Thủ tục chấp thuận vốn góp, mua cổ phần là gì?
Thủ tục chấp thuận vốn góp, mua cổ phần là một trong những hình thức đầu tư phổ biến của nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam. Thay vì thành lập tổ chức kinh tế mới, nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần hoặc mua phần vốn góp của doanh nghiệp Việt Nam đang hoạt động. Trong một số trường hợp, trước khi thực hiện việc góp vốn, nhà đầu tư nước ngoài phải đăng ký và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.
Căn cứ pháp lý hiện hành
- Luật Đầu tư năm 2020 (Luật số 61/2020/QH14).
- Luật Doanh nghiệp năm 2020 (Luật số 59/2020/QH14).
- Nghị định 31/2021/NĐ-CP ngày 26/3/2021 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư.
- Thông tư 03/2021/TT-BKHĐT quy định mẫu văn bản, báo cáo liên quan đến hoạt động đầu tư tại Việt Nam, đầu tư từ Việt Nam ra nước ngoài và xúc tiến đầu tư.
Các hình thức góp vốn, mua cổ phần
Theo Điều 25 Luật Đầu tư 2020, nhà đầu tư nước ngoài có thể thực hiện:
- Mua cổ phần của công ty cổ phần từ công ty hoặc từ cổ đông.
- Mua phần vốn góp của thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn để trở thành thành viên công ty.
- Mua phần vốn góp của thành viên góp vốn trong công ty hợp danh để trở thành thành viên góp vốn của công ty hợp danh.
- Mua phần vốn góp của thành viên tổ chức kinh tế khác theo quy định pháp luật.
Khi nào phải làm thủ tục đăng ký góp vốn, mua cổ phần?
Theo khoản 2 Điều 26 Luật Đầu tư 2020, nhà đầu tư nước ngoài phải thực hiện thủ tục đăng ký góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp trước khi thay đổi thành viên, cổ đông nếu thuộc một trong các trường hợp:
- Việc góp vốn, mua cổ phần làm tăng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại tổ chức kinh tế kinh doanh ngành, nghề tiếp cận thị trường có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài.
- Việc góp vốn, mua cổ phần dẫn đến nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài nắm giữ trên 50% vốn điều lệ, hoặc tỷ lệ này tăng lên từ mức dưới 50% lên trên 50%, hoặc tăng thêm khi đã nắm trên 50%.
- Nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần vào tổ chức kinh tế có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại đảo, xã/phường/thị trấn biên giới, ven biển hoặc khu vực ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh.
Các trường hợp không thuộc diện trên thì nhà đầu tư chỉ thực hiện thủ tục thay đổi cổ đông, thành viên theo Luật Doanh nghiệp 2020.
Trường hợp 1: Thay đổi cổ đông, thành viên theo Luật Doanh nghiệp
Hồ sơ thường gồm:
- Thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp.
- Quyết định và biên bản họp về việc thay đổi của công ty.
- Hợp đồng chuyển nhượng và giấy tờ chứng minh đã hoàn tất việc chuyển nhượng có xác nhận của người đại diện theo pháp luật.
- Danh sách thành viên góp vốn hoặc danh sách cổ đông là người nước ngoài.
- Bản sao công chứng hộ chiếu/Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của nhà đầu tư.
Trường hợp 2: Đăng ký góp vốn, mua cổ phần trước
Đối với trường hợp phải đăng ký, nhà đầu tư nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký đầu tư (Sở Tài chính nơi tổ chức kinh tế đặt trụ sở chính). Hồ sơ gồm:
- Văn bản đăng ký góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp, nêu thông tin tổ chức kinh tế dự kiến đầu tư và tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ của nhà đầu tư nước ngoài sau khi góp vốn.
- Bản sao giấy tờ pháp lý của nhà đầu tư: CCCD/hộ chiếu đối với cá nhân; Giấy chứng nhận thành lập hoặc tài liệu tương đương đối với tổ chức.
- Văn bản thỏa thuận nguyên tắc về việc góp vốn, mua cổ phần giữa nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức kinh tế (nếu có).
Trong thời hạn luật định, cơ quan đăng ký đầu tư xem xét và có văn bản thông báo về việc đáp ứng điều kiện góp vốn, mua cổ phần. Sau khi được chấp thuận, doanh nghiệp thực hiện thủ tục thay đổi thành viên, cổ đông tại cơ quan đăng ký kinh doanh.
Tài liệu nhà đầu tư cần chuẩn bị
- Bản sao chứng thực hộ chiếu của nhà đầu tư nước ngoài (cá nhân).
- Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (bản sao chứng thực) của công ty nhận góp vốn.
- Sao kê tài khoản ngân hàng đối với nhà đầu tư cá nhân nước ngoài.
- Đối với nhà đầu tư là tổ chức: Giấy phép kinh doanh, Điều lệ công ty và Báo cáo tài chính 02 năm gần nhất, được hợp pháp hóa lãnh sự và dịch công chứng.
Lưu ý quan trọng
- Xác định đúng ngành nghề kinh doanh của công ty mục tiêu để biết có thuộc diện hạn chế tiếp cận thị trường hay không.
- Việc thanh toán chuyển nhượng vốn của nhà đầu tư nước ngoài phải thực hiện qua tài khoản vốn đầu tư theo quy định về quản lý ngoại hối.
- Tỷ lệ sở hữu nước ngoài phải tuân thủ điều kiện tiếp cận thị trường theo Luật Đầu tư 2020 và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Hiểu rõ thủ tục chấp thuận vốn góp, mua cổ phần giúp nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào doanh nghiệp Việt Nam an toàn, hợp pháp và đúng tiến độ.
