Quy định về thuế môn bài và lệ phí môn bài

Thuế môn bài và lệ phí môn bài. Chúng ta cùng tìm hiểu về chủ đề này để xem mức nộp là bao nhiêu, phân biệt hai khái niệm như thế nào.

Chủ Nhật, 14/3/2021, 15:39 (GMT+7)Luật Sư Việt Nam

Trong quá trình vận hành các thực thể kinh tế, việc nắm vững các quy định về nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước là vô cùng quan trọng. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan và chi tiết về sự chuyển đổi từ "thuế môn bài" sang "lệ phí môn bài", bao gồm đối tượng, mức nộp và các quy định pháp luật liên quan tại thời điểm hiện tại.

1. Khái niệm về thuế môn bài

Thuế môn bài là một loại thuế gián thu, được quy định lần đầu tiên tại Pháp lệnh sửa đổi một số điều về thuế Công thương nghiệp của Hội đồng Nhà nước ngày 26/02/1983. Cụ thể, Điều 1 của pháp lệnh này đã sửa đổi Điều 3 của Điều lệ thuế công thương nghiệp (ban hành theo Nghị quyết số 200/NQ-TVQH ngày 18/01/1966) với nội dung: "Thuế công thương nghiệp nói trong Điều lệ này gồm có thuế doanh nghiệp, thuế lợi tức doanh nghiệp, thuế buôn chuyến và thuế môn bài……. Các tổ chức và cá trình kinh doanh thường xuyên hoặc buôn từng chuyến hàng đều phải nộp thuế môn bài".

2. Đối tượng nộp thuế môn bài

Theo các quy định lịch sử, đối tượng nộp thuế ban đầu bao gồm: tất cả các hợp tác xã, tổ chức hợp tác và hộ riêng lẻ sản xuất tiểu công nghiệp, thủ công nghiệp, làm nghề vận tải, kiến trúc, kinh doanh ngành phục vụ, ăn uống, thương nghiệp và nông nghiệp (nếu không thuộc diện miễn thuế nông nghiệp).

Sau đó, theo Thông tư số 64/TC-TCT hướng dẫn thi hành Quyết định số 473/NQ-HĐNN8 của Hội đồng Nhà nước, phạm vi đối tượng nộp thuế đã được mở rộng, bao gồm cả các tổ chức kinh tế quốc doanh như: xí nghiệp quốc doanh hạch toán độc lập (trung ương, tỉnh, thành phố...), xí nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và các cơ sở trực thuộc xí nghiệp liên hợp hoặc chi nhánh công ty thực hiện kinh doanh tại địa phương.

3. Mức thuế môn bài theo quy định cũ

Trước khi chuyển đổi sang chế độ lệ phí, mức thuế môn bài được áp dụng dựa trên loại hình tổ chức và quy mô vốn/doanh thu. Cụ thể:

3.1. Đối với tổ chức kinh tế

Căn cứ theo Nghị định số 75/2002/NĐ-CP và hướng dẫn tại Thông tư số 96/2002/TT-BTC, mức thuế môn bài đối với các tổ chức kinh doanh được phân chia dựa trên vốn đăng ký hoặc tính chất hoạt động:

Mức 3.000.000 đồng/năm: Áp dụng cho các cơ sở kinh doanh hạch toán độc lập như Doanh nghiệp nhà nước, Công ty cổ phần, Công tương trách hữu hạn, Doanh nghiệp tư nhân, và các tổ chức có vốn đầu tư nước ngoài có vốn điều lệ hoặc vốn đầu tư trên 10 tỷ đồng.
Mức 2.000.000 đồng/năm: Áp dụng cho các chi nhánh, cửa hàng, cửa hiệu hạch toán phụ thuộc hoặc các tổ hợp sản xuất kinh doanh (vốn từ 5 tỷ đến 10 tỷ đồng).
Mức 1.500.000 đồng/năm: Áp dụng cho các Hợp tác xã (trừ trường hợp đặc biệt).
Mức 1.000.000 đồng/năm: Áp dụng cho các HTX dịch vụ kỹ thuật nông nghiệp, HTX làm muối, đánh bắt hải sản, tín dụng hoặc các cơ sở có thêm điểm kinh doanh phụ thuộc ở địa điểm khác.

3.2. Đối với hộ kinh doanh cá thể

Đối với các đối tượng là hộ sản xuất kinh doanh cá thể hoặc người lao động nhận khoán, mức thuế được xác định dựa trên thu nhập tháng theo biểu thuế tại Thông tư số 42/2003/TT-BTC:

Thu nhập trên 1.500.000 đồng: 1.000.000 đồng/năm.
Thu nhập từ trên 1.000.000 đến 1.500.000 đồng: 750.000 đồng/năm.
Thu nhập từ trên 750.000 đến 1.000.000 đồng: 500.000 đồng/năm.
Thu nhập từ trên 500.000 đến 750.000 đồng: 300.000 đồng/năm.
Thu nhập từ trên 300.000 đến 500.000 đồng: 100.000 đồng/năm.
Thu nhập bằng hoặc thấp hơn 300.000 đồng: 50.000 đồng/năm.

4. Quy định về Lệ phí môn bài (Từ năm 2017)

Kể từ ngày 01/01/2017, theo Luật Phí và lệ phí, "thuế môn bài" chính thức được thay thế bằng "lệ phí môn bài". Các văn bản như Nghị định 75/2002/NĐ-CP không còn hiệu lực thi hành. Thay vào đó, Nghị định số 139/2016/NĐ-CP (và sau này là Nghị định 22/2020/NĐ-CP) quy định mức thu mới như sau:

4.1. Mức thu đối với tổ chức

3.000.000 đồng/năm: Tổ chức có vốn điều lệ hoặc vốn đầu tư trên 10 tỷ đồng.
2.000.000 đồng/năm: Tổ chức có vốn điều lệ hoặc vốn đầu tư từ 10 tỷ đồng trở xuống.
1.000.000 đồng/năm: Chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh và các đơn vị sự nghiệp khác.

4.2. Mức thu đối với cá nhân, hộ gia đình

Việc xác định mức lệ phí cho hộ kinh doanh dựa trên doanh thu hàng năm:

Doanh thu trên 500 triệu đồng/năm: 1.000.000 đồng/năm.
Doanh thu từ trên 300 đến 5
triệu đồng/năm: 500.000 đồng/năm.
Doanh thu từ trên 100 đến 300 triệu đồng/năm: 300.000 đồng/năm.

5. Chính sách miễn lệ phí môn bài

Một điểm đáng lưu ý trong quy định mới là chính sách ưu đãi nhằm hỗ trợ khởi nghiệp. Theo Nghị định 22/2020/NĐ-CP, các đối tượng sau được miễn lệ phí môn bài trong năm đầu tiên thành lập hoặc ra hoạt động sản xuất kinh doanh:

Tổ chức được cấp mã số thuế/mã số doanh nghiệp mới.
Hộ gia đình, cá nhân lần đầu ra hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Các chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh thuộc đối tượng được miễn lệ phí môn bài cũng sẽ được hưởng quyền lợi miễn lệ phí tương ứng trong thời gian tổ chức chính được miễn.

Việc nắm rõ các quy định về lệ phí môn bài giúp chủ doanh nghiệp chủ động trong việc chính sách thuế cho doanh nghiệp mới thành lập, tránh các sai sót về nghĩa vụ tài chính với cơ quan thuế.