Giải thể doanh nghiệp là việc chủ doanh nghiệp thực hiện các thủ tục pháp lý nhằm chấm dứt tư cách pháp nhân cùng các quyền, nghĩa vụ liên quan của doanh nghiệp. Tại thời điểm năm 2019, quy định về thủ tục giải thể doanh nghiệp được điều chỉnh bởi Luật Doanh nghiệp 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Đặc điểm của giải thể doanh nghiệp
Khác với phá sản, giải thể doanh nghiệp mang một số đặc điểm cơ bản:
- Chỉ được tiến hành khi có quyết định của chủ sở hữu công ty hoặc của Cơ quan đăng ký kinh doanh.
- Doanh nghiệp phải bảo đảm thanh toán hết các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác. Đây là dấu hiệu cốt lõi để phân biệt giải thể với phá sản.
Các trường hợp giải thể theo quy định về thủ tục giải thể doanh nghiệp
Theo Điều 201 Luật Doanh nghiệp số 68/2014/QH13, doanh nghiệp bị giải thể trong các trường hợp sau:
Giải thể tự nguyện:
- Kết thúc thời hạn hoạt động đã ghi trong Điều lệ công ty mà không có quyết định gia hạn.
- Theo quyết định của chủ doanh nghiệp tư nhân; của tất cả thành viên hợp danh đối với công ty hợp danh; của Hội đồng thành viên, chủ sở hữu đối với công ty trách nhiệm hữu hạn; của Đại hội đồng cổ đông đối với công ty cổ phần.
Giải thể bắt buộc:
- Công ty không còn đủ số lượng thành viên tối thiểu theo luật định trong thời hạn 06 tháng liên tục mà không làm thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.
- Doanh nghiệp bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp do vi phạm pháp luật.
Thứ tự thanh toán các khoản nợ khi giải thể
Trước khi hoàn tất giải thể, doanh nghiệp phải thanh toán các khoản nợ theo thứ tự ưu tiên:
- Các khoản nợ lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội và các quyền lợi khác của người lao động theo thỏa ước lao động tập thể và hợp đồng lao động đã ký kết.
- Nợ thuế.
- Các khoản nợ khác.
Trường hợp doanh nghiệp không còn tài sản
Tài sản là điều kiện để doanh nghiệp duy trì hoạt động và hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Khi tiến hành giải thể:
- Nếu doanh nghiệp chưa thanh toán đủ các khoản nợ và không còn tài sản, doanh nghiệp phải chuyển sang thủ tục phá sản theo quy định của pháp luật về phá sản, kéo theo nhiều hậu quả pháp lý.
- Trường hợp giải thể, các thành viên có thể cùng đóng góp để hoàn tất hồ sơ giải thể tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Hồ sơ giải thể doanh nghiệp
Thành phần hồ sơ giải thể tại thời điểm năm 2019 gồm:
- Thông báo về việc giải thể doanh nghiệp (theo mẫu Phụ lục II-24, Thông tư số 02/2019/TT-BKHĐT).
- Báo cáo thanh lý tài sản doanh nghiệp; danh sách chủ nợ và số nợ đã thanh toán, gồm cả nợ thuế và nợ tiền đóng bảo hiểm xã hội, quyền lợi của người lao động sau khi quyết định giải thể (nếu có).
- Quyết định của chủ sở hữu công ty đối với công ty TNHH một thành viên; quyết định và bản sao hợp lệ biên bản họp của Hội đồng thành viên đối với công ty TNHH hai thành viên trở lên, của Đại hội đồng cổ đông đối với công ty cổ phần, của các thành viên hợp danh đối với công ty hợp danh về việc giải thể.
- Con dấu và giấy chứng nhận mẫu dấu (nếu có) hoặc giấy chứng nhận đã thu hồi con dấu.
- Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
Doanh nghiệp được cấp Giấy phép đầu tư, Giấy chứng nhận đầu tư phải nộp kèm bản sao hợp lệ Giấy chứng nhận đầu tư, Giấy chứng nhận đăng ký thuế và Giấy đề nghị bổ sung, cập nhật thông tin đăng ký doanh nghiệp theo Phụ lục II-18 Thông tư số 02/2019/TT-BKHĐT.
Trình tự thực hiện giải thể
- Doanh nghiệp chấm dứt hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh theo khoản 1 Điều 59 Nghị định số 78/2015/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp.
- Thông qua quyết định giải thể doanh nghiệp; tổ chức thanh lý tài sản, trừ trường hợp Điều lệ quy định thành lập tổ chức thanh lý riêng.
- Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày thông qua, quyết định giải thể và biên bản họp phải được gửi đến Cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế, người lao động; đăng quyết định giải thể trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và niêm yết công khai tại trụ sở chính, chi nhánh, văn phòng đại diện.
- Trường hợp còn nghĩa vụ tài chính chưa thanh toán, phải gửi kèm phương án giải quyết nợ đến chủ nợ, người có quyền và nghĩa vụ liên quan, nêu rõ tên, địa chỉ chủ nợ, số nợ, thời hạn, địa điểm, phương thức thanh toán và cách giải quyết khiếu nại.
- Người đại diện theo pháp luật gửi đề nghị giải thể đến Cơ quan đăng ký kinh doanh trong 05 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán hết các khoản nợ.
- Sau 180 ngày kể từ ngày nhận quyết định giải thể mà không nhận được ý kiến phản đối, hoặc trong 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ giải thể, Cơ quan đăng ký kinh doanh cập nhật tình trạng pháp lý của doanh nghiệp trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
- Doanh nghiệp sử dụng con dấu do cơ quan công an cấp có trách nhiệm trả con dấu và Giấy chứng nhận đã đăng ký mẫu con dấu để được cấp giấy chứng nhận đã thu hồi con dấu.
Hồ sơ được nộp trực tiếp tại Phòng Đăng ký kinh doanh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính hoặc nộp qua mạng điện tử.
Xem thêm các chủ đề khác
