Hộ kinh doanh cá thể có cần hóa đơn đầu vào không?

Hộ kinh doanh cá thể có cần hóa đơn đầu vào không là câu hỏi thường gặp khi nhập, mua hàng hóa, dịch vụ về kinh doanh. Để trả lời, cần phân biệt các loại hóa đơn và xác định những trường hợp bắt buộc phải có hóa đơn đầu vào theo quy định pháp luật áp dụng tại thời điểm năm 2019.

Các loại hóa đơn khi kinh doanh hàng hóa, dịch vụ

• Hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT): dành cho cá nhân, tổ chức kinh doanh hàng hóa, cung ứng dịch vụ trong nước, vận tải, xuất khẩu hoặc xuất vào khu phi thuế quan, kê khai và tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ.
• Hóa đơn bán hàng: dành cho cá nhân, tổ chức kê khai, tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp.
• Một số loại khác: tem, vé, thẻ, phiếu thu tiền cước vận chuyển hàng không, chứng từ thu phí…

Hộ kinh doanh cá thể có bắt buộc có hóa đơn đầu vào không?

Khi bán hàng, hộ kinh doanh cá thể chỉ được sử dụng hóa đơn bán hàng (nếu có đăng ký), không được xuất hóa đơn GTGT đầu ra. Tuy nhiên, đối với hóa đơn đầu vào thì pháp luật không hạn chế loại hóa đơn khi hộ nhập, mua hàng hóa, dịch vụ. Tùy từng trường hợp mà hộ kinh doanh có thể cần hoặc không cần hóa đơn đầu vào.

Trường hợp không cần hóa đơn đầu vào

Theo quy định tại Thông tư 78/2014/TT-BTC, một số trường hợp không cần hóa đơn nhưng phải lập Bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ mua vào (mẫu 01/TNDN), gồm khi mua:

• Nông sản, thủy hải sản do người đánh bắt, nuôi trồng, sản xuất trực tiếp bán ra.
• Sản phẩm thủ công mỹ nghệ làm từ vật liệu tự nhiên (đay, cói, tre, mây, vỏ dừa, sọ dừa, rơm, lá…) hoặc nguyên liệu tận dụng từ sản phẩm nông nghiệp do người sản xuất thủ công không kinh doanh trực tiếp bán ra.
• Đất, đá, cát, sỏi do cá nhân, hộ gia đình tự khai thác hợp pháp trực tiếp bán ra.
• Phế liệu thu lại từ quá trình sản xuất, tiêu dùng do người thu nhặt trực tiếp bán ra.
• Đồ dùng, tài sản, dịch vụ do cá nhân, hộ gia đình không kinh doanh trực tiếp bán ra.
• Hàng hóa, dịch vụ của cá nhân, hộ gia đình kinh doanh có doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm (ngưỡng chưa phát sinh thuế GTGT).

Ngoài ra, khi bán hàng hóa, dịch vụ có giá trị thanh toán dưới 200.000 đồng thì không bắt buộc lập hóa đơn, trừ khi người mua yêu cầu. Do đó, hộ kinh doanh nhập hàng hóa, dịch vụ giá trị dưới 200.000 đồng từ cá nhân, tổ chức khác thường không cần hóa đơn đầu vào (trừ khi có nhu cầu lấy hóa đơn).

Trường hợp bắt buộc phải có hóa đơn đầu vào

Ngoài hai trường hợp nêu trên, khi nhập, mua hàng hóa, dịch vụ có giá trị từ 200.000 đồng trở lên và không thuộc diện lập Bảng kê mẫu 01/TNDN, hộ kinh doanh cá thể bắt buộc phải có hóa đơn đầu vào:

• Nhập hàng từ doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp khấu trừ: hóa đơn đầu vào là hóa đơn GTGT.
• Nhập hàng từ cá nhân, tổ chức kinh doanh khác (như hộ kinh doanh khác): hóa đơn đầu vào là hóa đơn bán hàng.

Rủi ro khi không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc

Nếu hộ kinh doanh cá thể không có hóa đơn đầu vào và không chứng minh được nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa khi cơ quan chức năng kiểm tra thì có thể bị xử phạt hành chính. Theo Nghị định 124/2015/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 185/2013/NĐ-CP, hành vi vi phạm về nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa có thể bị phạt tiền (mức phạt theo từng giá trị hàng hóa vi phạm), kèm hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu tang vật và biện pháp khắc phục hậu quả như buộc tiêu hủy hàng hóa vi phạm.

Để tránh rủi ro, hộ kinh doanh cá thể nên lưu giữ hóa đơn (hóa đơn GTGT hoặc hóa đơn bán hàng), chứng từ thanh toán và bằng chứng giao dịch (Bảng kê thu mua hàng hóa…) để xuất trình khi bị kiểm tra, chứng minh nguồn gốc hợp pháp của hàng hóa.

Tóm lại, hộ kinh doanh cá thể không phải lúc nào cũng cần hóa đơn đầu vào, nhưng với hàng hóa, dịch vụ giá trị từ 200.000 đồng trở lên và không thuộc diện lập bảng kê thì việc có hóa đơn, chứng từ là bắt buộc để chứng minh nguồn gốc và tránh bị xử phạt.

Xem thêm các chủ đề khác

• Mức phạt vi phạm về chứng từ kế toán
• Mở quán cafe nhỏ có phải đăng ký kinh doanh và đóng thuế không?