Thẩm định giá được xuất phát từ nhu cầu khách quan về việc xác định giá trị của tài sản, giúp các bên tham gia giao dịch có thể thỏa thuận với nhau về giá tài sản, giúp các giao dịch về tài sản thành công, bảo đảm lợi ích chính đáng của các bên.
Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động thẩm định giá đóng vai trò then chốt nhằm đáp ứng nhu cầu khách quan về việc xác định giá trị tài sản. Việc này giúp các bên tham gia giao dịch có cơ sở thỏa thuận thống nhất về giá cả, từ đó thúc đẩy các giao dịch diễn ra thành công và bảo đảm lợi ích hợp pháp của các chủ thể liên quan.
Định giá doanh nghiệp là quá trình xác định giá trị của một thực thể kinh doanh dựa trên các nguồn vốn đầu tư, các khoản thu và tài sản hiện có trong quá trình hoạt động. Cần lưu ý rằng, giá trị doanh nghiệp không chỉ đơn thuần là giá trị vốn chủ sở hữu, mà bao gồm toàn bộ giá trị của các tài sản được sử dụng vào mục đích kinh doanh nhằm tạo ra lợi ích cho chủ sở hữu và các bên liên quan.
Thông thường, giá trị mà một doanh nghiệp mang lại cho nhà đầu tư được xem xét dựa trên hai khía cạnh chính:
Nhiều chủ sở hữu thường chỉ thực hiện định giá khi có ý định ngừng kinh doanh hoặc bán lại đơn vị của mình. Tuy nhiên, việc cập nhật giá trị doanh nghiệp định kỳ (ít nhất mỗi năm một lần) là vô cùng cần thiết vì những lý do sau:
Hoạt động thẩm định giá phục vụ đa dạng mục đích cho nhiều đối tượng như cơ quan Nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân khác. Các mục đích phổ biến bao gồm:
Cơ sở giá trị doanh nghiệp có thể là giá trị thị trường hoặc giá trị phi thị trường. Việc xác định giá trị này phải dựa trên sự tổng hòa của nhiều yếu tố: mục đích thẩm định giá, đặc điểm pháp lý, đặc điểm kinh tế - kỹ thuật, đặc điểm thị trường của đối tượng cần thẩm định và các yêu cầu cụ thể trong hợp đồng thẩm định giá (nếu phù hợp với quy định pháp luật).
Dựa trên triển vọng thực tế và tình hình thị trường, thẩm định viên sẽ đưa ra nhận định về trạng thái hoạt động của doanh nghiệp tại và sau thời điểm thẩm định. Trong phần lớn các trường hợp, giá trị được xác định dựa trên giả định doanh nghiệp hoạt động liên tục. Tuy nhiên, nếu có bằng chứng cho thấy doanh nghiệp sẽ chấm dứt hoạt động, giá trị cần được tính toán theo phương pháp giá trị hoạt động có thời hạn hoặc giá trị thanh lý.
Việc lựa chọn và áp dụng các phương pháp thẩm định giá phải đảm bảo tính tương thích với cơ sở giá trị đã xác lập và phản ánh đúng thực trạng kinh doanh của doanh nghiệp tại thời điểm thẩm định. Điều này đặc biệt quan trọng đối với việc quản trị quản trị nội bộ doanh nghiệp, nhằm đảm bảo tính minh bạch và bền vững cho cấu trúc vốn của đơn vị.
