CÁC HÌNH THỨC ĐẦU TƯ VÀO VIỆT NAM

Với nhiều chính sách thuế ưu đãi, phát triển năng động doanh nghiệp nước ngoài có thể đầu tư vào Việt Nam bằng các hình thức khác nhau.

Thứ Tư, 7/4/2021, 00:26 (GMT+7)Luật Sư Việt Nam

Khi tiến hành các hoạt động kinh doanh tại thị trường Việt Nam, nhà đầu tư có thể lựa chọn nhiều phương thức khác nhau tùy thuộc vào mục tiêu, quy mô và cấu trúc quản lý mong muốn. Việc hiểu rõ các hình thức đầu tư vào Việt Nam là bước khởi đầu quan trọng để đảm bảo tính tuân thủ pháp luật và tối ưu hóa lợi ích kinh tế.

Các loại hình đầu tư cơ bản tại Việt Nam

Dựa trên bản chất của việc quản lý vốn và quyền kiểm soát doanh nghiệp, hoạt động đầu tư được chia thành hai nhóm chính: Đầu tư trực tiếp và Đầu tư gián tiếp.

1. Đầu tư trực tiếp (FDI)

Đây là hình thức nhà đầu tư trực tiếp bỏ vốn để thiết lập các cơ sở sản xuất, kinh doanh hoặc tham gia vào các dự án cụ thể tại Việt Nam. Các phương thức phổ biến bao gồm:

Thành lập tổ chức kinh tế: Nhà đầu tư nước ngoài thực hiện thành lập doanh nghiệp mới với 100% vốn điều lệ hoặc góp vốn vào doanh nghiệp hiện hữu để trực tiếp quản lý, điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh.
Hợp đồng hợp tác kinh kinh doanh (BCC): Là hình thức các nhà đầu tư ký kết hợp đồng nhằm hợp tác kinh doanh, phân chia lợi nhuận hoặc sản phẩm mà không thành lập pháp nhân mới.
Hợp đồng đối tác công tư (PPP): Đây là hình thức đầu tư dựa trên sự hợp tác giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư để thực hiện, quản lý, vận hành các dự án kết cấu hạ tầng hoặc cung cấp dịch vụ công theo quy định của pháp luật về đầu tư.

2. Đầu tư gián tiếp (FII)

Hình thức này được thực hiện khi nhà đầu tư không trực tiếp tham gia vào quản lý điều hành mà thông qua việc mua cổ phần, phần vốn góp tại các doanh nghiệp đã thành lập tại Việt Nam. Thông thường, tỷ lệ sở hữu dưới 51% được xem là hình thức đầu tư gián tiếp nhằm tìm kiếm lợi nhuận từ sự tăng trưởng của doanh nghiệp mục tiêu.

Khi thực hiện hoạt động này, nhà đầu tư cần lưu ý các chính sách thuế với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cũng như các điều kiện về tỷ lệ sở hữu vốn theo cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Quy định về thủ tục và hồ sơ pháp lý

Theo quy định của Luật Đầu tư 2020 và Luật Doanh nghiệp 2020, tùy vào hình thức lựa chọn, nhà đầu tư phải thực hiện các trình tự pháp lý khác nhau để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp.

Thủ tục đầu tư trực tiếp gắn với thành lập doanh nghiệp

Để triển khai một dự án đầu tư mới, nhà đầu tư cần chuẩn bị bộ hồ sơ bao gồm:

Thông tin dự án: Tên dự án, địa điểm thực hiện, mục tiêu, quy mô, vốn đầu tư và ngành nghề kinh doanh dự kiến.
Năng lực tài chính: Báo cáo tài chính 02 năm gần nhất (đối với nhà đầu tư là tổ chức) hoặc xác nhận số dư tài khoản ngân hàng (đối với nhà đầu tư cá nhân).
Hồ sơ pháp lý của nhà đầu tư: Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc quyết định thành lập (phải được hợp pháp hóa lãnh sự và dịch sang tiếng Việt); Điều lệ hoạt động; Hộ chiếu (đối với cá nhân) hoặc giấy tờ tương đương.
Chứng minh quyền sử dụng địa điểm: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc bản sao thỏa thuận thuê địa điểm thực hiện dự án.

Thủ lập trình góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp

Đối với các trường hợp nhà đầu tư nước ngoài mua lại phần vốn tại doanh nghiệp Việt Nam, thủ tục sẽ chia làm hai kịch bản:

Trường hợp kinh doanh ngành nghề không có điều kiện và tỷ lệ sở hữu dưới 51%: Nhà đầu tư thực hiện thủ tục thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp để ghi nhận thành viên/cổ đông mới. Hồ sơ cần kèm theo công văn xin ý kiến về việc góp vốn/mua cổ phần và các giấy tờ pháp lý của nhà đầu tư đã được hợp pháp hóa lãnh sự.
Trường hợp kinh doanh ngành nghề có điều kiện hoặc tỷ lệ sở hữu trên 51%: Nhà đầu tư phải thực hiện thủ tục đăng ký góp vốn, mua phần vốn góp tại Cơ quan đăng ký đầu tư trước khi tiến hành các bước thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp.

Lưu ý về nghĩa vụ tài chính và quản lý sau đầu tư

Sau khi hoàn tất việc thiết lập dự án hoặc doanh nghiệp, nhà đầu tư cần chú trọng đến các nghĩa vụ pháp lý phát sinh như kê khai thuế, hạch toán chi phí và báo cáo định kỳ. Việc nắm vững các loại thuế mà doanh nghiệp tư nhân phải đóng theo quy định pháp luật sẽ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro về xử phạt hành chính và đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động tài chính.

Đồng thời, nhà đầu tư cần tuân thủ nghiêm ngặt lộ trình mở cửa thị trường và các điều kiện về tỷ lệ vốn góp theo quy định của pháp luật hiện hành để đảm bảo quyền lợi hợp pháp khi vận hành dự án tại Việt Nam.