Quy định về thủ tục bán doanh nghiệp tư nhân
Theo quy định của pháp luật hiện hành, chủ doanh nghiệp tư nhân có quyền chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần doanh nghiệp của mình cho người khác. Việc mua - bán doanh nghiệp tư nhân không chỉ đơn thuần là sự thay đổi về mặt sở hữu mà còn kéo theo các nghĩa vụ pháp lý liên quan đến việc thay đổi nội dung đăng ký kinh doanh và trách nhiệm của chủ mới đối với các khoản nợ cũng như nghĩa vụ tài sản khác.
Để quá trình chuyển nhượng diễn ra đúng quy định, các bên cần nắm rõ trình tự thực hiện và thành phần hồ sơ theo quy định tại Luật Doanh nghiệp 2020. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết về thủ tục này.
Trình tự thực hiện bán doanh nghiệp tư nhân
Quy trình bán doanh nghiệp tư nhân thường trải qua 3 bước cơ bản sau đây:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ chuyển nhượng
Việc chuẩn bị đầy đủ và chính xác các loại giấy tờ là điều kiện tiên quyết để hồ sơ được cơ quan đăng ký kinh doanh chấp thuận. Hồ sơ bao gồm:
- Thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp: Văn bản này phải có chữ ký đầy đủ của người bán (chủ cũ), người mua (chủ mới) và các bên liên quan khác trong trường hợp tặng cho hoặc thừa kế doanh nghiệp tư nhân.
- Giấy tờ pháp lý cá nhân: Bản sao hợp lệ giấy tờ chứng thực cá nhân của người mua, người được tặng cho hoặc người thừa kế doanh nghiệp.
- Chứng từ chuyển nhượng: Hợp đồng mua bán doanh nghiệp hoặc các văn bản, tài liệu chứng minh việc hoàn tất giao dịch chuyển nhượng giữa hai bên.
Bước 2: Nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền
Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ bộ hồ sơ, người mua (hoặc chủ mới) thực hiện nộp hồ sơ thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp theo một trong hai hình thức:
- Nộp trực tiếp tại Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư nơi doanh nghiệp đặt trụ đề trụ sở chính.
- Nộp qua mạng điện tử thông qua Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
Bước 3: Tiếp nhận và xử lý hồ sơ
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Phòng Đăng ký kinh doanh có trách nhiệm:
- Cấp Giấy biên nhận hồ sơ cho người nộp.
- Kiểm tra tính hợp lệ, hợp pháp của các tài liệu trong hồ sơ theo quy định.
- Trong trường hợp hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp mới cho chủ sở hữu mới của doanh nghiệp tư nhân.
Chi tiết thành phần hồ sơ cần lưu ý
Để tránh việc hồ sơ bị trả lại do thiếu sót, các bên cần rà soát kỹ danh mục tài liệu dưới đây:
Hồ sơ dành cho bên bán (chuyển nhượng)
Tập trung vào việc chứng minh sự đồng thuận giữa hai bên và tính hợp pháp của giao dịch, bao gồm:
- Thông báo thay đổi chủ doanh nghiệp tư nhân có chữ ký xác nhận của cả người bán và người mua.
- Hợp đồng mua bán doanh nghiệp được lập đúng hình thức pháp lý.
- Các văn bản chứng minh việc hoàn tất nghĩa vụ thanh toán hoặc chuyển nhượng quyền sở hữu.
Hồ thủ dành cho bên mua (đăng ký lại chủ doanh nghiệp)
Người mua khi tiếp nhận doanh nghiệp cần thực hiện thủ tục đăng ký kinh doanh lại để xác lập tư cách chủ mới, hồ sơ bao gồm:
- Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp theo mẫu thống nhất do cơ quan đăng ký kinh doanh có thẩm quyền ban hành.
- Bản sao hợp lệ các giấy tờ chứng thực cá nhân (CMND/CCCD hoặc Hộ chiếu) của chủ doanh nghiệp mới.
- Trong trường hợp doanh nghiệp kinh doanh ngành, nghề có điều kiện về vốn pháp định: Cần có văn bản xác nhận vốn pháp định từ cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.
- Trong trường hợp doanh nghiệp kinh doanh ngành, nghề yêu cầu chứng chỉ hành nghề: Phải cung cấp bản sao hợp lệ chứng chỉ hành nghề của cá nhân theo quy định.
Việc nắm vững thủ tục mua bán doanh nghiệp tư nhân giúp các bên tránh được những rủi ro pháp lý không đáng có, đặc biệt là trong việc kế thừa các nghĩa vụ nợ và trách nhiệm vô hạn của chủ doanh nghiệp. Để đảm bảo quyền lợi tối ưu, các bên nên xem xét kỹ về năng lực tài chính của doanh nghiệp được hiểu như thế nào trước khi tiến hành ký kết hợp đồng chuyển nhượng.
