Không nên xử lưu động người chưa thành niên
Tối 13-5-2014, CMT (hơn 17 tuổi) rủ NVT (chưa đủ 14 tuổi) lẻn vào
trụ sở của một công ty ở một thị xã lấy trộm một màn hình máy tính, một cục thu
phát sóng Wi-Fi, một máy scan, hai con chuột máy tính và bàn phím thì bị công
an bắt.
Liều trộm cắp vì ham chơi game
Theo kết quả định giá, tổng giá trị tài sản bị trộm cắp là hơn 6
triệu đồng nên CMT bị khởi tố, truy tố về tội trộm cắp tài sản. Riêng NVT vì
chưa đủ 14 tuổi nên chỉ bị cơ quan chức năng xử phạt hành chính.
Sau đó, TAND thị xã đã đưa vụ án ra xét xử lưu động tại một trường
tiểu học. Bị cáo CMT nhợt nhạt, dúm dó đứng trước vành móng ngựa, hối hận lí
nhí khai muốn trộm đồ máy tính về để có máy… chơi game. Đại diện công ty bị
trộm đồ đã mong tòa xử nhẹ tội cho bị cáo bởi “các cháu còn quá nhỏ, cũng chỉ
vì ham chơi điện tử nên mới lấy máy móc về”. Cuối cùng, tòa phạt CMT 12 tháng
tù.
Phiên xử kết thúc, người theo dõi lặng lẽ tản ra về. Một người dân
bán tạp hóa chia sẻ với PV: “Mấy hôm nay xã xuống phát loa sẽ xử án lưu động
nên tôi cũng đến xem sao. Bị cáo cũng chỉ ở tuổi con của tôi thôi, tội nghiệp,
chỉ vì phút thiếu suy nghĩ mà ra nông nỗi này”.
Một số tòa vẫn đưa bị cáo chưa thành niên ra xét
xử lưu động để răn đe. Ảnh: N.NGA
Phản giáo dục, thiếu nhân văn
Khoản 2 Điều 11 Thông tư liên tịch số 01 ngày 12-7-2011 của VKSND
Tối cao – TAND Tối cao – Bộ Công an – Bộ Tư pháp – Bộ LĐ-TB&XH (hướng dẫn
thi hành một số quy định của BLTTHS đối với người tham gia tố tụng là người
chưa thành niên) quy định: Không xét xử lưu động vụ án do người chưa thành niên
gây ra, trừ trường hợp cần giáo dục, tuyên truyền pháp luật và phòng ngừa tội
phạm. Do vậy, nhiều trường hợp tòa lấy lý do cần giáo dục, tuyên truyền pháp
luật và phòng ngừa tội phạm ở địa phương nên vẫn đưa người chưa thành niên ra
xét xử lưu động như vụ án nói trên.
Tại một hội thảo bàn về việc sửa đổi, bổ sung BLTTHS do Ủy ban Tư
pháp tổ chức hồi đầu tháng 8-2015, nguyên Phó Chánh án TAND Tối cao Trần Văn Độ
đã đặt vấn đề: Cần sửa luật theo hướng không được đưa người chưa thành niên ra
xét xử lưu động. Không những vậy, cần nghiên cứu việc xét xử kín với bị cáo
chưa thành niên.
Theo ông Độ, chính sách hình sự với người chưa thành niên – đối
tượng còn “trẻ người non dạ”, chưa phát triển, chưa có nhận thức, hiểu biết đầy
đủ như người trưởng thành – là nhằm cho các em nhận ra được lỗi lầm và sửa chữa
để phát triển lành mạnh, trở thành công dân có ích. Việc đưa các em ra xử lưu
động trước hàng trăm, hàng ngàn cặp mắt nhìn vào có thể gây tổn thương tâm lý
cho các em. Lúc đó ngoài tác dụng răn đe thì mục đích chính của việc xét xử đối
với các em sẽ không đạt được. Cả cộng đồng dân cư nhìn vào ai cũng biết, cũng
nghĩ các em là kẻ xấu thì không nên tí nào, không tạo thuận lợi cho quá trình
tái hòa nhập cộng đồng của các em.
Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM,
luật sư Trần Thành (Đoàn Luật sư TP.HCM) nhận xét ngoài việc phản tác dụng giáo
dục, việc xử lưu động bị cáo chưa thành niên còn gây thiệt thòi cho các em bởi
án xử lưu động luôn là án điểm và mức hình phạt nghiêm khắc hơn bình thường.
“Tuổi chưa thành niên là tuổi có nhiều thay đổi về tâm sinh lý,
khiến các em bỡ ngỡ. Đây là lứa tuổi bồng bột, thiếu chín chắn, thích khẳng
định mình nên khi thiếu sự quan tâm, chăm sóc, quản lý, giáo dục của gia đình,
các em dễ phạm sai lầm, dẫn đến phạm tội. Mở phiên tòa lưu động đối với các em
chỉ làm cho các em thêm mặc cảm tự ti, mất phương hướng, mất niềm tin vào sự
bao dung, nhân ái, dễ gây ra tác dụng ngược như làm các em xấu hổ, tạo vết sẹo
tâm lý khó phai mờ, khiến các em sẽ trở nên liều lĩnh hơn, khó cải hóa. Nhiều
khi đây còn là mầm mống của thói hư tật xấu, của tội ác sau này” – luật sư
Thành nói.
Thẩm phán Trịnh Thị Thanh Bình (Chánh án TAND tỉnh Bến Tre) cũng
rất ủng hộ quan điểm nhân văn này và cho biết: “Dù pháp luật không cấm nhưng
địa phương chúng tôi không đưa vụ án nào mà bị cáo là người chưa thành niên ra
xử lưu động cả. Bởi xét xử đối với các em phải thận trọng chứ không thể đơn
giản được”.
“Tôi
Rất lâu rồi, tôi từng xử
Lúc đó tôi chỉ nghĩ đơn
Ngẫm lại tôi thấy trường hợp
Xét xử lưu động để răn đe,
Thẩm phán VŨ PHI LONG, Phó Chánh tòa Hình sự TAND TP.HCM Giúp
Theo Điều 40 Công ước Liên
Hiện nay một số nước trên
|
Ngân Nga
Theo Pháp luật TP.HCM
Thủ tục pháp luật