Tin Tức

Làng tái định cư kêu đói

Rate this post

 – Vào định cư đã một năm rưỡi, nhưng tự lo cái ăn đang là câu chuyện cổ tích của người dân tái định cư thủy điện A Vương (Đông Giang, Quảng Nam). Cái đói dự báo sẽ còn kéo dài.

Cả nhà ông Đờ trông vào tay lưới này để sống qua ngày

Cuối năm 2005, 1.100 người dân tái định cư thủy điện A Vương (Đông Giang, Quảng Nam) vào 2 khu tái định cư Pachepalanh và Cutchrun thuộc xã Macooih, với suất đầu tư trọn gói gần 500 triệu/hộ. 

Bão số 6, Xangsane năm 2006, nhiều nhà bị sạt lở, đổ ngã, dân sợ tái mặt. Nay, nhiều vấn đề mới khá căng thẳng nảy sinh khiến chính quyền đau đầu: Dân đói, đất sản xuất khô cằn, thiếu nước sinh hoạt, nhà xuống cấp… 

Điệp khúc cứu đói

Già làng Briu Đờ nói như sợ nhà báo đi mất: “Không có nước tắm cả tháng rồi, ra suối A Rằng mà tắm nhưng quá nhớp. Nước uống phải đi bộ 2 cây số đến thôn A Đớp, vì đường ống bị bể đã 4 tháng, lại chảy quá yếu, tau lại không đi lấy nước được vì không có dép, lội đường nhựa nóng chân lắm”.

Đó là tình cảnh cả thôn A Giang của khu Pachepalanh này. Nhà ông Briu Đờ có 9 miệng ăn. Tôi hỏi: “Còn gạo không?”. Briu Thị Đinh, con gái ông nói: “Đứt bữa sáng 4 tháng rồi anh à”. “Tiền đền bù còn không?”. “Hết từ lâu”- Ông Đờ nói.

Trên tay ông Đờ là tấm lưới mới mua. Cả nhà ông sống nhờ vào tay lưới này, phải lội vào làng cũ ở lòng hồ để đánh cá, chứ quanh đây nước không có một hột. Nhưng, chuyện nước non khu này còn đỡ, chứ ở khu Cutchrun càng đau khổ hơn. Nước sản xuất và sinh hoạt cùng một nguồn, nên càng thiếu trầm trọng. 

Không như nhiều bản làng Cơ Tu khác, dưới sàn nhà bao giờ cũng có heo, gà qua lại, nước nôi chảy tứ tán, nơi đây khô khốc đến sạch sẽ. “Sao bà con không nuôi gà, heo?”.

Tức thì Briu Đuih lên tiếng: “Gà dịch cúm chết hết rồi. Heo, ưng nuôi lắm nhưng muốn nuôi thì phải có nước, không thì mất vệ sinh lắm”.

Xem Thêm  Sẽ điều chỉnh lương cho người có lương hưu thấp

Khá hơn nhà ông Đờ, anh Đuih lấy sắn đổi gạo, bữa đực bữa cái.  Tôi biết được chuyện bà con đói là nhờ một mẩu tin ngắn trên báo Quảng Nam, rằng tỉnh xuất 50 tấn gạo cứu đói cho dân, chột dạ ngay rằng điều mà báo chí lẫn lãnh đạo huyện tiên liệu khi khu tái định cư này mới thành hình, đã đến. Hôm nay, khi tôi có mặt ở huyện, thì gạo đã đến. Số gạo đó, ước tính chỉ đủ cho nửa số dân.

Điệp khúc “cứu đói” đã vang lên từ khi họ mới đặt chân về. Năm 2006 đã hỗ trợ cái ăn cả năm. Năm nay, huyện đề nghị chủ dự án thủy điện A Vương là Ban QL điện 3 hỗ trợ 6 tháng ăn đầu năm cho dân, họ gật ngay, nhưng với điều kiện là có hộ khẩu rõ ràng.

Hộ khẩu của đồng bào lộn xộn lắm, công an đang làm lại, nên gạo chưa đến tay họ. Tôi hỏi: “Cứu đói bao lâu nữa?”. Anh Tài nói : “Đề nghị tỉnh giúp bà con 3 năm nữa”.

Lối thoát: Mơ hồ !

Khu tái định cư Pachepalanh

Vào định cư đã một năm rưỡi, nhưng tự lo cái ăn đang là câu chuyện cổ tích của đồng bào. Báo cáo của huyện gửi tỉnh, nói thẳng: Khu tái định cư này không sản xuất được vì đất quá xấu, độ phì, mùn đã bị san ủi hết, còn toàn đá là đá, nếu canh tác đúng kỹ thuật phải hơn 5 năm chưa tái tạo đất được.

Tôi lội cùng đứa con ông Đờ ra rẫy gần đó. Chỉ toàn sỏi là sỏi. Chuối do huyện tài trợ trồng, lên được chừng 1 thước là vàng lá, rũ xuống như gà bị dịch, bà con phải lấy rác phủ lên trên, kéo dài sự sống. Cây dứa cũng chẳng hơn. Ruộng thì thiếu nước. Cả thôn A Giang 70 hộ thì chỉ 10 hộ  ruộng có nước.

Mùa rẫy năm ngoái tưởng có cái ăn, bão số 6 vào, đành “treo niêu”. Chỉ có cây sắn là cầm cự được. Dân thiếu đất là nguồn cơn của mọi chuyện. Trong khi đó, nhà tái định cư đã xuống cấp, nếu xảy ra chết người, theo tập tục người Cơ Tu, dứt khoát họ bỏ làng đi.

Huyện mới đưa 2 tổ khuyến nông vào nằm hẳn ở đây giúp bà con sản xuất, nâng số đất sản xuất lên 1,5 ha/hộ; chuyển hướng sản xuất sang chủ yếu trồng rừng; xin giao rừng cho dân chăm sóc, bảo vệ để bà con có thêm tiền.

Ông Nguyễn Bằng, Bí thư huyện ủy nói: “Mới tính như thế, còn ra sao rồi sẽ biết. Khi cho bà con ra khu trên, tôi cam kết huyện sẽ đi cùng bà con 5 năm, thậm chí 10 năm, nếu lơ là bà con bỏ đi ngay. Đây là kinh nghiệm xương máu”.

 

Thủ tục pháp luật

Related Articles

Back to top button
Luật sư tư vấn