Tranh chấp quyền sử dụng đất khi có sổ đỏ

Thủ tục tranh chấp quyền sử dụng đất khi một bên đã có sổ đỏ là vấn đề được nhiều người quan tâm. Việc nắm rõ trình tự hòa giải, khởi kiện và nghĩa vụ án phí giúp các bên chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Quy định pháp luật về tranh chấp quyền sử dụng đất có sổ đỏ

Theo khoản 1 Điều 203 Luật Đất đai năm 2013: "Tranh chấp đất đai mà đương sự có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của luật này và tranh chấp về tài sản gắn liền với đất thì do Tòa án nhân dân giải quyết". Như vậy, khi đương sự đã có sổ đỏ, thẩm quyền giải quyết thuộc về Tòa án nhân dân sau khi đã qua bước hòa giải bắt buộc.

Trình tự giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất

Bước 1: Tiến hành hòa giải

Theo khoản 1 Điều 202 Luật Đất đai năm 2013, Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp tự hòa giải hoặc giải quyết thông qua hòa giải ở cơ sở. Trước hết, các bên tự thương lượng để tìm phương án hợp tình, hợp lý; nếu không thành thì yêu cầu tổ hòa giải ở cơ sở hỗ trợ theo quy định pháp luật về hòa giải ở cơ sở.

Bước 2: Hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã

Căn cứ các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều 202 Luật Đất đai 2013, khi không tự hòa giải được, các bên gửi đơn đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp. Các điểm chính:

• Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức hòa giải, phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã và các tổ chức thành viên.
• Thời hạn hòa giải không quá 45 ngày kể từ ngày nhận đơn yêu cầu.
• Việc hòa giải lập thành biên bản có chữ ký các bên, xác nhận hòa giải thành hoặc không thành của Ủy ban nhân dân cấp xã.
• Trường hợp hòa giải thành mà thay đổi ranh giới, người sử dụng đất thì biên bản được gửi đến Phòng Tài nguyên và Môi trường hoặc Sở Tài nguyên và Môi trường để công nhận và cấp mới Giấy chứng nhận.

Bước 3: Khởi kiện tại Tòa án nhân dân

Trường hợp hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã không thành, đương sự khởi kiện tại Tòa án nhân dân theo khoản 1 Điều 203 Luật Đất đai năm 2013. Bạn đọc có thể tham khảo chi tiết thủ tục khởi kiện tranh chấp đất đai theo quy định pháp luật để chuẩn bị hồ sơ đầy đủ.

Nghĩa vụ án phí khi khởi kiện tranh chấp quyền sử dụng đất

Theo khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án, nghĩa vụ chịu án phí dân sự sơ thẩm được xác định như sau:

• Đương sự phải chịu án phí đối với yêu cầu của họ không được Tòa án chấp nhận, trừ trường hợp được miễn hoặc không phải chịu án phí.
• Bị đơn chịu toàn bộ án phí sơ thẩm khi toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận; ngược lại, nguyên đơn chịu toàn bộ án phí khi yêu cầu không được chấp nhận.
• Mỗi bên chịu án phí tương ứng với phần yêu cầu không được Tòa án chấp nhận.
• Bị đơn có yêu cầu phản tố chịu án phí với phần phản tố không được chấp nhận.
• Nếu các bên thỏa thuận được trong giai đoạn hòa giải trước khi mở phiên tòa thì chịu 50% mức án phí, kể cả vụ án không có giá ngạch.

Lưu ý khi giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất

• Hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã là thủ tục bắt buộc trước khi khởi kiện.
• Chuẩn bị đầy đủ sổ đỏ, giấy tờ theo Điều 100 Luật Đất đai 2013 và chứng cứ về quá trình sử dụng đất.
• Cân nhắc dự liệu chi phí án phí và tham khảo ý kiến luật sư chuyên đất đai.

Xem thêm các chủ đề khác

• Thủ tục khởi kiện tranh chấp đất đai theo quy định pháp luật
• Quy trình khiếu nại về việc chậm cấp sổ đỏ