sản

Đây là giai đoạn cuối cùng nhằm giải quyết các hệ quả pháp lý còn lại, bao gồm:

• Thực hiện thanh lý tài sản phá sản.
• Phân chia số tiền thu được từ việc bán tài sản cho các đối tượng thụ hưởng theo thứ tự ưu tiên thanh toán đã được quy định trong luật định.

Trong quá trình quản trị rủi ro, doanh nghiệp cần nắm vững các kiến thức về khái quát về tổ chức lại doanh nghiệp để có những phương án tái cấu trúc kịp thời trước khi rơi vào tình trạng phá sản không thể cứu vãn.