Bồi thường khi gây thiệt hại cho công ty

Trong quá trình thực hiện công việc, nếu người lao động vô tình hoặc cố ý gây ra thiệt hại về tài sản cho doanh nghiệp thì phải có trách nhiệm bồi thường theo quy định của pháp luật. Việc xác định rõ trách nhiệm vật chất không chỉ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người sử dụng lao động mà còn giúp người lao động hiểu rõ nghĩa vụ của mình để tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho công ty theo quy định pháp chế

Căn cứ vào tính chất và mức độ của hành vi gây thiệt hại, trách nhiệm bồi thường được chia thành các trường hợp cụ thể như sau:

Các trường hợp phải thực hiện bồi thường

• Người lao động làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị hoặc có các hành vi khác trực tiếp gây thiệt hại đến tài sản của người sử dụng lao động.
• Người lao động làm mất dụng cụ, thiết bị, tài sản thuộc sở hữu của công ty hoặc các tài sản khác do người sử dụng lao động giao quản lý.
• Người lao động thực hiện việc tiêu hao vật tư vượt quá định mức cho phép của doanh nghiệp.

Phân loại mức độ bồi thường

Theo quy định tại thời điểm năm 2020, trách nhiệm bồi thường được phân định dựa trên giá trị thiệt hại và lỗi của người lao động:

• Trường hợp thiệt hại không nghiêm trọng: Nếu người lao động gây thiệt hại do sơ suất với giá trị tài sản không quá 10 tháng lương tối thiểu vùng (áp dụng tại nơi làm việc) thì mức bồi thường tối đa là 03 tháng tiền lương. Việc thu hồi khoản bồi thường này được thực hiện bằng hình thức khấu trừ dần vào lương hàng tháng theo quy định pháp luật về lao động.
• Trường hợp thiệt hại lớn hoặc do mất mát tài sản: Người lao động phải bồi thường một phần hoặc toàn bộ giá trị thiệt hại theo giá thị trường. Đặc biệt, nếu giữa hai bên đã có ký kết hợp đồng trách nhiệm trước đó, việc bồi thường sẽ được thực hiện theo các điều khoản cụ thể trong hợp đồng trách nhiệm này.
• Trường hợp miễn trừ trách nhiệm: Người lao động không phải bồi thường nếu thiệt hại xảy ra do các nguyên nhân khách quan như thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, địch họa, thảm họa hoặc các sự kiện bất khả kháng khác mà mặc dù người sử dụng lao động đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết nhưng vẫn không thể khắc phục được.

Nguyên tắc và trình tự xử lý bồi thường thiệt hại

Việc xem xét mức độ bồi thường không được thực hiện một cách cảm tính mà phải dựa trên các căn cứ khách quan bao gồm: lỗi của người lao động, mức độ thiệt hại thực tế xảy ra, cùng với việc xem xét hoàn cảnh gia đình, nhân thân và tình trạng tài sản của người lao động để đảm bảo tính công bằng.

Về mặt thủ tục, trình tự và thời hiệu xử lý bồi thường thiệt chất vật chất được áp dụng tương tự như quy trình xử lý kỷ luật lao động. Trong trường hợp người lao động cảm thấy quyết định về trách nhiệm vật chất là không thỏa đáng, họ có quyền thực hiện các biện pháp sau:

• Khiếu nại trực tiếp với người sử dụng lao động.
• Khiếu nại đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
• Yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động thông qua trình tự tố tụng hoặc hòa giải theo quy định hiện hành.

Để hiểu rõ hơn về các cấu trúc vận hành và quản trị rủi ro, doanh nghiệp có thể tham khảo thêm về tổng quan về dịch vụ tư vấn pháp luật thường xuyên cho doanh nghiệp nhằm thiết lập cơ chế kiểm soát tài sản chặt chẽ.

Xác định mức bồi thường và căn cứ khấu trừ tiền lương

Căn cứ vào các quy định tại Điều 130 Bộ luật Lao động, mức bồi thường cụ thể được xác định như sau:

• Mức bạm thường tối đa 03 tháng lương: Áp dụng khi làm hư hỏng thiết bị do sơ suất với giá trị thiệt hại không quá 10 tháng lương tối thiểu vùng.
• Bồi thường theo giá thị trường hoặc hợp đồng trách nhiệm: Áp dụng cho các trường hợp làm mất tài sản, tiêu hao vật tư quá định mức, hoặc làm hư hỏng thiết bị có giá trị từ 10 tháng lương tối thiểu vùng trở lên.

Về phương thức khấu trừ, tiền lương dùng làm căn cứ để khấu trừ nhằm bồi thường thiệt hại là số tiền thực tế người lao động nhận được hàng tháng sau khi đã hoàn thành các nghĩa vụ về bảo hiểm xã hội bắt buộc (BHXH, BHYT, BHTN) và thuế thu nhập cá nhân (nếu có). Việc khấu trừ phải tuân thủ đúng quy định tại Khoản 3 Điều 101 của Bộ luật Lao động để đảm bảo đời sống tối thiểu cho người lao động.

Trong quá trình quản lý tài sản, nếu doanh nghiệp cần thực hiện các bước kiểm kê hoặc đánh giá lại giá trị tài sản phục vụ việc xác định thiệt hại, việc nắm vững công thức định giá doanh nghiệp và tài sản là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác về mặt con số.

Việc xây dựng các quy chế nội bộ về trách nhiệm vật chất cũng là một phần trong quản trị rủi ro pháp lý. Nếu đơn vị đang tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên sâu, việc lựa chọn Top 5 công ty luật uy tín Hà Nội sẽ giúp doanh nghiệp có được những tư vấn chuẩn xác về quy trình xử lý kỷ luật và bồi thường, tránh các tranh chấp lao động kéo dài.