Trong lĩnh vực chứng khoán, việc xác định một doanh nghiệp có trở thành công ty đại chúng hay không phụ thuộc vào quy mô vốn và cơ cấu cổ đông. Theo quy định tại Điều 32 Luật Chứng khoán 2019, công ty đại chúng được hiểu là công ty cổ phần đáp ứng một trong hai trường hợp cụ thể sau đây:
Đối với các doanh nghiệp thuộc trường hợp 1, sau khi hoàn thành việc góp vốn và có cơ cấu cổ đông đáp ứng điều kiện về số lượng nhà đầu tư không phải cổ đông lớn, công ty có trách nhiệm nộp hồ sơ đăng ký công ty đại chúng cho UBCKNN trong thời hạn 90 ngày. Sau khi nhận được hồ số đầy đủ và hợp lệ, hoặc nhận báo cáo kết quả chào bán thành công (đối với trường hợp 2), trong vòng 15 ngày, UBCKNN sẽ có trách nhiệm xác nhận hoàn tất việc đăng ký và công bố thông tin liên quan của công ty trên các phương tiện thông tin của Ủy ban.
Khi đã được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xác nhận hoàn tất việc đăng ký, công ty đại chúng phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về quản trị và minh bạch thông tin. Căn cứ Điều 34 Luật Chứng khoán 2019, các quyền và nghĩa vụ chính bao gồm:
Ngoài các quy định chuyên ngành về chứng khoán, công ty đại chúng vẫn phải đảm bảo đầy đủ các quyền và nghĩa vụ theo Luật Doanh nghiệp và các văn bản pháp luật liên quan khác. Việc nắm rõ sự khác biệt giữa mô hình này với các loại hình khác là cần thiết, tương tự như cách nhà đầu tư cần so sánh văn phòng luật sư và công ty luật để lựa chọn đơn vị hỗ trợ pháp lý phù hợp.
Để thực hiện thủ tục đăng ký, doanh nghiệp cần chuẩn bị bộ hồ sơ đầy đủ theo quy định tại Điều 33 Luật Chứngkhoán 2019, bao gồm các tài liệu sau:
Trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, nếu doanh nghiệp có các thay đổi về cấu trúc vốn hoặc cần thực hiện thủ tục đăng ký mẫu dấu doanh nghiệp qua mạng điện tử, cần đảm bảo tính thống nhất giữa các tài liệu pháp lý để tránh việc bị từ chối hồ sơ.
Quy trình thực hiện được triển khai qua các bước sau:
Bước 1: Nộp hồ sơ
Công ty cổ phần khi đã đủ điều kiện trở thành công ty đại chúng tiến hành nộp bộ hồ sơ nêu trên đến Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
Bước 2: Tiếp nhận và kiểm tra
Bộ phận một cửa của UBCKNN sẽ tiếp nhận và kiểm tra danh mục hồ sơ. Nếu phát hiện hồ sơ chưa đầy đủ, cơ quan này sẽ hướng dẫn doanh nghiệp bổ sung theo đúng quy định.
Bước 3: Thẩm định nội dung
UBCKNN tiến hành thẩm định tính hợp lệ và chính xác của các nội dung trong hồ sơ. Trong trường hợp thông tin chưa rõ ràng, tổ chức phát hành có trách nhiệm giải trình hoặc bổ sung tài liệu theo yêu cầu.
Bước 4: Xác nhận và công bố
Sau khi hồ sơ đạt yêu cầu, UBCKNN sẽ gửi văn bản chấp thuận đăng ký công ty đại chúng cho doanh nghiệp, đồng thời thực hiện công bố tên, nội dung kinh doanh và các thông tin liên quan trên phương tiện thông tin của Ủy ban.
Thời hạn giải quyết: Trong vòng 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đầy đủ hồ sơ hợp lệ.
Việc chuyển đổi mô hình từ công ty cổ phần thông thường sang công ty đại chúng là một bước tiến lớn về quy mô, đòi hỏi doanh nghiệp phải chú trọng đến quản trị và minh bạch. Để chuẩn bị tốt nhất cho lộ trình này, các nhà đầu tư cũng có thể tham khảo thêm công thức định giá doanh nghiệp nhằm xác định giá trị thực tế trước khi tiến hành các đợt chào bán ra công chúng.
