Khi nói đến vật là nói đến tất cả những gì tồn tại dưới dạng vật chất, dưới góc độ pháp lí, một vật có thực của thế giới vật chất...
Trong hoạt động kinh doanh, việc xác định rõ ràng các thành phần cấu thành nên tài sản là yếu tố then chốt để quản lý nguồn lực và thực hiện các giao dịch dân sự. Theo quy định của pháp luật dân sự, tài sản của doanh nghiệp không chỉ bao gồm những vật thể hữu hình có thể cầm nắm được mà còn bao gồm cả các quyền tài sản vô hình có giá trị kinh tế. Việc hiểu đúng bản chất của từng loại tài sản sẽ giúp doanh nghiệp thực hiện tốt công tác quản lý tài sản cố định trong doanh nghiệp cũng như đảm bảo quyền lợi khi phát sinh các tranh chấp hoặc giao dịch chuyển nhượng.
Tài sản hữu hình (vật) là những thực thể tồn tại dưới dạng vật chất. Một vật chỉ được coi là tài sản nếu nó có khả năng chiếm hữu, có giá trị và trở thành đối tượng của các giao dịch dân sự. Dựa trên các quy định từ Điều 109 đến Điều 114 Bộ luật Dân sự 2015, tài sản hữu hình được phân loại theo các tiêu chí sau:
Vật đồng bộ là tập hợp các phần hoặc bộ phận liên kết chặt chẽ với nhau để tạo thành một chỉnh thể thống nhất. Nếu thiếu một bộ phận hoặc bộ phận không đúng quy cách, giá trị sử dụng của toàn bộ vật sẽ bị giảm sút. Khi thực hiện nghĩa lập chuyển giao vật đồng bộ, phải bàn giao toàn bộ các bộ phận cấu thành, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
Khác với tài sản hữu hình, tài sản vô hình là những giá trị không tồn tại dưới dạng vật chất vật lý, không thể cầm nắm nhưng lại đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong tài sản trí tuệ trong doanh nghiệp. Về bản chất, tài sản vô hình chính là các quyền tài sản.
Theo Điều 181 Bộ luật Dân sự 2015, quyền tài sản được xác định dựa trên hai yếu tố bắt buộc: (i) Quyền đó phải trị giá được bằng tiền và (ii) Có thể chuyển giao được trong các giao dịch dân sự. Quyền tài sản có thể phát sinh từ một tài sản hữu hình (vật quyền) hoặc từ các quan hệ pháp lý khác (trái quyền).
Vật quyền là quyền cho phép chủ thể được hưởng các quyền năng trực tiếp và ngay lập tức đối với một vật mà không cần thông qua vai trò của người thứ ba. Quyền này bao gồm hai thành phần chính:
Việc hoàn thiện chế định vật quyền và quyền tài sản là cơ sở quan trọng để xây dựng hệ thống pháp luật về bất động sản, chế độ bảo đảm thực hiện nghĩa vụ và thúc đẩy sự phát triển của các giao dịch dân sự, kinh tế lành mạnh.
Trong quá trình vận hành, việc xác định chính xác loại hình tài sản sẽ giúp doanh nghiệp chủ động trong việc năng lực tài chính của doanh nghiệp được hiểu như thế nào cũng như thực hiện các thủ tục pháp lý về chuyển nhượng hoặc xử lý tài sản khi có biến động về cơ cấu sở hữu.
